De Frans-Baskische politieke gevangene Unai Parot uit Baiona werd lang geleden tot 30 jaar cel veroordeeld omdat hij op 2 april 1990 in de buurt van Sevilla werd opgepakt in een bestelwagen met 300 kilo explosieven en wordt beschuldigd van moord. NRC handelsblad omschrijft Parot als een ‘bekende seriemoordenaar van ETA’. In 2011 zou zijn straf erop zitten en dat zint het justitiële systeem niet en men zocht een nieuwe beschuldiging waardoor Parot nog eens 30 jaar cel zou krijgen; hij zou in 2001 vanuit de gevangenis een (naamloze) brief hebben geschreven aan 2 vermeende ETA-leden en hen opdracht hebben gegeven voor het plegen van aanslagen. Deze beschuldiging door de onderzoeksrechter Fernando Grande-Marlaska werd echter door het Hooggerechtshof verworpen, waarna de PP en de krant El Pais moord en brand schreeuwden. De minister van justitie Juan Fernando Lopez Aguilar antwoordde daarop dat Parot de volledige 30 jaar moest uitzitten en dat ‘er nieuwe beschuldigingen gemaakt gaan worden’ tegen de 20 Baskische gevangenen die binnen een jaar gaan vrijkomen.

Op 6 februari werd de Baskische zanger Peio Serbielle na 16 maanden voorarrest in Frankrijk vrijgelaten. Hij zat vast op beschuldiging van ‘bendevorming met een terroristisch doel’ en ‘onderdak geven in zijn woning aan vergaderingen van ETA’. Hij ontving Mikel Albisu en Soledad Iparragirre, algemeen gezien als de top van ETA; beiden zitten ook vast in een Franse gevangenis. Serbielle is nog niet vrij van vervolging; hij dient zich iedere week te melden op een politiebureau.

Op 27 februari wordt de 33-jarige Baskische politieke gevangene Igor Angulo opgehangen in zijn cel gevonden; de officiële versie luidt dat het zelfmoord geweest zou zijn, maar al snel weerspreken de feiten dat. Angulo had zijn handen op zijn rug gebonden met een riem, maar in het FIES-isolatie-regime waarin hij zat zijn zelfs schoenveters al verboden. Later blijkt dat de bewakers hem al op bed hadden gelegd, zonder de komst van een lijkschouwer af te wachten. Ook de bewering van de gevangenisdirectie dat bewakers direct reanimatie hadden toegepast, wordt door de feiten gelogenstraft; de artsen concludeerden dat lang na het intreden van de dood de riem nog in zijn hals knelde. Angulo zat dankzij de politiek van gevangenenspreiding als enige Baskische politieke gevangene in Cuenca, op 600 kilometer van Baskenland. Hij werd in 1996 wegens ‘lidmaatschap van ETA en vervalsing van documenten’ tot 34 jaar cel veroordeeld. Van aanslagen werd hij niet verdacht, maar hij werd wel dusdanig gemarteld tijdens de ‘incommunicado’-detentie dat ze hem nog tijdens zijn voorarrest naar het ziekenhuis moesten brengen.

De Baskische krant Gara interviewt de voormalig rapporteur van de VN, Theo van Boven; hij schreef in 2005 een rapport met aanbevelingen aan de Spaanse regering om folter uit te bannen. De toenmalige premier Aznar veegde het rapport van tafel en begon een smeercampagne tegen van Boven. Aanbevelingen als dat de beruchte ‘incommunicado-detentie’ afgeschaft moest worden, ondervragingen en voorarrest gefilmd moesten worden, werden door de regering beantwoord met een wet die voorzag in de verlenging van de isolatiedetentie. Van Boven in de Gara van 6 februari: “In plaats van klagers over folter te vervolgen, moet men de feiten tot op het bot onderzoeken. Wat er met klagers gebeurd is een aanslag op de mensenrechten en zelfs op de democratie.“ Hij houdt een slag om de arm met de regering Zapatero, maar het is hem nog steeds niet duidelijk wat ze gaan doen om folter uit te bannen.

Op 10 februari presenteerde Joseba Alvarez, de buitenlandwoordvoerder van Batasuna, die eerder ook in de Balie in Amsterdam sprak, het vredesvoorstel van Batasuna in het Mexicaanse parlement. In Mexico zitten nog altijd 6 Basken op onduidelijke gronden vast.

In Donostia eisten op 11 februari zo’n 10.000 mensen een einde aan de folterpraktijken van de Baskische en Spaanse politie. Het enige spandoek met de tekst ‘Torturarik Ez! Inoiz eta Inon!’ (Foltering nee! Nooit en nergens!’) werd gedragen door jongeren die ooit gemarteld werden, waaronder Unai Romano. Voorop werd een portret meegedragen van Joxe Arregi, symbool van de gefolterden, die in 1981 na 9 dagen zwaar gemarteld te zijn het leven liet. Jaren na de moord moesten 60 politie-agenten zich verantwoorden voor zijn dood; 2 werden beschuldigd, waarvan er 1 enkele jaren terug tot politie-chef van Tenerife werd bevorderd.

Op 18 maart demonstreren tienduizenden mensen in Bilbao voor het stopzetten van het megaproces 18/98. Eis is het opheffen van de uitzonderingsrechtbank Audiencia Nacional, dat partijen, organisaties en media op oneigenlijke gronden verbiedt en een vreedzame oplossing van het politieke conflict in de weg staat.

Op 3 februari moesten 3 ex-volksvertegenwoordigers, Arnaldo Otegi, Joseba Permach en Joseba Alvarez, van de buiten de wet gestelde partij Batasuna zich bij de Audiencia Nacional in Madrid verantwoorden. Ze worden beschuldigd van het houden van een ‘onwettige bijeenkomst’ en ‘verheerlijking van terrorisme’ omdat zij in november 2004 in Donostia het vredesvoorstel van Batasuna ‘Orain Herria, Orain Bakea’ hadden gepresenteerd. Otegi staat nog meer te wachten, ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ en meer van bovenstaande omdat hij op herdenkingsbijeenkomsten van Baskische slachtoffers van het conflict sprak of demonstreerde tegen de gevangenenspreiding.

De martelgang van Unai Romano, die in september 2001 zwaar gemarteld werd en zijn ‘voor en na’ foto’s de hele wereld rondgingen, is nog niet teneinde. Allereerst werd zijn klacht wegens foltering afgewezen (Romano kreeg 8x de beruchte plastic zak over het hoofd getrokken, werd bont en blauw geslagen, kon 3 dagen niet zien, door stroomstoten op zijn lichaam was hij verbrand geraakt, een oor verbrand, ze dreigden met het verdrinken van zijn moederen en het folteren van zijn zus en broer etc…), na beroep daartegen werd ook dit verworpen, ‘er zou geen enkele aanwijzing tot een delict zijn’, en ‘de verwondingen waren dus door het slachtoffer zelf veroorzaakt ‘, de officiële lezing van de Guardia Civil. Op 5 februari wordt bekend dat de advocaten van de Guardia Civil nu Romano vervolgd willen zien wegens ‘het voortdurende delict van valse beschuldiging, een delict van lidmaatschap van een gewapende bende, van vervalsing en een valse getuigenis’. Ook brengt de Guardia Civil het aloude verhaal van de ‘ETA-strategie’ om systematisch folterklachten in te dienen, weer naar voren en onderbouwt dit door 22 andere zaken waarin folterklachten werden afgewezen aan te halen. Iedereen die de feiten tot zich heeft genomen, weet echter dat deze zaken stuk voor stuk bewezen foltering betrof.

Op 13 februari wordt het megaproces 18/98 hervat, maar meteen ook weer opgeschort omdat 2 beklaagden ziek zijn en nu eenmaal alle aangeklaagden aanwezig moet zijn. Mikel Egibar werd met 40 graden koorts als gevolg van een longontsteking van Donostia naar Madrid overgebracht, waar hij dezelfde doctor trof die hem onderzocht na klachten over marteling lang geleden. Inigo Elkoro moest thuis nog minstens 3 maanden herstellen van een operatie en zijn zaak zal apart worden behandeld.

Op 14 februari gaat na een waarschuwend telefoontje een bomauto af bij een discotheek in Dantxarinea; er is enkel materiele schade.

Op 17 februari gaat na een waarschuwend telefoontje in Bilbao een bom af bij een bedrijf; er is enkel materiele schade.

Op 18 februari komt ETA dan met een verklaring waarin zij ‘stappen’ van alle ‘actoren in Baskenland’ in de richting van een vredesproces eist, in ruil waarvoor ETA ‘moedige stappen’ zal gaan nemen. De Spaanse regering antwoordt dat ETA de wapens eerst moet neerleggen.

Op 22 februari ontploft in Bilbao een rugzakbommetje naast een spandoek waarop werd gewaarschuwd voor de explosie.

Op 25 februari raken twee voorbijgangers in Gasteiz gewond als een bom bij een bank ontploft. De bom ging af enkele uren nadat in Madrid tienduizenden mensen hadden gedemonstreerd tegen onderhandelingen met ETA.

Op 27 februari raken in Mungia twee politie-agenten lichtgewond als bij een rechtbank in de stad een bomtas afgaat, waarop ‘Gevaar, een bom’ staat.

Op 28 februari ontploft in Mutriku, na waarschuwing door ETA, een bom. Niemand raakt gewond.