NIEUWSOVERZICHT

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 35, periode 1 t/m 24 januari 2004

In navolging van de plannen voor meer autonomie van de Baskische en Catalaanse regeringen kondigt nu ook de president van Andalusië, Manuel Chaves, aan om hervormingen in de autonome regio’s door te voeren, en meer economische en fiscale onafhankelijkheid te bewerkstelligen. Verder opvallend bericht; het aantal toeristen wat Baskenland bezocht is nog nooit zo hoog geweest als in 2003; de meerderheid van de bezoekers (70%) komt uit andere regio’s in Spanje, met Madrid voorop. Verder wijst een onderzoek uit dat de jeugdwerkloosheid in Baskenland (en ook in Andalusië) licht is gedaald (toch zeer hoog blijft), maar de werkloosheid onder vrouwen omhoog is gegaan en ook het aantal tijdelijke contracten flink is gestegen. Slechts 8 van de 100 arbeidscontracten zijn van onbeperkte duur.
In het vorige overzicht publiceerden we de jaarcijfers van de verkeersongelukken van mensen die Baskische politieke gevangenen bezoeken; helaas is het cijfer van 21 zwaargewonden en 3 doden in 2003 alweer achterhaald; op 20 december krijgen 5 familieleden en vrienden, die 1000 kilometer moesten rijden, een ernstig ongeluk. Op 29 december raken bij Burgos 2 familieleden van de Baskische politieke gevangene Agustin Almaraz, die in de gevangenis van Ocaña zit, zwaargewond bij een verkeersongeval.
Op 30 december verongelukt dan nog de vrachtwagenchauffeur Jose Juan Alkorta Eizagirre in de haven van Pasaia, waarmee het aantal dodelijk ongevallen op de werkvloer (wegens slechte en/of gevaarlijke omstandigheden) in Zuid (Spaans)-Baskenland op 137 komt.
Op 1 januari protesteren duizenden mensen in verschillende steden en dorpen voor de overplaatsing van Baskische politieke gevangenen naar gevangenissen in Baskenland, zodat zij aan het politieke proces in Baskenland kunnen deelnemen. In de kerstvakantie vonden er ook talloze acties, feesten, protesten, autokaravaans etc plaats.
In Donostia wordt op 2 januari door Ezker Abertzale, Baskisch links, bekendgemaakt dat zij 25.000 klachten tegen de Spaanse staat wegens schending van politieke en burgerrechten van Basken bij de VN-rapporteur voor de mensenrechten wil indienen. Er zijn elk jaar minstens 1000 aangiftes gedaan sinds de zogenaamde ‘transitie’, de overgang van dictatuur naar democratie. De schendingen van rechten door de Spaanse staat in Baskenland bestonden onder andere uit “de kerncentrale in Lemoiz, het lidmaatschap van de NAVO, de acties van de GAL, de moord op Joxi Zabala en Joxean Lasa, de sluiting van de kranten Egin en Egunkaria, het verbod op politieke partijen, de aanvallen op de Baskische vlag, het gebruik van marteling, de politieke apartheid die de linkse beweging in Baskenland ondergaat en de politiek van de verspreiding van de politieke gevangenen”. Tot eind februari zal er gewerkt worden aan het document; in mei moeten vertegenwoordigers van de Spaanse staat verantwoording afleggen bij de VN over de talloze klachten over mensenrechtenschendingen in Spanje.
Op 3 januari demonstreren er in Bilbo rond de 18.000 mensen in de stromende regen voor de overplaatsing van de Baskische politieke gevangenen naar Baskenland, zodat ze kunnen deelnemen aan het politieke proces van zelfbeschikking.
Van 5 tot 10 januari reizen 150 leden van de gevangenenhulporganisatie Etxerat Europa in om al hongerstakend met demonstraties, acties, films, bijeenkomsten en persconferenties aandacht te vragen voor de situatie van Baskische politieke gevangenen. In Barcelona, Berlijn, Brussel, Gent, Kopenhagen, Genève, Milan en Parijs wordt gesproken met vertegenwoordigers uit de politieke en mensenrechtenwereld. Op de laatste dag van hun hongerstaking wordt een delegatie van Etxerat in Barcelona ontvangen door de Catalaanse president Ernest Benach, wat tot een hoop protesten van de PP en groepen van slachtoffers van terrorisme leidt. Bernach bracht het ‘Virreina Manifesto’ onder de aandacht, waarin 65 groepen vragen om “een einde aan de politiek van gevangenenspreiding en isolatie van Baskische gevangenen te maken”. Een verslag van de actieweek in Brussel, met vele foto’s, en de steun van bijvoorbeeld de Vlaamse linkse partij Spirit, die de gevangenenspreiding openlijk veroordeelde, vind je op http://members.lycos.nl/basqueactionweek
Weer een ongeluk van een familie-lid van een Baskische politieke gevangene; op 6 januari krijgen de vader en oma van Sergio Errazkin, die op 600 kilometer afstand van Baskenland in de gevangenis van Alcázar de San Juan zit, vlakbij hun huis een auto-ongeluk. Hun auto is total-loss, maar beiden raken niet gewond.
Op 7 januari wordt de Baskische politieke vluchteling Alexander Akkaregi onverwacht door Nederland aan Spanje uitgeleverd. Minister Donner van justitie had geen zin meer in het hoger beroep van Alexander tegen zijn beslissing om uit te leveren, en zorgde ervoor dat tijdens de feestdagen en oud en nieuw, met de advocaat van Alexander op vakantie, hij een wit voetje kon halen bij de Spaanse autoriteiten. Alexander werd in de gevangenis Alcalá Meco in Madrid opgesloten. Tot nu toe is hij goed behandeld en zit hij op de cel samen met Aurken Sola, die al sinds maart 2002 zonder enig bewijs gevangenzit. Voor een achtergrondverhaal zie en een interview met Alexander, van vlak voor zijn uitlevering.
In Donostia worden de laatste tijd in de omgeving van de Spaanse militaire kazerne in de wijk Loiola steeds vaker en meer anti-Baskische leuzen gesignaleerd; vooral de ruimtes van linkse Basken worden met leuzen als ‘Geen van jullie zou bestaan, als Paco (dictator Fransisco Franco) nog zou leven. Hoera voor Spanje!’ beklad.
In Baiona eindigt op 8 januari de rechtszaak tegen 63 demonstranten in een chaos van traangas en gummiknuppels als de politie de rechtszaal ontruimt. De 63 werden 2 maanden geleden gearresteerd omdat ze het Baskische kaartspel Mus speelden op de spoorbaan tussen Hendaia en Baiona uit protest tegen het niet toelaten van de Baskische taal in de Franse treinen. In de rechtszaal weigerde de rechter een Baskische tolk toe te laten, waarop de zaak geschorst werd en de zaal met geweld werd ontruimd. Diverse mensen raakten gewond.
Op 19 december werd Jose Atanes Rodriguez in het hoofd geschoten op de snelweg vlakbij Alegia. Het schot zou per ongeluk zijn afgevuurd door een Etzaintza, een Baskische politie- agent, die op een auto-ongeluk afkwam, aldus de officiële versie van de Baskische regering. Daarna ontstond een worsteling met een Baskische jongen waarin het schot viel. Op 9 januari onthulde de vriendin van Atanes, Edurne Cornejo, dat er helemaal geen worsteling was geweest en dat ze vanuit haar auto had gezien wat er gebeurde; Atanes moest knielen en de Etzaintza schoot hem van achteren door het hoofd.
In Lissabon horen 13 Basken van de actiegroep Zuzen Ekintza Taldea op 9 januari 5 jaar cel tegen hen geëist worden voor een actie tegen het bezoek van Aznar aan Portugal in 2000. Zo voerden actie voor de Baskische politieke gevangenen en er werden ook twee verfbommetjes gegooid.
Op 12 januari gaf Amnesty International de EU-lidstaten een tik op de vingers. Volgens de organisatie kan de Europese Unie andere landen niet geloofwaardig gispen, als de EU-landen zelf de mensenrechten schenden. Amnesty oordeelt dat verscheidene landen arrestanten slecht behandelen. De Spaanse bestrijding van de Baskische afscheidingsbeweging ETA, kan volgens de mensenrechtenorganisatie niet door de beugel. ,,De EU- mensenrechtenmachine lijkt stoom te verliezen'', zei Amnesty- directeur Dick Oosting van het Brusselse kantoor. ,,Het is niet genoeg dat de EU buitenshuis mensenrechten predikt. Europa moet eerst de hand in eigen boezem steken.
Ook op 12 januari wordt in Caracas, Venezuela, door de Baskische gemeenschap aldaar en hun vrienden gedemonstreerd tegen de repressieve politiek van de Spaanse staat tegen de Baskische politieke gevangenen. Ze stellen vast dat het hoge aantal van 700 Baskische gevangenen afgezet tegen het aantal inwoners van Venezuela voor 10.000 gevangenen in Venezuela zou staan.
In de gevangenis van Martutene in Donostia wordt op 14 januari Manu Azkarate gearresteerd, als hij zich bij de gevangenisdirectie komt melden na een gerechtelijk bevel. Azkarate werd in 1992 op medische gronden vrijgelaten, maar nu besliste het Spaanse Audiencia Nacional dat hij de rest van zijn straf moest uitzitten. Sinds zijn arrestatie weigert Azakarate voedsel en vocht en moet na 2 dagen met zware uitdrogingsverschijnselen in het ziekenhuis opgenomen worden.
In Tolosa wordt 15 januari op bevel van onderzoeksrechter Baltasar Garzón de Bask José Luis Areizaga Aranbarri gearresteerd. Acht maanden geleden gebeurde dit ook al, toen werd Aranbarri verhoord door Garzón en later zonder aanklacht vrijgelaten. Hij zou ervan worden verdacht ‘revolutionaire belasting’ te hebben betaald aan ETA.
Op dezelfde dag wordt in Donostia een manifest gepresenteerd, getiteld ‘Eutsi aukerari’ (‘Gebruik maken van de gelegenheid!’), om op te roepen tot een gezamenlijke kandidatenlijst van alle Baskische partijen voor de Spaanse parlementsverkiezingen van 14 maart aanstaande. Onder andere de muzikanten Benito Lertxundi en Fermín Muguruza hebben het manifest ondertekend.
Op 16 januari bevestigd de hoogste Spaanse juridische instantie, het Spaanse Grondwettelijk Hof, het verbod op de Baskische politieke partij Batasuna en haar voorgangers Herri Batasuna en Euskal Herritarrok. Het Spaanse Hooggerechtshof had op 17 maart 2003 deze 3 illegaal verklaard. De hele verbodsverklaring voltrok zich in recordtempo, nadat de nieuwe Wet op de Partijen in de zomer van 2002 werd aangenomen. Het Grondwettelijke Hof had slechts 4 dagen nodig om het verbod te bevestigen, om daarmee het eerste verbod op een politieke partij sinds de dood van Franco officieel te maken. In Frankrijk blijft Batasuna vooralsnog een legale partij, minister van Binnenlandse Zaken Sarkozy wacht verdere procedures af. Batasuna gaat nu met haar zaak naar het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg. Hier een analyse van het verbod op Batasuna.
De nieuwe formatie van de Baskische zanger Fermin Muguruza ‘Fermin Muguruza Kontrabanda’ wordt ook door een verbod getroffen; tweemaal in Madrid, en in Valencia en Borriana. Net als vorig jaar dus, toen hij met Manu Chao op tournee was. Officiële reden was het feit dat fascistische groepen een overval op het concert zouden plegen, maar toen de zaal in Borriano voet bij stuk hield werden ze bij de Guardia Civil en de burgemeester ontboden en bedreigd met sluiting van de concerthal. Muguruza wordt er al sinds jaar en dag van beschuldigd dat hij ‘tot terrorisme zou oproepen’. In Madrid werden een week eerder al de optredens van de Baskische groepen Berri Txarak en Leihotikan verboden. De socialistische regioregering van Andalusië probeerde in Cordoba het concert te verbieden, maar met steun van de gemeenteraad ging het compleet uitverkochte concert door. Ook in Merida ging het, ondanks druk van de regioregering van Extremadura, door, al werd er buiten door 12 mensen, waaronder agenten in burgers, geprotesteerd tegen het concert. Muguruza komt ook naar Amsterdam, op 19 februari. Zie hier voor de tourdata in de rest van Europa.
De Spaanse regering wil beginnen met het laten vollopen van het stuwmeer bij Itoiz, ondanks dat er op korte termijn een uitspraak van het Europese Hof voor de Mensenrechten over de al 15 jaar lang durende strijd tegen het waterproject te verwachten is. Ook loopt er sinds eind december een onderzoek naar de veiligheid van de dam; de zijmuren zouden te zwak zijn.
Het ‘plan’-Ibarretxe houdt ook deze periode weer de gemoederen bezig. De PNV wordt er van alle kanten in Baskenland van beschuldigd electoraal gewin te willen behalen door de voorstellen tot een gezamenlijke lijst van alle partijen die een oplossing van het conflict willen, terzijde te schuiven. Batasuna is woedend dat de PNV de gouden kans van ETA op een wapenstilstand heeft laten liggen en nu is ook Euskadi Elkartasuna (EA) teruggekomen op een linkse lijstverbinding met Batasuna en gaan zij waarschijnlijk in zee met Aralar, een afsplitsing van Batasuna, zodat ze niet te ver weg drijven van de PNV. Zoals het er nu naar uitziet heeft zo’n 20% van de Baskische bevolking geen kans te stemmen wat ze zouden willen bij de Spaanse parlementsverkiezingen in maart dit jaar. Ibarretxe zelf zei in zijn nieuwjaarsspeech dat hij vastbesloten was om een referendum door te gaan voeren. Verder stelt de regering van Naffaroa (de UPN, PP-afdeling in Naffaroa en de CDN, de partij van de democraten van Naffaroa) beroep in bij het Spaanse grondwettelijke hof en het Baskische Hooggerechtshof tegen het ‘plan-Ibarretxe’, omdat het in strijd zou zijn met de Spaanse grondwet en de regio-statuten voor Naffaroa. Aan de andere kant werd in Naffaroa een gezamenlijke lijst van Aralar, EA, EAJ en Batzarre (partij van linkse Basken in Naffaroa) opgericht voor de verkiezingen, genaamd ‘Naffaroa Bai’ (Ja).
Dan was er nog een relletje over een oude kaart die de Franse sectie van Batasuna gebruikte op het Social Forum in Parijs eind vorig jaar. Op deze kaart, die als ‘toekomst’ van het ‘Europa der volken’ Duitsland als voorbeeld neemt, was al eerder kritiek geweest omdat die erg aanschurkte tegen extreemrechts in Europa en werd dan ook teruggetrokken door Batasuna. Joseba Alvarez, parlementariër en buitenlandverantwoordelijke van Batasuna, biedt excuses aan de Duitse en Vlaamse linkse beweging aan: “Doordat de Spaanse geheime dienst en de met haar samenwerkende Madrileense pers de Baskische linksen immer als nazi’s en racisten neerzet, wordt ons vaak gevraagd of we met de Italiaanse Lega Nord of het Belgische Vlaams Blok samenwerken. Nartuurlijk niet! Batasuna heeft een links karakter, wij zijn tegen fascisme, racisme en een etnische definitie van mensen en verzetten ons tegen de neo-liberale globalisering. Wij verdedigen het zelfbeschikkingsrecht van volken. De eigen taal, cultuur en een collectieve identiteit en de verscheidenheid in het algemeen, moet een links iemand verdedigen tegen de staat, het neo-liberalisme en het kapitalisme”. (…) “De kaart is verkeerd en sticht grote verwarring”. (…) “Er is natuurlijk onderscheid tussen een volk en een staat, juist de staat houdt geen rekening met de verschillende volkeren binnen haar grenzen”. (…) “De kaart laat een Europa onderverdeeld in taalgebieden zien, en moet niet gezien worden als een politieke blauwdruk van Europa”.(…) “Met de kaart wilden we veelkleurig alternatief tegen de kapitalistische staten neerzetten.”
De Internationale Baskische Organisatie (IBO) voor mensenrechten voert een campagne voor de 6 Basken die als sinds de zomer van 2003 op loze beschuldigingen in uitleveringsdetentie zitten. Volgens IBO zouden de 6 recht moeten hebben op een verdediging en zou hun proces binnen de internationaal geldende termijnen moeten worden afgewikkeld. De Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón beschuldigt hen van dat zij ‘onderdeel van ETA’ zouden zijn. Volgens Garzón zouden ze geld hebben witgewassen en zou er belastend videomateriaal en computerdocumenten in hun huis zijn gevonden. Volgens de 6 zou de video-tape een documentaire over Baskenland zijn en zouden de geldtransfers van familieleden zijn die eigendom hadden verkocht. Ander geld wat werd overgemaakt naar de 6 zou van familie zijn, omdat ze wilden terugkeren naar Baskenland en zelfs de vliegtickets al hadden gekocht. IBO stelt dat de 6 niet uitgeleverd mogen worden voordat de bewijsvoering deugt, anders zouden de 6 in Madrid grote kans lopen gemarteld te worden tijdens de beruchte incommunicado- detentie. IBO roept op om te protesteren bij de Mexicaanse ambassadeur Juan José Bremer in de VS en de Inter-American Commission on Human Rights in de VS. Kijk hier voor een petitie.
Op 24 januari wordt bekend dat de hoogste Openbaar Aanklager van het Spaanse Nationaal Gerechtshof Eduardo Fungairiño, de rechter die de zaak tegen de directie van de Baskische zender EiTB, Guillermo Ruiz Polanco, heeft gevraagd de zaak niet te seponeren, iets wat Polanco net van plan was te doen. Op 15 mei vorig jaar zond EiTB een documentaire uit waarin ETA figureerde en kreeg de aanklacht ‘verheerlijking van terrorisme’ aan de broek. De directie ontkende dat ze ‘een statement ter ondersteuning van ETA hadden gemaakt’ en verklaarde dat ze binnen de grenzen van de journalistiek had gewerkt. Ondanks dat Polanco vond dat er geen misdaad was gepleegd, wordt de zaak nu toch doorgezet.

Ga terug naar de nieuws index

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 35, periode 1 t/m 24 januari 2004
In navolging van de plannen voor meer autonomie van de Baskische en Catalaanse regeringen kondigt nu ook de president van Andalusië, Manuel Chaves, aan om hervormingen in de autonome regio’s door te voeren, en meer economische en fiscale onafhankelijkheid te bewerkstelligen. Verder opvallend bericht; het aantal toeristen wat Baskenland bezocht is nog nooit zo hoog geweest als in 2003; de meerderheid van de bezoekers (70%) komt uit andere regio’s in Spanje, met Madrid voorop. Verder wijst een onderzoek uit dat de jeugdwerkloosheid in Baskenland (en ook in Andalusië) licht is gedaald (toch zeer hoog blijft), maar de werkloosheid onder vrouwen omhoog is gegaan en ook het aantal tijdelijke contracten flink is gestegen. Slechts 8 van de 100 arbeidscontracten zijn van onbeperkte duur. In het vorige overzicht publiceerden we de jaarcijfers van de verkeersongelukken van mensen die Baskische politieke gevangenen bezoeken; helaas is het cijfer van 21 zwaargewonden en 3 doden in 2003 alweer achterhaald; op 20 december krijgen 5 familieleden en vrienden, die 1000 kilometer moesten rijden, een ernstig ongeluk. Op 29 december raken bij Burgos 2 familieleden van de Baskische politieke gevangene Agustin Almaraz, die in de gevangenis van Ocaña zit, zwaargewond bij een verkeersongeval. Op 30 december verongelukt dan nog de vrachtwagenchauffeur Jose Juan Alkorta Eizagirre in de haven van Pasaia, waarmee het aantal dodelijk ongevallen op de werkvloer (wegens slechte en/of gevaarlijke omstandigheden) in Zuid (Spaans)-Baskenland op 137 komt. Op 1 januari protesteren duizenden mensen in verschillende steden en dorpen voor de overplaatsing van Baskische politieke gevangenen naar gevangenissen in Baskenland, zodat zij aan het politieke proces in Baskenland kunnen deelnemen. In de kerstvakantie vonden er ook talloze acties, feesten, protesten, autokaravaans etc plaats. In Donostia wordt op 2 januari door Ezker Abertzale, Baskisch links, bekendgemaakt dat zij 25.000 klachten tegen de Spaanse staat wegens schending van politieke en burgerrechten van Basken bij de VN-rapporteur voor de mensenrechten wil indienen. Er zijn elk jaar minstens 1000 aangiftes gedaan sinds de zogenaamde ‘transitie’, de overgang van dictatuur naar democratie. De schendingen van rechten door de Spaanse staat in Baskenland bestonden onder andere uit “de kerncentrale in Lemoiz, het lidmaatschap van de NAVO, de acties van de GAL, de moord op Joxi Zabala en Joxean Lasa, de sluiting van de kranten Egin en Egunkaria, het verbod op politieke partijen, de aanvallen op de Baskische vlag, het gebruik van marteling, de politieke apartheid die de linkse beweging in Baskenland ondergaat en de politiek van de verspreiding van de politieke gevangenen”. Tot eind februari zal er gewerkt worden aan het document; in mei moeten vertegenwoordigers van de Spaanse staat verantwoording afleggen bij de VN over de talloze klachten over mensenrechtenschendingen in Spanje. Op 3 januari demonstreren er in Bilbo rond de 18.000 mensen in de stromende regen voor de overplaatsing van de Baskische politieke gevangenen naar Baskenland, zodat ze kunnen deelnemen aan het politieke proces van zelfbeschikking. Van 5 tot 10 januari reizen 150 leden van de gevangenenhulporganisatie Etxerat Europa in om al hongerstakend met demonstraties, acties, films, bijeenkomsten en persconferenties aandacht te vragen voor de situatie van Baskische politieke gevangenen. In Barcelona, Berlijn, Brussel, Gent, Kopenhagen, Genève, Milan en Parijs wordt gesproken met vertegenwoordigers uit de politieke en mensenrechtenwereld. Op de laatste dag van hun hongerstaking wordt een delegatie van Etxerat in Barcelona ontvangen door de Catalaanse president Ernest Benach, wat tot een hoop protesten van de PP en groepen van slachtoffers van terrorisme leidt. Bernach bracht het ‘Virreina Manifesto’ onder de aandacht, waarin 65 groepen vragen om “een einde aan de politiek van gevangenenspreiding en isolatie van Baskische gevangenen te maken”. Een verslag van de actieweek in Brussel, met vele foto’s, en de steun van bijvoorbeeld de Vlaamse linkse partij Spirit, die de gevangenenspreiding openlijk veroordeelde, vind je op http://members.lycos.nl/basqueactionweek Weer een ongeluk van een familie-lid van een Baskische politieke gevangene; op 6 januari krijgen de vader en oma van Sergio Errazkin, die op 600 kilometer afstand van Baskenland in de gevangenis van Alcázar de San Juan zit, vlakbij hun huis een auto-ongeluk. Hun auto is total-loss, maar beiden raken niet gewond. Op 7 januari wordt de Baskische politieke vluchteling Alexander Akkaregi onverwacht door Nederland aan Spanje uitgeleverd. Minister Donner van justitie had geen zin meer in het hoger beroep van Alexander tegen zijn beslissing om uit te leveren, en zorgde ervoor dat tijdens de feestdagen en oud en nieuw, met de advocaat van Alexander op vakantie, hij een wit voetje kon halen bij de Spaanse autoriteiten. Alexander werd in de gevangenis Alcalá Meco in Madrid opgesloten. Tot nu toe is hij goed behandeld en zit hij op de cel samen met Aurken Sola, die al sinds maart 2002 zonder enig bewijs gevangenzit. Voor een achtergrondverhaal zie en een interview met Alexander, van vlak voor zijn uitlevering. In Donostia worden de laatste tijd in de omgeving van de Spaanse militaire kazerne in de wijk Loiola steeds vaker en meer anti-Baskische leuzen gesignaleerd; vooral de ruimtes van linkse Basken worden met leuzen als ‘Geen van jullie zou bestaan, als Paco (dictator Fransisco Franco) nog zou leven. Hoera voor Spanje!’ beklad. In Baiona eindigt op 8 januari de rechtszaak tegen 63 demonstranten in een chaos van traangas en gummiknuppels als de politie de rechtszaal ontruimt. De 63 werden 2 maanden geleden gearresteerd omdat ze het Baskische kaartspel Mus speelden op de spoorbaan tussen Hendaia en Baiona uit protest tegen het niet toelaten van de Baskische taal in de Franse treinen. In de rechtszaal weigerde de rechter een Baskische tolk toe te laten, waarop de zaak geschorst werd en de zaal met geweld werd ontruimd. Diverse mensen raakten gewond. Op 19 december werd Jose Atanes Rodriguez in het hoofd geschoten op de snelweg vlakbij Alegia. Het schot zou per ongeluk zijn afgevuurd door een Etzaintza, een Baskische politie- agent, die op een auto-ongeluk afkwam, aldus de officiële versie van de Baskische regering. Daarna ontstond een worsteling met een Baskische jongen waarin het schot viel. Op 9 januari onthulde de vriendin van Atanes, Edurne Cornejo, dat er helemaal geen worsteling was geweest en dat ze vanuit haar auto had gezien wat er gebeurde; Atanes moest knielen en de Etzaintza schoot hem van achteren door het hoofd. In Lissabon horen 13 Basken van de actiegroep Zuzen Ekintza Taldea op 9 januari 5 jaar cel tegen hen geëist worden voor een actie tegen het bezoek van Aznar aan Portugal in 2000. Zo voerden actie voor de Baskische politieke gevangenen en er werden ook twee verfbommetjes gegooid. Op 12 januari gaf Amnesty International de EU-lidstaten een tik op de vingers. Volgens de organisatie kan de Europese Unie andere landen niet geloofwaardig gispen, als de EU-landen zelf de mensenrechten schenden. Amnesty oordeelt dat verscheidene landen arrestanten slecht behandelen. De Spaanse bestrijding van de Baskische afscheidingsbeweging ETA, kan volgens de mensenrechtenorganisatie niet door de beugel. ,,De EU- mensenrechtenmachine lijkt stoom te verliezen'', zei Amnesty- directeur Dick Oosting van het Brusselse kantoor. ,,Het is niet genoeg dat de EU buitenshuis mensenrechten predikt. Europa moet eerst de hand in eigen boezem steken. Ook op 12 januari wordt in Caracas, Venezuela, door de Baskische gemeenschap aldaar en hun vrienden gedemonstreerd tegen de repressieve politiek van de Spaanse staat tegen de Baskische politieke gevangenen. Ze stellen vast dat het hoge aantal van 700 Baskische gevangenen afgezet tegen het aantal inwoners van Venezuela voor 10.000 gevangenen in Venezuela zou staan. In de gevangenis van Martutene in Donostia wordt op 14 januari Manu Azkarate gearresteerd, als hij zich bij de gevangenisdirectie komt melden na een gerechtelijk bevel. Azkarate werd in 1992 op medische gronden vrijgelaten, maar nu besliste het Spaanse Audiencia Nacional dat hij de rest van zijn straf moest uitzitten. Sinds zijn arrestatie weigert Azakarate voedsel en vocht en moet na 2 dagen met zware uitdrogingsverschijnselen in het ziekenhuis opgenomen worden. In Tolosa wordt 15 januari op bevel van onderzoeksrechter Baltasar Garzón de Bask José Luis Areizaga Aranbarri gearresteerd. Acht maanden geleden gebeurde dit ook al, toen werd Aranbarri verhoord door Garzón en later zonder aanklacht vrijgelaten. Hij zou ervan worden verdacht ‘revolutionaire belasting’ te hebben betaald aan ETA. Op dezelfde dag wordt in Donostia een manifest gepresenteerd, getiteld ‘Eutsi aukerari’ (‘Gebruik maken van de gelegenheid!’), om op te roepen tot een gezamenlijke kandidatenlijst van alle Baskische partijen voor de Spaanse parlementsverkiezingen van 14 maart aanstaande. Onder andere de muzikanten Benito Lertxundi en Fermín Muguruza hebben het manifest ondertekend. Op 16 januari bevestigd de hoogste Spaanse juridische instantie, het Spaanse Grondwettelijk Hof, het verbod op de Baskische politieke partij Batasuna en haar voorgangers Herri Batasuna en Euskal Herritarrok. Het Spaanse Hooggerechtshof had op 17 maart 2003 deze 3 illegaal verklaard. De hele verbodsverklaring voltrok zich in recordtempo, nadat de nieuwe Wet op de Partijen in de zomer van 2002 werd aangenomen. Het Grondwettelijke Hof had slechts 4 dagen nodig om het verbod te bevestigen, om daarmee het eerste verbod op een politieke partij sinds de dood van Franco officieel te maken. In Frankrijk blijft Batasuna vooralsnog een legale partij, minister van Binnenlandse Zaken Sarkozy wacht verdere procedures af. Batasuna gaat nu met haar zaak naar het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg. Hier een analyse van het verbod op Batasuna. De nieuwe formatie van de Baskische zanger Fermin Muguruza ‘Fermin Muguruza Kontrabanda’ wordt ook door een verbod getroffen; tweemaal in Madrid, en in Valencia en Borriana. Net als vorig jaar dus, toen hij met Manu Chao op tournee was. Officiële reden was het feit dat fascistische groepen een overval op het concert zouden plegen, maar toen de zaal in Borriano voet bij stuk hield werden ze bij de Guardia Civil en de burgemeester ontboden en bedreigd met sluiting van de concerthal. Muguruza wordt er al sinds jaar en dag van beschuldigd dat hij ‘tot terrorisme zou oproepen’. In Madrid werden een week eerder al de optredens van de Baskische groepen Berri Txarak en Leihotikan verboden. De socialistische regioregering van Andalusië probeerde in Cordoba het concert te verbieden, maar met steun van de gemeenteraad ging het compleet uitverkochte concert door. Ook in Merida ging het, ondanks druk van de regioregering van Extremadura, door, al werd er buiten door 12 mensen, waaronder agenten in burgers, geprotesteerd tegen het concert. Muguruza komt ook naar Amsterdam, op 19 februari. Zie hier voor de tourdata in de rest van Europa. De Spaanse regering wil beginnen met het laten vollopen van het stuwmeer bij Itoiz, ondanks dat er op korte termijn een uitspraak van het Europese Hof voor de Mensenrechten over de al 15 jaar lang durende strijd tegen het waterproject te verwachten is. Ook loopt er sinds eind december een onderzoek naar de veiligheid van de dam; de zijmuren zouden te zwak zijn. Het ‘plan’-Ibarretxe houdt ook deze periode weer de gemoederen bezig. De PNV wordt er van alle kanten in Baskenland van beschuldigd electoraal gewin te willen behalen door de voorstellen tot een gezamenlijke lijst van alle partijen die een oplossing van het conflict willen, terzijde te schuiven. Batasuna is woedend dat de PNV de gouden kans van ETA op een wapenstilstand heeft laten liggen en nu is ook Euskadi Elkartasuna (EA) teruggekomen op een linkse lijstverbinding met Batasuna en gaan zij waarschijnlijk in zee met Aralar, een afsplitsing van Batasuna, zodat ze niet te ver weg drijven van de PNV. Zoals het er nu naar uitziet heeft zo’n 20% van de Baskische bevolking geen kans te stemmen wat ze zouden willen bij de Spaanse parlementsverkiezingen in maart dit jaar. Ibarretxe zelf zei in zijn nieuwjaarsspeech dat hij vastbesloten was om een referendum door te gaan voeren. Verder stelt de regering van Naffaroa (de UPN, PP-afdeling in Naffaroa en de CDN, de partij van de democraten van Naffaroa) beroep in bij het Spaanse grondwettelijke hof en het Baskische Hooggerechtshof tegen het ‘plan-Ibarretxe’, omdat het in strijd zou zijn met de Spaanse grondwet en de regio-statuten voor Naffaroa. Aan de andere kant werd in Naffaroa een gezamenlijke lijst van Aralar, EA, EAJ en Batzarre (partij van linkse Basken in Naffaroa) opgericht voor de verkiezingen, genaamd ‘Naffaroa Bai’ (Ja). Dan was er nog een relletje over een oude kaart die de Franse sectie van Batasuna gebruikte op het Social Forum in Parijs eind vorig jaar. Op deze kaart, die als ‘toekomst’ van het ‘Europa der volken’ Duitsland als voorbeeld neemt, was al eerder kritiek geweest omdat die erg aanschurkte tegen extreemrechts in Europa en werd dan ook teruggetrokken door Batasuna. Joseba Alvarez, parlementariër en buitenlandverantwoordelijke van Batasuna, biedt excuses aan de Duitse en Vlaamse linkse beweging aan: “Doordat de Spaanse geheime dienst en de met haar samenwerkende Madrileense pers de Baskische linksen immer als nazi’s en racisten neerzet, wordt ons vaak gevraagd of we met de Italiaanse Lega Nord of het Belgische Vlaams Blok samenwerken. Nartuurlijk niet! Batasuna heeft een links karakter, wij zijn tegen fascisme, racisme en een etnische definitie van mensen en verzetten ons tegen de neo-liberale globalisering. Wij verdedigen het zelfbeschikkingsrecht van volken. De eigen taal, cultuur en een collectieve identiteit en de verscheidenheid in het algemeen, moet een links iemand verdedigen tegen de staat, het neo-liberalisme en het kapitalisme”. (…) “De kaart is verkeerd en sticht grote verwarring”. (…) “Er is natuurlijk onderscheid tussen een volk en een staat, juist de staat houdt geen rekening met de verschillende volkeren binnen haar grenzen”. (…) “De kaart laat een Europa onderverdeeld in taalgebieden zien, en moet niet gezien worden als een politieke blauwdruk van Europa”.(…) “Met de kaart wilden we veelkleurig alternatief tegen de kapitalistische staten neerzetten.” De Internationale Baskische Organisatie (IBO) voor mensenrechten voert een campagne voor de 6 Basken die als sinds de zomer van 2003 op loze beschuldigingen in uitleveringsdetentie zitten. Volgens IBO zouden de 6 recht moeten hebben op een verdediging en zou hun proces binnen de internationaal geldende termijnen moeten worden afgewikkeld. De Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón beschuldigt hen van dat zij ‘onderdeel van ETA’ zouden zijn. Volgens Garzón zouden ze geld hebben witgewassen en zou er belastend videomateriaal en computerdocumenten in hun huis zijn gevonden. Volgens de 6 zou de video-tape een documentaire over Baskenland zijn en zouden de geldtransfers van familieleden zijn die eigendom hadden verkocht. Ander geld wat werd overgemaakt naar de 6 zou van familie zijn, omdat ze wilden terugkeren naar Baskenland en zelfs de vliegtickets al hadden gekocht. IBO stelt dat de 6 niet uitgeleverd mogen worden voordat de bewijsvoering deugt, anders zouden de 6 in Madrid grote kans lopen gemarteld te worden tijdens de beruchte incommunicado- detentie. IBO roept op om te protesteren bij de Mexicaanse ambassadeur Juan José Bremer in de VS en de Inter-American Commission on Human Rights in de VS. Kijk hier voor een petitie. Op 24 januari wordt bekend dat de hoogste Openbaar Aanklager van het Spaanse Nationaal Gerechtshof Eduardo Fungairiño, de rechter die de zaak tegen de directie van de Baskische zender EiTB, Guillermo Ruiz Polanco, heeft gevraagd de zaak niet te seponeren, iets wat Polanco net van plan was te doen. Op 15 mei vorig jaar zond EiTB een documentaire uit waarin ETA figureerde en kreeg de aanklacht ‘verheerlijking van terrorisme’ aan de broek. De directie ontkende dat ze ‘een statement ter ondersteuning van ETA hadden gemaakt’ en verklaarde dat ze binnen de grenzen van de journalistiek had gewerkt. Ondanks dat Polanco vond dat er geen misdaad was gepleegd, wordt de zaak nu toch doorgezet.
Ga terug naar de nieuws index