1. Baskische politieke gevangenen

   Mikel Albisu, de door Frankrijk en Spanje aangeduide 'leider van ETA', die op 3 oktober in Frankrijk werd opgepakt, wordt door de Franse justitie beschuldigd van 'organisatie en leiding van een gewapende bende' en 'wapenbezit, fabricatie van bommen, bezit van valse documenten en heling'. Een aantal van deze beschuldigingen zijn pas recent aan het dossier toegevoegd, omdat Albisu (en ook zijn vriendin Soledad Iparragirre) dan voor de Speciale rechtbank geleid konden worden. Spanje zal niet om zijn uitlevering vragen, omdat Albisu niet tweemaal voor hetzelfde delict terecht kan staan. Albisu was overigens 1 van de ETA-figuren waar ERC-topman Carod-Rovira begin dit jaar een gesprek mee had en waar een wapenstilstand van ETA in Catalonia voortrolde. Soledad Iparragirre zal waarschijnlijk wel aan Spanje uitgeleverd worden, onder het Europese Aanhoudingsbevel.

   Zes van de 7 op 6 en 7 oktober opgepakte Basken worden op 9 oktober alweer vrijgelaten. Vrij zijn José Ramon Unanuem (43), Aimar Guzon (27) en Ascension Canellada (62). Juan Jose Zarautz (47), Arantza Sanchez (47) en Aimar Aiertza (26) hoefden zelfs niet voor de onderzoeksrechter te verschijnen na hun korte detentie, ondanks het feit dat ze beschuldigd werden 'op het punt te staan om zich bij ETA aan te sluiten'. Aimar Aiertza, die net als de anderen sprak over marteling, was 3 maal bijna flauwgevallen nadat de beruchte 'Bolsa', een plastic zak die tot bijna-verstikking over het hoofd wordt dichtgebonden en kreeg slagen in zijn maag en op zijn knieschijven van de Guardia Civil.

   José Luis Beotegi blijft 4 dagen in isolatiedetentie voordat hij naar Madrid wordt gebracht om opgesloten te worden, en werd mishandeld in zijn cel, onder anderen met de beruchte 'Bolsa'. Beotegi wordt beschuldigd van 'lidmaatschap van een gewapende bende' en 'het innen van revolutionaire belastingen in de rol van tussenpersoon'. Ook zou hij onderdak hebben gegeven aan activisten van ETA.

   De arrestanten van 3 oktober worden door heel Frankrijk verspreid; Lourdes Urdanpilleta naar Saint Ettiene, Robert Arranbide naar Fresnes, Mikel Albisu naar Moulins, Soledad Iparragirre naar Bordeaux, Benoit Arricau, José Ramon Arano en Mirian Incabi naar Poitiers, Peio Sebielle naar Nantes, Mikel Negrete naar Fleury, Xabi Oxarango naar Chateauroux en de verblijfplaats van Maryse Lavie is onbekend. Op 19 oktober werd dan nog de dochter van Mikel Negrete, Estebeni, opgepakt in Pau, Frankrijk en 2 dagen in isolatiedetentie gehouden.

   Op 10 oktober demonstreren 1.500 mensen in Hendaia tegen de arrestatie-golf van de erste week van oktober. De tekst op het kopspandoek luidt 'Errepresioari stop, utzi Euskal Herria bakean' (Stop de repressie, laat Baskenland met rust'). Ook in Irun en andere steden gingen honderden mensen de straat op. De Guardia Civil sloot de grens tussen Gipuzkoa en Lapurdi, één van de 3 Baskische provincies in Frankrijk.

   Ondanks geluiden uit de nieuwe Spaanse regering van de sociaal democraten van de PSOE om Baskische politieke gevangenen weer toe te laten tot het (schriftelijk) Baskisch onderwijs aan de Universiteit van Baskenland, blijft het 1 jaar geleden door de PP geïnitieerde verbod van kracht. Ondanks deze beslissing van de centrale regering in Madrid is de Baskische regering van mening dat deze studie door gevangenen mogelijk moet zijn.

   Op 12 oktober maakt de links republikeinse partij ERC bekend dat zij 'initiatieven' gaat nemen om de 17 Catalaanse politieke gevangenen naar Catalaanse gevangenissen over te brengen. Van deze 17 worden er 5 beschuldigd van medewerking met ETA, te weten Laura Riera en Diego Sanchez, die in Soto del Real in Madrid zitten, Zigor Larredona (Albacete), Dolores Lopez i Resina (Fresnes) en Juanra Rodriguez, door op 23 oktober 2003 door Nederland aan Spanje werd uitgewezen en nog altijd in Soto del Real in Madrid vastzit.

   Na 2,5 jaar voorarrest en zo'n 10 jaar vervolging door de Spaanse justitie is er eindelijk een datum voor het proces tegen de Duitse Gabriele Kanze vastgesteld, 29 november. Kanze wordt beschuldigd van 'wapen en springstofbezit' en 'ondersteuning van ETA'. Deze beschuldigingen zijn echter gebaseerd op verklaringen die Felipe San Epifanio onder foltering in april 1994 heeft afgegeven. De 48-jarige Kanze werd in 1993 lerares in Barcelona en ze huurde daar een woning. Haar plannen veranderden echter en in april 1994 was ze alweer in Duitsland, waar ze tot in 2002 verbleef. Haar man, Bejamin Ramos Vega, werd in 1995 in Berlijn gearresteerd en een jaar later aan Spanje uitgeleverd en weer een jaar later veroordeeld wegens 'ondersteuning van een ETA-commando'. Kanze werd in 2003 door Zwitserland, waar ze in maart 2002 werd opgepakt, aan Spanje uitgeleverd en dreigt nu tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld te worden. Op bewijzen (verklaringen) dus, die onder foltering tot stand zijn gekomen, en die door internationale rechtsorganen en wetgeving ontoelaatbaar worden geacht in een strafproces. Inmiddels heeft zich een delegatie gevormd om het proces in Madrid te monitoren, onder andere bestaande uit juristen, journalisten, mensenrechtenactivisten en advocaten.

   Op 13 oktober vond in Madrid het proces plaats tegen de een jaar geleden door Duitsland aan Spanje uitgeleverde Bask Paulo Elkoro (30). Althans, dat was de bedoeling. Drie dagen was er uit getrokken voor het proces, maar beide partijen kwamen snel overeen dat Elkoro 3 jaar in de gevangenis moet blijven. Voor de Audiencia Nacional, waar Elkoro dacht zich moeten te verdedigen tegen de beschuldiging van 'ETA-lidmaatschap' en 'deelname aan een bomaanslag', werd enkel gepraat over of Elkoro 2 'ETA-leden' in zijn auto vervoerd zou hebben. Maar ook dat ging van tafel toen duidelijk werd dat Elkoro en zijn verdediging een 'deal' van 5 jaar in ruil voor een schuldbekentenis ('ondersteuning van ETA') aangeboden had gekregen. Toen Elkoro dat afwees, verzwakte de Openbaar Aanklager de schuldbekentenis tot 'poging tot ondersteuning' waarvoor 3 jaar zou staan. Dat klonk aanlokkelijk voor Elkoro, die al 2 jaar in uitleveringsdetentie en voorarrest doorbracht, en hij accepteerde. Als Elkoro de 'deal' zou hebben afgewezen, zou de eis 8 jaar zijn geworden. Het is niet de eerste keer dat er op zo'n manier een proces, waarin bewijzen moeten worden geleverd voor de beschuldigingen, door de Openbaar Aanklager omzeild wordt. Ook de Catalaan Juanra kreeg bijvoorbeeld zo'n 'deal'. De Duitse justitie zal opgelucht ademgehaald hebben; een vrijspraak zou hen immers in een nauw parket hebben gebracht, daar zij Elkoro zonder enig bewijs van Spaanse zijde, hadden uitgeleverd.

   De organisatie van familieleden van Baskische politieke gevangenen 'Etxerat' (Naar Huis) publiceert op 20 oktober wat cijfers: Van de 689 Baskische politieke gevangenen zitten er 12 in Baskenland, 539 zitten er in Spanje, 150 in Frankrijk. In Frankrijk is de gemiddelde afstand die familieleden voor een bezoek moeten afleggen 795 kilometer, in Spanje is dat 611.

   Op 5 november zal de zaak van Filipe Bidart, een lid van de gewapende organisatie Iparretarrak (Die van het Noorden) ontstaan in 1973, opnieuw voorkomen in Frankrijk. In Baiona werden op 26 oktober 1000 handtekeningen (waaronder 20 van burgemeesters) aangeboden voor de vrijlating van Bidart, die al 17 jaar vastzit en volgens de Franse wet al klaar is met het uitzitten van zijn straf. In 1992 werd Bidart veroordeeld tot levenslang.

2. Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering

   Correctie op een bericht in BIC-Nieuwsbrief NR.8, over de verdwijning van de gedenkplaat van de in 1983 vermoorde Baskische jongens Joxean Lasa en Joxi Zabala. Op 1 oktober werd ontdekt dat de grafsteen op het kerkhof in Tolosa met de foto's van de 2 erop (zie foto) was gestolen, ongeveer tegelijkertijd dus met de vrijlating van hun moordenaar, ex- Guardia Civil generaal Rodriguez Galindo. De gedenkplaat in Tolosa was daar opgehangen omdat de familie tot in 1995, toen de resten van Lasa en Zabala (gevonden onder ongebluste kalk in Alicante) werden geïdentificeerd, geen plek hadden om hen te gedenken.

   De Baskische minister Joseba Azkarraga geeft commentaar op de 21 arrestaties van 3 oktober. Hij noemde de operatie tegen ETA 'belangrijk en positief', maar voegde eraan toe dat 'het een vergissing zou zijn te denken dat een organisatie die een belangrijke sociale basis in de Baskische samenleving heeft, alleen met politionele en gerechtelijke weg tot stilstand te brengen zou zijn'. Ook de PNV-vertegenwoordiger in de Spaanse regering, Begoña Lasagabaster zegt dat 'het conflict via politieke en democratische weg opgelost moet worden'. Arnaldo Otegi, woordvoerder van Batasuna, zegt dat 'ETA niet het probleem is, maar het feit dat Baskenland niet zelf kan beslissen. De sociale en politieke meerderheid wil een ander politiek statuut en dat kan niet gestopt worden'.

   Begin oktober is de Italiaanse ex-president Fransesco Cossiga op bezoek bij de Baskische minister van justitie in Bilbao en hij bekritiseert de vrijlating van Galindo, die hij een 'vulgaire moordenaar' noemt. Ook zegt Cossiga dat Galindo de drugs heeft binnengebracht in Baskenland. Volgens hem is de gevangenenspreiding 'foltering van familieleden die ertoe zal bijdragen dat ETA zal winnen'.

   Op 19 oktober wordt Rafael Vera, ex-staatssecretaris voor Veiligheid tijdens het vorige PSOE-bewind in Spanje, tot 7,5 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens 'egoïstische verspilling' van 3.8 miljoen euro aan staatsgeld gedurende de periode 1987- 1993. Vera sluisde dat geld door aan figuren die deel uitmaakten van de GAL, de Grupos Antiterroristas por la Liberacion, die een vuile oorlog tegen Basken voerde, zie ook hier. Naast Vera werden ook de ex-secretaris generaal van de Spaanse politie Rodríguez Colorado en de ex-directeur van Staatsveiligheid Julían Sancristóbal veroordeeld voor dezelfde feiten. Eerder verdwenen de 3 heren al achter de tralies vanwege hun betrokkenheid bij GAL. Vera werd toen voor 10 jaar weggestopt wegens de ontvoering van de Bask Segundo Marey, algemeen beschouwd als de eerste GAL-actie, maar kwam na 8,5 maanden alweer op vrije voeten. Nu dreigt hij met het openbaar maken van namen in de nooit volledig opgehelderde 'affaire-GAL' als hij weer de gevangenis in moet. Kopstukken van de PSOE, waaronder ex-president Felipe Gonzalez himself, pleitten dan ook direct voor de kwijtschelding van de straf voor Vera en hopen dat hij dan zijn mond zal houden.

   Op 20 oktober maakt de Spaanse premier Zapatero bekend dat hij een voorstel indient om de wet die het mogelijk maakt het houden van een referendum te verbieden, af te schaffen. De PP, onder wiens bewind de maatregel vorig jaar werd ingevoerd, noemt het 'een grote vergissing' en waarschuwt voor 'een referendum dat tot afscheiding zal leiden'.

3. Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict

   In Iruña verzamelen op 12 oktober 2000 mensen voor een demonstratie tegen de aanwezigheid van de Spaanse 'gewapende krachten' in Baskenland. Het protest volgt onder andere op omvangrijke militaire manoeuvres en oefenbombardementen van het Spaanse leger in Naffaroa.

   Op 16 oktober protesteren zo'n 160 mensen bij het gemeentehuis van Andoain (Gipuzkoa) en lezen binnen een verklaring voor waarin de zetels van de linkse onafhankelijkheidsbeweging worden opgeëist. Bij de verkiezingen van mei 2003 werden 245 lokale linkse onafhankelijke kiesplatforms verboden en die worden bij tijd en wijle opgeëist door diegenen die in schaduwverkiezingen werden gekozen. De demonstranten verwijten de de partijen die er nu zitten wel te hebben geprotesteerd tegen de wet die Batasuna verbood, maar van dezelfde wet profiteerden door de zetels in te pikken. 'Geen politieke apartheid!', was dan ook één van de slogans.

   De Baskische vredesgroep Elkarri presenteert haar punten die volgens haar tot dialoog zouden moeten leiden; respect voor mensenrechten, geen uitsluiting van wie dan ook, het recht om geraadpleegd te worden, pluralisme en relaties tussen de 3 Baskische politieke admininistraties, de Baskische Autonome Gemeenschap, Naffaroa en Noord-Baskenland in Frankrijk. Elkarri erkent dat dit de eerste stap is en gaat door met haar werk, de tweede fase is het publiceren van rapporten over de politieke situatie, gebaseerd op gesprekken met alle politieke partijen.

   De Baskische links nationalistische vakbond LAB roept op 23 oktober tijdens een demonstratie in Bilbao tegen de dreigende sluiting van de scheepswerf daar op tot 'economische zelfbeschikking'.

   Zes Baskische parlementariërs in Noord-Baskenland (Frankrijk), die in het Département des Pyrénées Atlantiques zitten, steunen op 27 oktober het initiatief van de organisatie Batera om een referendum uit te roepen voor het opzetten van een eigen politieke administratie. Batera blaast het initiatief nieuw leven in nadat de beloftes uit Parijs om 'ernaar te kijken' een dode letter bleken. Volgens de wet is het mogelijk om een 2 aparte departementen op te zetten (Baskenland en Biarn). Als dit toch wordt afgewezen wil Batera handtekeningen gaan verzamelen om een referendum af te dwingen.

   Op 27 oktober spreekt Theo van Boven, speciale rapporteur voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, in het Spaanse parlement over de foltering van Baskische arrestanten die hij vaststelde (zie voor zijn rapport [LINK www.baskinfo.org/pages/docs/Rapport_Van_Boven.pdf] Van Boven bracht de marteling in verband met de kwestie van zelfbeschikking, zoals die spelen in Baskenland en voor de Koerden in Oost-Turkije.

   SEGI, de verboden Baskische jongerenorganisatie in Baskenland, start op 27 oktober een campagne van 'burgerlijke ongehoorzaamheid' tegen de Spaanse en Franse staat en voor het recht op zelfbeschikking van Baskenland. De campagne loopt tot het eind van het jaar en zal op 11 november een landelijke actiedag beleven.

4. Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid

   Op de Spaanse TV en in sommige Spaanse dagbladen, zoals El Mundo op 20 oktober, blijven de PP-these van minimaal 'ETA als mede-daders van 11 maart' herhalen en zogenaamd omgeven met bewijzen. Op TV worden geruchten hierover steevast vergezeld van foto's van gearresteerde 'ETA-leden'. Een Marokkaan die in Iruña woonde, wordt een 'Marokkaan van Baskische afkomst' genoemd en in El Mundo worden anonieme woordvoerders van de Marokkaanse geheime dienst opgevoerd die verklaren dat 'de gearresteerde terroristen dynamiet wilden kopen van ETA' en dat 'arrestanten in contact traden met ETA-gevangenen om dynamiet te willen kopen'. Andere bronnen zijn 'bewakers van de gevangenis Topas in Salamanca' die Afif Said, de leider van de groep die het Spaanse Hooggerechtshof in Madrid wilde opblazen, 'een goede relatie had met José Manuel Errazkin, een ETA- gevangene'.

5. Repressie

   Op 10 oktober wordt de activist Ibai Ederra van de groep 'Solidarios con Itoiz' van de gevangenis in Iruña naar Zuera in Zaragoze overgebracht. Ederra is één van de 8 activisten die in 1996 de kabels van de in aanbouw zijnde dam voor het stuwmeer bij Itoiz doorzaagde. Ederra zit nu in het speciale isolatie-systeem FIES. Zijn nieuwe adres is Ibai Ederra, Centro Penitenciario de Zuera, Ctra. Nac. 330, km 539 50298, Zuera, Zaragoza, Spanje. Overigens werd begin oktober bekend gemaakt dat de maar liefst 175 aardschokken die Naffaroa de laatste 3 maanden teisterden, deels worden veroorzaakt door het vullen van het stuwmeer bij Itoiz.

   Fransisco Etxeberria-Gabilondo, een forensisch arts, maakt op 12 oktober zijn nieuwe bevindingen over de marteling van Unai Romano openbaar , de Baskische jongen wiens foto's de wereld overgingen in september 2001. De arts trok op basis van alle onderzoeken die Romano onderging een conclusie en die luidde onder andere dat de wonden op zijn hoofd niet door één enkele klap, zoals de verdediging van de Guardia Civil agenten wil doen geloven, veroorzaakt zijn.

   Op 14 oktober werden straffen uitgesproken tegen 2 Baskische jongeren, Arkaitz Arroyo en Aitor Urtasun, die in oktober 2002 in de buurt van Bilbao werden opgepakt. Zij zaten 4 dagen in isolatie en klaagden achteraf dat ze gefolterd werden en bleven gevangen zitten. Een derde Baskische jongen, Alberto Bonilla, gaf zichzelf aan bij de politie en bleef 6 maanden zitten. Eisen tegen hen waren 18 jaar omdat ze beschuldigd werden van het op 17 april 2001 in brand steken van de luxaflex van het partijkantoor van de PNV in Portugalete. Vandaag in de rechtbank kwam het tot een akkoord nadat ze jongeren het delict toegaven ('terroristische schade') en werd de straf teruggebracht tot 3 jaar voor Urtasun en Arroyo en 2 jaar voor Bonilla. En een boete van 7.845 euro. De verdediging klaagde dat zulke delicten in andere landen met een schadevergoeding worden afgedaan.

   Op 19 oktober moeten de Baskische koks Juan Mari Arzak en Pedro Subijana voor het Audiencia Nacional in Madrid verschijnen om te getuigen over 'mogelijke betalingen van revolutionaire belasting aan ETA'. De aantijgingen zouden gekomen zijn van José Luis Beotegi, die verklaarde na zijn 5 dagen in incommunicado-detentie te zijn gemarteld. Ook 2 andere koks, Karlos Argiñano en Martin Berasategi werden genoemd en worden mogelijk nog opgeroepen door het Audiencia Nacional. Arzak en Subijana konden na de getuigenis weer naar huis, zonder verder vervolgd te worden. De kwestie deed een hoop stof opwaaien in Baskenland, koks zijn immers zeer gewaardeerde en gerespecteerde mensen in het land dat bekend staat om haar culinaire hoogstandjes.

   Drie Baskische jongeren worden op 20 oktober door de Baskische regio-politie Ertzaintza opgepakt op beschuldiging van betrokkenheid bij straatgeweld in het jaar 2000.

   Op 25 oktober wordt in Santutxu de Bask Haritz Tortorika gearresteerd. Hij wordt 5 dagen in incommunicado-detentie gehouden en werd na voor de rechter te zijn verschenen (waar zijn advocaat geen toegang kreeg) naar een onbekende gevangenis overgebracht, zonder dat zijn incommunicado-status werd opgeheven. Hij werd mishandeld in zijn cel en moest met behulp van krukken lopen. Volgens de openbaar aanklager heeft Tortorika 'ETA geholpen'.

   Vlakbij Tarbes in Frankrijk wordt op 28 oktober Maria Teresa Juarro (30) opgepakt na de controle van haar auto. Ze ging ervandoor en na een achtervolging en een schotenwisseling werd ze gearresteerd, een andere vrouw wist te ontkomen. Volgens de Franse politie behoren zij tot ETA.

   Op 29 oktober wordt Amaia Urizar (22) door de Guardia Civil opgepakt. Later op de dag willen ze ook de voormalige gevangene Kepa Suarez oppakken, maar die is niet thuis.

   Volgend jaar, op 20 februari, zal eindelijk het proces beginnen in het mega-onderzoek van 'superrechter' Baltasar Garzon naar de linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging. Het gaat hier om de vervolging van KAS, Orain (het bedrijf dat de Baskische krant EGIN draaide), Xaki, Ekin, Joxemi Zumalabe en onderzoeksjournalist Pepe Rei. 60 mensen zijn in staat van beschuldiging gesteld. We hebben er al vaak over geschreven in onze Euskal Herria Nieuwsbrieven, maar beter is om de uitstekende publicatie van Behatokia bij ons te bestellen via de Shop op onze site.

   

6. ETA-aanslagen/verklaringen

   Op 27 oktober wordt er een ETA-communiqué bij enkele Baskische media bezorgd, eentje die was opgesteld in september dit jaar, nog voor de arrestatiegolf van begin oktober dus. ETA praat over dat 'het conflict opgelost moet worden door middel van dialoog, onderhandelingen en overeenkomsten' en dat het tijd is om 'nieuwe wegen in te slaan'. En dat ETA 'klaar is om alles te geven in zo'n proces'. Er wordt niet gesproken over aanslagen of strijd.

7. De Baskische taal

   Op 4 oktober liepen 120.000 Basken een route tussen de dorpen Orio en Zarautz. De opbrengst van de jaarlijks terugkerende 'Kilometroak' gaat naar de Ikastola's, de Baskische scholen.

   De Baskische organisatie Kontseilua, die opkomt voor de Baskische taal, bekritiseert het 'plan-Ibarretxe', waarin volgens hen niet genoeg garanties staan voor de 'normalisering' van de Baskische taal en de 'linguïstische rechten' niet gewaarborgd zijn.

8. Verslag debat 9 oktober, Melkweg, Amsterdam

   Op zaterdag 9 oktober stond de hele Melkweg in het teken van Baskenland. Allerlei aspecten van Baskenland kwamen aan bod, van culinair tot politiek, van sport tot media. Om 13.00 liep de filmzaal van de Melkweg al vol met mensen die La Pelota Vasca van Julio Medem wilden zien en wilden horen wat de regisseur Koldo Zuazua had te vertellen. Een zeer gemêleerd publiek, zo bleek later. Duitsers, Nederlanders, Basken, Spanjaarden, Catalanen, Ieren, Engelsen. Maar eerst was er een inleiding over de Baskische taal, door de leraar Jonan Koraga. Hieronder geef ik enkel de weerslag van zijn inleiding weer, het verslag van het politieke debat wat het BIC organiseerde en het verhaal van Zuazua en een verslag van de feestavond, volgen in de papieren editie van de Euskal Herria Nieuwsbrief die dit jaar nog uitkomt. De oorsprong van het Baskisch is nog steeds onderwerp van discussie onder linguïsten. Er zijn theorieën dat er connecties zijn met de Kaukasische talen en met de taal van de Berbers in Noord-Afrika. Maar geen enkele theorie is sluitend. De Baskische taal is door de eeuwen heen overheerst door Romeinen, Gothen, Fransen etc. Het eerste geschrift in het Baskisch was de bijbel in de 16e eeuw. Dat kwam omdat de taal toen heel erg gerelateerd was aan de Katholieke en protestantse kerk. Er was namelijk geen overheid die de taal beschermde of überhaupt een standaardversie van de taal. De eerste radio in het Baskisch ontstond aan het begin van de 19e eeuw. Na de Spaanse burgeroorlog in de jaren 30 van de vorige eeuw brak een zware periode aan voor de Baskische taal. Pas in de jaren 60 werd het Euskera Batua geintroduceerd, de standaardisering van de verschillende dialecten van het Baskisch en werden de illegale Baskische scholen, de Ikastolas, verder uitgebouwd. In deze tijd werden ook vele verhalen en liedjes 'herontdekt'. Na het verdwijnen van de Franco-dictatuur werd het AEK opgericht, het instituut voor Baskisch volwassenen onderwijs. En in 1997 Kontseilua, om de taalrechten van de Basken (er zijn 700.000 Baskisch-sprekenden) te verdedigen. Er ontstonden ook kranten, tijdschriften en uitgevers in het Baskisch en nu zou gezegd kunnen worden dat het Baskisch genoeg instrumenten heeft om te overleven. Ware het niet dat de taal door de Spaanse en Franse staten wordt gezien als politiek instrument en dat zware vervolging wordt ingezet tegen initiatieven die te goed draaien. In Frankrijk is Baskische niet eens een minderheidstaal, feitelijk bestaat het gewoon niet. In de Baskische Autonome Gemeenschap (de provincies Gipuzkoa, Bizkaia en Araba) wordt geen Baskisch gesproken in het justitiële systeem. In het onderwijs is iedereen verplicht Spaans te leren, maar Baskisch is een keuzevak. Er bestaat media in het Baskisch; de EiTB is het tv-station in het Baskisch en er zijn verschillende radio's. In Naffaroa is een gemixte zone en een totaal Spaanse zone en ligt het Baskisch (eigenlijk elke uiting van Baskisch) permanent onder vuur van de Partido Popular president Sanz aldaar. Overigens bestaat in het Baskisch geen onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk en is de taal erg verbonden met de natuur. Als slot bleek het Baskische woord 'Elkar' hetzelfde te betekenen als het Nederlandse 'elkaar'.

Colofon:

Naast deze digitale BIC-Nieuwsbrief verschijnt enige malen per jaar de oude vertrouwde papieren Euskal Herria Nieuwsbrief, met meer ruimte voor diepgang, achtergrond, analyse, discussie, boekbesprekingen enzovoort. Deze verschijnt op papier en kun je gratis thuis ontvangen als je op dit emailadres je adres even doorgeeft. Overigens kun je je op ditzelfde adres ook op onze emaillijst (hoogstens 3 mailtjes per maand) abonneren, waardoor je onder andere onze persberichten ontvangt. Graag horen we overigens je commentaar op de digitale BIC-Nieuwsbrief.