Baskische politieke gevangenen
In november 2002 arresteerde de Baskische
regionale politie Ertzaintza 4 jongeren in het kader van
de ‘Kale Borroka’, straatgeweld, te weten Gorka
Lupianez, Zunbeltz Larrea, Andoni Beroiz en Jon
Crespo. Allevier klaagden over marteling na hun
arrestatie, 3 van hen moesten zelfs naar het ziekenhuis
na de ‘ondervragingen’. Ze werden beschuldigd van het
gooien van stenen en molotov-cocktails naar een
politiekazerne in 1988. Crespo en Beroiz kregen 10 jaar
en 2.149 euro boete, maar begin augustus vernietigt het
Hoogste Spaanse Gerechtshof dit vonnis, omdat Beroiz
veroordeeld was op de verklaring van een mede-
arrestant en ‘hier niemand mee veroordeeld kan
worden’. Het Hof zegt zelfs dat de verklaringen het
gevolg waren van de mishandelingen door de Ertzaintza
en van dreigementen hen met dodelijke ETA-acties in
verband te brengen als ze de verklaringen niet zouden
ondertekenen.
In Frankrijk krijgen 2 familieleden van de Baskische
politieke gevangene Lurdes Urdanpilleta op 12
augustus een auto-ongeluk als ze op weg zijn naar een
bezoek bij haar. Urdanpilleta zit 470 kilometer van haar
woonplaats Irun gevangen. Drie dagen later zijn de
broer, neef en zwager van Anabel Egues in Burgos
betrokken bij een ongeluk. Allen blijven ongedeerd,
maar de auto’s zijn total-loss.
Op 21 augustus wordt bekend dat de directie van de
Spaanse gevangenissen de dossiers van 118
Baskische politieke gevangenen, die tussen nu en
volgend jaar hun straf hebben uitgezeten, gaat nakijken
op mogelijkheden hen langer in de gevangenis te
houden.
Repressie
Begin augustus stuurt de Baskische regionale politie
Ertzaintza een uitgebreid verslag van de gebeurtenissen
op 24 juli, toen in Donostia de dood van Imanol Gómez
werd herdacht. Gómez zou zich tegen een boom dood
hebben gereden toen hij een wegcontrole van de Franse
politie wilde ontwijken. Vanwege het ‘verheerlijken van
terrorisme’ (Gómez zou ‘ETA-lid’ zijn geweest) worden
de Batasuna-leden Arnaldo Otegi, Joseba Permach, de
secretaris-generaal van de linkse Baskische vakbond
LAB en de woordvoerder van de pro-Amnistiabeweging
Jon Enparantza beschuldigd.
In de Spaanse Eerste Kamer klagen de Baskische
regeringspartijen PNV-EAJ en de EA, alsmede de links-
republikeinse Catalaanse ERC het bestaan van
marteling in Spanje aan. ‘Het is geen uitzondering’, zo
stelden ze, en worden daarin ondersteund door Amnesty
Internationa, Human Rights Watch, de VN-commissie ter
preventie van marteling en het EU-committee
mensenrechten. De minister van Binnenlandse Zaken
Jose Antonio Alonso begreep niet dat zoveel
organisaties het mis konden hebben. Volgens hem is
marteling een uitzondering, die bovendien zelden
plaatsvindt. En als het dan toch gebeurt dan zorgt het
juridische systeem voor de slachtoffers.
Op 14 augustus vindt de traditionele demonstratie van
Batasuna in Donostia plaats, aan het begin van de
feestweek, onder het motto ‘Nu het Volk! Nu de Vrede!’,
analoog aan het vredesvoorstel wat Batasuna eind vorig
jaar deed. De demonstratie werd verboden door het
Baskische ministerie van Binnenlandse Zaken, met
verwijzing naar de verboden status van Batasuna en de
ongeregeldheden die volgden na de demonstratie ter
herdenking van de eerder genoemde Gómez, eind juli.
Overigens ontstonden die ongeregeldheden toen de
Ertzaintza op de betogers begon in te slaan en ging
schieten met rubberkogels.
Nu gaat het niet anders; duizenden mensen
demonstreren zonder incidenten, maar als aan het eind
van de manifestatie de Ertzaintza deelnemers
verhinderd over de Boulevard terug te lopen, een jonge
betoger wordt afgeranseld en opgepakt, de wapenstok
wordt lustig gebruikt, de rubberkogels vliegen in het
rond. Zeven arrestaties en tientallen gewonden,
waaronder 4 ernstig. Een 59-jarige vrouw kreeg een
rubberkogel in de rug, een Oostenrijkse toerist van 71,
die op een terras zat, zelfs een rubberkogel in het oog.
De schuld wordt gelegd bij de organisatoren van de
demonstratie; de minister van Binnenlandse Zaken van
de Baskische Autonome Regering, Javier Balza,
kondigt aan de leiding van Batasuna aan te klagen bij
het OM.
Op 26 augustus mag een demonstratie onder dezelfde
slogan wel in Bilbo; enkele duizenden mensen
demonstreren zonder incidenten, ondanks de
aanwezigheid van de Ertzaintza.
De 3 arrestanten van 24 juli, tijdens de demonstratie ter
herdenking van de al eerder genoemde Gómez, die
waren overgebracht naar Madrid, worden op 30
augustus vrijgelaten zonder verdere aanklacht.