2) Oplossing van het politieke conflict
3) Repressie tegen de linkse onafhankelijkheidsbeweging in Baskenland
4) ETA; de permanente wapenstilstand en het vredesproces
-
Baskische politieke gevangenen
In Mexico besluit het Hooggerechtshof met 8 tegen 3 stemmen om de 6 Basken die sinds 2003 in uitleveringsdetentie zitten, uit te leveren aan Spanje. Schatting is dat er bijna 3000 Baskische vluchtelingen clandestien of semi-legaal in Europa en Zuid-Amerika leven.
Ook Frankrijk gaat door met het uitleveren van Basken aan Spanje; op 6 april wordt Xangarin Rekondo, na 5 jaar gevangenisstraf in Frankrijk, aan Madrid uitgeleverd en Gregorio Vicario Setien wordt tijdelijk ‘uitgeleend’ aan Madrid om in diverse processen terecht te staan, alvorens hij mag terugkeren naar Frankrijk om zijn veroordeling wegens diefstal van explosieven uit te zitten. De Baskische organisaties Etxerat en Askatusana, organisaties die zich het lot van de Baskische politieke gevangenen en hun familieleden aantrekken, hebben de balans opgemaakt van de absurde situatie waarin gevangenen en hun familie zich bevinden. Per maand is de familie van een gevangene aan reizen en bezoek gemiddeld 1259 euro kwijt, en voor de familie van de 160 Baskische politieke gevangenen in Frankrijk is dat 2338 euro. Nog steeds is er geen toegang voor een vertrouwensarts bij ziekte van gevangenen, bij operaties worden ze vaak aan het bed vastgeketend en cipiers blijven er gewoon bij als er bijvoorbeeld een gynaecologisch onderzoek plaatsvindt. De gevangenisdirecteur is almachtig en straft willekeurig gevangenen of bezoek. Ook de isoleercel wordt regelmatig gebruikt, 25% van de Baskische politieke gevangenen in Spaanse gevangenissen zit nu de isoleervleugel. De verhoging van de straffen; in Frankrijk voor bendevorming van 10 naar 20 jaar, met ‘leiderschap’ erbij 30 jaar, in Spanje ging de maximumstraf naar 40 jaar en dat gold ook voor gevangenen die onder de oude strafwet van 1973 vielen. Ook voorlopige invrijheidsstelling wordt geweigerd als blijkt dat de gevangene zijn politieke ideeën niet heeft afgezworen. En als gevangenen verplaatst worden, dan is dat meestal verder van huis, ondanks de in de Baskische samenleving breed gedragen eis voor dichterbijbrenging van de gevangenen in gevangenissen in Baskenland. -
Oplossing van het politieke conflict
Op 1 april demonstreren 80.000 mensen in Bilbao na een oproep van 60 organisaties in Baskenland die een onvoorwaardelijke dialoog eisten. Het motto was ‘Het is tijd voor oplossingen. Baskenland. Beslissing. Akkoord’. Ook een van de architecten van de permanente wapenstilstand van ETA, de Ierse redemptionist Alex Reid liep mee. Op het einde sloten ook de jongeren van de Baskische regeringspartij PNV, de EGI, zich aan. Hun moederpartij liet verstrek gaan, evenals de Baskische sociaal-democraten van de PSE.
200 vrouwen uit 25 organisaties, waaronder Baskische, Spaanse en Franse, verenigen zich in op 8 april in het platform Ahotsak met de bedoeling ‘stemmen voor de vrede’ te willen zijn. Uit de oprichtingsverklaring: inspannen voor de vrede zonder partijpolitieke belangen, tegenkracht zijn tegen hen die het vredesproces willen saboteren, vrede is niet enkel de afwezigheid van geweld en alle politieke projecten moeten onder dezelfde voorwaarden deel kunnen nemen aan het proces. De Spaanse premier Zapatero herschikt in april zijn regering en gooit onder andere de minister van Defensie Jose Bono eruit, een hardliner, Spanjaard pur sang en anti-Bask. Alfredo Perez komt op Binnenlandse Zaken, hij wist van de gesprekken tussen de Baskische PSE en Batasuna, die uiteindelijk tot de permanente wapenstilstand van ETA hebben geleid. -
Repressie tegen de linkse onafhankelijkheidsbeweging in Baskenland
Arnaldo Otegi, Juan Petrikorena en Juan Mari Olano worden na betaling van 650.000 euro aan borgsom op 7 april losgelaten uit de gevangenis Soto del Real in Madrid, waar zij vastzaten op verdenking van ‘uitlokking van onlusten’ tijdens de algemene staking van vorige maand. Sinds 1998 heeft Batasuna al 6 miljoen euro moeten ophoesten om haar bestuursleden en parlementariërs vrij te krijgen.
De vergadering van Batasuna die gepland staat voor 9 april, wordt verboden door de Spaanse rechter Fernando Grande-Marlaska. In 5 pagina’s baseert de rechter zich op informatie die de Baskische politie opstuurde. Op 9 april demonstreren er dan 5000 mensen voor burgerlijke en politieke rechten en uit protest tegen het verbod. De vrijgelaten Batasunaleiders worden hartelijk verwelkomd. De extreemrechtse Partido Popular is woedend over de demonstratie; zij waarschuwen dat Batasuna niet gelegaliseerd mag worden, want dat zou hetzelfde zijn als ‘de Ku-Klux-Klan legaliseren’. Op 11 april moest Arnaldo Otegi zich echter alweer verantwoorden voor de Audiencia Nacional in Madrid, nu vanwege het ‘verheerlijken van terrorisme’. Op 23 december 2003 hield Otegi een toespraak naar aanleiding van de 25e verjaardag van de moord op ETA-leider José Miguel Benaran Ordenana die door Italiaanse fascisten in opdracht van het Bataillon Vasco Espanol, de voorloper de Spaanse terreurgroep GAL, omgebracht werd. Het ‘eren’ van Ordenana is volgens de rechter ‘verheerlijken van terrorisme’, maar de verdediging van Otegi voerde aan dat Ordenana op het moment van de moord nergens van beschuldigd werd. Sterker, hij viel onder een amnestiewet. Otegi moet binnenkort weer terug naar Madrid voor een andere ‘verheerlijking van terrorisme’-daad. Op 28 april hoort Otegi 15 maanden cel tegen zich eisen en 7 jaar ontzetting uit het politieke ambt. Vorig jaar kreeg hij al 12 maanden cel vanwege ‘belediging’ van het de Spaanse koning (‘De koning staat aan het hoofd van folteraars’) en dit wordt erbij opgeteld. Op 22 april werd Ibon Menika opgesloten in de Madrileense gevangenis van Soto del Real, na 4 dagen in de beruchte isolatiedetentie (incommunicado) te hebben gezeten. Menika is woordvoerder van de jongeren van Jarrai-Haika-SEGI in het megaproces tegen de Baskische links-nationalisten ‘18/98’ en werd bij een straatcontrole in Bizkaia door de Spaanse militaire politie Guardia Civil opgepakt. Ook zijn woning en een linkse Baskische volkskroeg, een ‘Herriko Taberna’, wordt doorzocht. Voor de rechter verklaard hij 4 dagen lang mishandeld en bedreigd te zijn. -
ETA; de permanente wapenstilstand en het vredesproces
Op de Baskische vlaggetjesdag Aberri Eguna, 12 april, herhaald ETA haar vredeswens en benadrukt de knopen die volgens haar ontward moeten worden; de gewapende bezettingsmacht, Spaanse politie, Guardia Civil, Franse antiterreureenheden moeten weg uit Baskenland, de commando’s van de Baskische politie Ertzaintza moeten ontbonden worden en er moet een algehele amnestie komen.
De Spaanse premier Zapatero wil voor de zomer evalueren of het om een echte permanente wapenstilstand van ETA gaat en wat voor conclusies daaruit getrokken moeten worden. Overigens werden er plots bij 6 bedrijven brieven van ETA gevonden waarin om de zogenaamde revolutionaire belasting, maar deze keer voor het vredesproces, gevraagd werd. Experts geloven niet dat deze brieven van ETA komen, vooral door de afwijkende stijl. De Baskische president Ibarretxe beëindigt halverwege april de gespreksronde langs alle politieke partijen, die hij startte naar aanleiding van de aankondiging van de permanente wapenstilstand van ETA. Als laatste schoof Batasuna aan, waardoor de PP de gesprekken boycotte. Ibarretxe werd ook door Zapatero ontboden en deze benadrukte dat de PNV een belangrijke rol spelen in het vredesproces, terwijl zij tot nu toe enkel vanaf de zijlijn toekeken. Zapatero wil hiermee de prominente rol van Batasuna wat inperken. De PNV en Ibarretxe hebben nu een vredesplan, een soort routekaart, gelanceerd, dat eerst nog door het Baskische parlement moet worden besproken. Op 22 april wordt in Naffaroa een Ijzerwarenwinkel door een brandaanslag getroffen, de eigenaar is een raadslid van de UPN, de PP van Naffaroa. Er ontstaat flinke schade en 56 flats moeten tijdelijk worden ontruimd. Het links nationalistische platform haast zich om te verklaren dat zij solidair zijn met de mensen die hun flat uitmoesten en dat zij vastberaden zijn een politieke oplossing van het conflict te vinden. In Bilbao worden molotov-cocktails naar een verzekeringskantoor gegooid. Batasuna verzekerd de Spaanse regering dat deze aanvallen niet in opdracht van ETA werden uitgevoerd.
