|
Gezien de (grote) hoeveelheid, in onze ogen belangrijke,
informatie over de linkse onafhankelijkheidsbeweging in
Baskenland en de strijd voor het recht op zelfbeschikking,
hebben we besloten de maandelijkse (2-talige) update
'Overzicht gebeurtenissen Baskenland' te vervangen door een
maandelijkse digitale BIC-Nieuwsbrief, waarin het nieuws is
onderverdeeld in koppen, zodat je snel het nieuws wat je het
meest interesseert gegroepeerd kunt vinden. Daarnaast zal enige
malen per jaar de oude vertrouwde Euskal Herria Nieuwsbrief
verschijnen, met meer ruimte voor diepgang, achtergrond,
analyse, discussie, boekbesprekingen enzovoort. Deze verschijnt
op papier en kun je gratis thuis ontvangen als je op dit
emailadres baskinfo@xs4all.nl je adres even doorgeeft.
Overigens kun je je op ditzelfde adres ook op onze emaillijst
(hoogstens 3 mailtjes per maand) abonneren, waardoor je onze persberichten en het maandelijkse activiteitenoverzicht ontvangt. Graag horen we overigens je commentaar op de digitale BIC- Nieuwsbrief.
1) Baskische politieke gevangenen en arrestaties
2) Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
3) Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
4) Naasleep 11 Maart/aanslagen Madrid
5) De Baskische diaspora
6) Repressie
7)Publicaties/Persstemmen
8)ETA-aanslagen/verklaringen
-
Baskische politieke gevangenen
Op 9 augustus kwam Laudelino Iglesias na 23,5 jaar gevangenis vrij. Hij zat de laatste 15
jaar in het speciale FIES-regime, waar bijna geen enkel recht geldt. Iglesias was altijd zeer
actief in het aanklagen van misstanden in de gevangenissen waar hij zat en daarom werd hij
zolang vastgehouden. In 2003 schreef hij in een brief of ze hem ooit nog zouden vrijlaten: "Ik
heb nooit een staatsgreep willen plegen (Tejero), nooit iemand doodgefolterd en daarna
begraven onder ongebluste kalk (Lasa en Zabala), nooit als bankdirecteur miljoenen geroofd
(zaak Ibanesto), nooit miljoenen verdiend met wapen- of drugshandel (o.a. GAL), maar ik
zit alleen maar vast omdat ik arm was."
In het weekend van 21 en 22 augustus lopen familieleden en vrienden van de Baskische
politieke gevangenen Harriet Iragi, Julen Uriarte en Santos Berganza botbreuken op als hun
wagens bij een ongeluk betrokken raken. Ze waren op weg naar de gevangenissen in
Asturië en Valencia, een reis heen en weer van meer dan duizend kilometer. Dit jaar alleen al
zijn er meer dan 80 mensen gewond geraakt bij ongelukken in verband met de lange
reisafstanden om Baskische politieke gevangenen te bezoeken.
Op 12 september werd er in Donostia door 2000 mensen gedemonstreerd voor 'Amnestie
en Vrijheid' voor de meer dan 700 Baskische politieke gevangenen.
Op 19 september arresteert de Franse politie Zigor Orbe (25) en Joseba Esparza Ortega in
Montauban, Frankrijk, op beschuldiging van 'ETA-lidmaatschap'. Ze zijn naar een
gevangenis in Parijs overgebracht. In 2000 werd Orbe tot 17 jaar veroordeelt door het
Spaanse Strafhof vanwege zijn aandeel in het in de brand steken van een bus op 28
september 1996 in Bausuri, Bizkaia, waarbij de chauffeur gewond raakte. Hier zouden ook
Iñigo Vallejo, Javi Sabada en Jon Lopez (de laatste zit nu in België vast in afwachting van
zijn uitlevering aan Spanje) bij betrokken zijn geweest. Leire Etxeberri en Maria Rey werden
elk tot 8,5 jaar veroordeeld wegens hulp aan de 4.
Op 29 september arresteert de Spaanse politie op bevel van onderzoeksrechter Garzón de
Basken Jose Angel Goti, Amaia Ibarra, Josu Alvarez, Jabi Ganuza en Oskar Elezaga in
Bizkaia en Leon (Spanje). Ze worden beschuldigd van het 'opzetten van een ETA-
steungroep', die ETA-leden zouden helpen vluchten. Verschillende huizen werden
doorzocht, het onderzoek loopt nog. 1 van hen werd 's avonds weer vrijgelaten.
Op 3 oktober worden 17 mensen (16 in Frankrijk, 1 in Burgos, Spanje) gearresteerd in een
gezamenlijke operatie van Franse politie en Spaanse Guardia Civil tegen de ETA. Op 4
oktober worden er 4 arrestanten weer vrijgelaten. In de als 'historische slag' aangeduide
politieoperatie zijn Mikel Albisu en Soledad Iparragirre, algemeen beschouwd als 'leiders
van ETA' opgepakt en diverse opslagplaatsen van wapens en munitie opgerold. De operatie
was het sluitstuk van 4 jaar rechercheerwerk volgens de politie, maar was het 'toeval' dat
Albisu werd gevonden. Albisu leefde al 19 jaar clandestien en was 1 van de
onderhandelaars met de Spaanse regering in Zürich tijdens de wapenstilstand van 5 jaar
geleden. De politie dacht dat het koppel (met 8-jarig kind) ver weg van Baskenland zou
zitten, in Noord-Frankrijk of België, maar hun kind zat gewoon op school op zo'n 50
kilometer van Baiona. In de in totaal 4 opslagplaatsen werd bijna een ton aan springstof
gevonden en ook raketten en een drukpers waarop het ETA-blad Zutabe werd gedrukt. De
als 'ETA-leider' aangeduide Albisu moet echter beschouwd worden als politieke leider, hij
schreef theaterstukken, literatuurkritieken en vertellingen en legde geen bommen. In 1982
ontving hij zelfs een literatuurprijs. Spanje vaardigde ook nooit een uitleveringsbevel tegen
hem uit in Frankrijk, juist omdat hij niet in verband gebracht kon worden met geweld. Op 5
oktober worden 11 van de arrestanten onder zware bewaking met een militair vliegtuig naar
Parijs overgevlogen, om daar ondervraagd te worden door de speciale Franse
antiterreureenheden voordat ze voor de rechter Laurence Le Vert worden geleid. Het gaat
om Didier Arricau-Cassiau, Maryse Lavie, Mikel Albisu, Soledad Iparragirre, Peio
Serbielle, Xabi Oxarango, Robert Arranbide, Lourdes Urdanpilleta, Jose Ramon Arano-
Urdiola, Miriam Inzabi en Miguel Negrete. Of Didi Arranbide en Dima Lintx zouden worden
vrijgelaten is onduidelijk. Peio Alkantarilla, die in Burgos werd opgepakt, zat 5 dagen in
incommunicado-detentie. Hij probeert op de eerste dag van zijn isolatie zelfmoord te plegen
vanwege de dreigingen met marteling, de daadwerkelijk knuppelslagen voor enkele uren en
de psychologische folter (blinddoeken, keiharde muziek) door de Guardia Civil agenten. Zij
voorkomen dit en brengen hem naar het ziekenhuis. Terug in zijn cel wordt hij enkele uren
geslagen en vertelt hij alles wat ze willen weten. Hij werd bedreigd als hij niet hetzelfde
verhaal aan de rechter zou vertellen, maar daar verklaarde hij over de martelingen en zei een
officiële klacht te gaan indienen.
In Irun, Donostia en Iruña worden op 6 oktober 5 mensen opgepakt en beschuldigd van het
hebben van 'banden met ETA'. Het gaat om Juan Jose Zarautz, Jose Ramon Unanue,
Arantzazu Sanchez, Aimar Guzon en Aimar Aiertza; zij werden voor 5 dagen
incommunicado gehouden in Madrid. De 5 zouden volgens de Spaanse minister van
Binnenlandse Zaken Alonso 'akkoord zijn gegaan om bij ETA te gaan'. Op 7 oktober
worden Ascension Canellada-Larraiotz (50) en Jose Luis Beotegi-Ibañez de Opakua (55) in
Donostia en Ugao (Bizkaia) gearresteerd. Beotegi was Baskische banneling in Algerije en op
de Kaap-Verdische eilanden; door Frankrijk werd hij in 1983 naar Algerije verscheept en
toen de onderhandelingen tussen ETA en de Spaanse regering in 1989 stukliepen werd hij
naar de Kaap-Verdische Eilanden gebracht. In 1996 ging hij terug naar Baskenland, er
stonden immers geen aanklachten tegen hem uit.
-
Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
Cijfers van de Spaanse regering: In Baskenland zijn 6.600 leden van de Guardia Civil en
de Spaanse politie actief. In Bilbao zitten 558 politiemannen en in de provincies Gipuzkoa en
Naffaroa zijn respectievelijk 7.500 Ertzaintza's en 600 agenten actief. Dit betekent dat er
voor elke 190 burgers 1 politie-agent is. De Spaanse regering vergeet echter dat er ook nog
eens 4000 Spaanse militairen in Baskenland zijn gelegerd, en aan de Franse zijde nog eens
honderden 'Gendarmes' en oproerpolitie. In Spanje en Baskenland zijn overigens ook nog
eens 5000 lijfwachten actief, om mensen te beschermen tegen aanslagen door ETA. Dit kost
de staat jaarlijks 63.3 miljoen euro. Op 20 september komen de ministers van Binnenlandse
Zaken van de Baskische Autonome Gemeenschap en die van Spanje overeen om het aantal
Ertzaintza's op te schroeven met 500. Dit betekent echter niet dat het aantal Spaanse
agenten teruggebracht zal worden.
De voorzitter van de Baskische PSOE Jesus Egiguren zei in een interview in El Correo op
23 augustus dat als 'Ibarretxe zijn plan doordrukt met behulp van de stemmen van de
Batasuna-fractie Sozialista Abertzaleak, het Baskische volk hem nooit zou vergeven'. De
voorzitter van het Baskische parlement, Juan Mari Atutxa, zelf vervolgd wegens het niet
opvolgen van een bevel van het Spaanse Hooggerechtshof om de fractie van Batasuna uit
het parlement te verwijderen, reageerde door te zeggen dat de leden van Batasuna in het
parlement evenveel waard waren als ieder ander parlementslid. 'Er is in het Baskische
parlement geen verschil in legitimiteit tussen sommige mensen en anderen', zo zei Atutxa. Op
27 augustus verklaren kopstukken van de PNV dat het 'plan-Ibarretxe' in de huidige
samenstelling van het parlement niet op een meerderheid kan rekenen, en dat er bij de
volgende verkiezingen in april of mei 2005 een meerderheid behaalt moet worden door de 3
zittende regeringspartijen om het plan door te drukken.
De Spaanse minister van Publieke Zaken Jordi Sevilla kondigt op 24 augustus aan dat er
veranderingen voor de 'autonome gemeenschappen' zitten aan te komen. In sommige
gevallen krijgen deze gemeenschappen het recht op veto, om 'de karaktertrekken van hun
regio's te bewaken' en het 'solidariteitsprincipe' te handhaven. Sevilla voegde er zelf al aan
toe dat de maatregelen symbolisch waren. De PNV vond het plan maar niks en verklaarde
dat het enkel bedoeld was om de PSOE een goed imago te geven, ook al omdat ze zeker
wisten dat de PP het sterk zou afwijzen.
Op 30 augustus lanceert de Baskische PSOE haar campagne om bij de volgende
verkiezingen de grootste te worden en de Baskische president te gaan leveren. Als reactie
op het 'plan-Ibarretxe' stellen zij een hervorming van de Statuten van Gernika voor, waarin
dan de Sociale Zekerheid onder de Baskische Autonome Regering zal vallen. Ibarretxe
antwoordde dat als de PSOE dit voorstel niet in het Baskische parlement ter sprake zal
brengen, er geen 'woord meer aan vuil zal worden gemaakt' en in andere kringen van de
PNV werd het voorstel van de PSOE als 'pure marketing' afgedaan.
Een onderzoek onder 2000 inwoners van de Baskische provincies Gipuzkoa, Bizkaia en
Araba leert dat 44% het 'plan-Ibarretxe' wel zien zitten en dat 69% vindt dat de Spaanse
regering beslissingen van het Baskische parlement over de hervorming moet respecteren.
50% denkt dat dit makkelijker zal gaan nu de PSOE aan de macht is. 64% is voorstander
van een referendum, maar enkel 36% denkt dat de Spaanse regering het uitroepen hiervan
zal accepteren. 95% is voorstander van gesprekken tussen de beide regeringen. 58% vindt
dat het negatief hoe de Spaanse justitie werkt, al denkt 45% dat het lag aan wie er politiek
gezien aan de macht was. 42% vindt dat Batasuna weer legaal moet worden gemaakt en
66% stelde dat de Baskische politieke gevangenen dichter naar huis moesten worden
gebracht. En 50% vindt dat de Spaanse justitie zich harden moet opstellen in 'terrorisme'-
zaken.
Eind september wordt de beruchte voormalige generaal van de Guardia Civil, Enrique
Rodriguez-Galindo (65), uit de gevangenis ontslagen wegens gezondheidsproblemen. Op 18
augustus werd hij in het ziekenhuis opgenomen wegens hartklachten, maar kon een dag later
weer naar huis. De PSOE heeft altijd geijverd voor de vrijlating van drugshandelaar, beul en
GAL-kopstuk Galindo, die tot 75 jaar werd veroordeeld, maar er slechts 5 heeft uitgezeten.
De PSOE is bang dat Galindo gaat praten over de betrokkenheid van Felipe Gonzalez,
tijdens de moorden van de GAL president van Spanje, en nog altijd belangrijk figuur op de
achtergrond van de PSOE. De hele geschiedenis van de GAL en de betrokkenheid van
Galindo kun je hier lezen.Galindo moet
nu thuis zijn straf voor (onder andere) de ontvoering en moord in 1983 op de Baskische
jongens Joxean Lasa en Joxi Zabala uitzitten, zonder electronische enkelband, omdat hij
volgens de gevangenisautoriteiten 'de hele dag wordt bewaakt door body-guards'. De enige
van de 5 die nog vastzit in verband met de 'zaak Lasa en Zabala' is Angel Vaquero, een ex-
kapitein van de Guardia Civil, de rest zit haar straf buiten uit, of is ontslagen wegens
gezondheidsproblemen. Op 1 september wordt ontdekt dat de gedenkplaat voor Lasa en
Zabala in Tolosa verdwenen is.
-
Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
Op 20 augustus demonstreert Batasuna met enkele honderden mensen in Bilbao achter
de leus 'Erabakia geurea. Autodeterminazioa' (Het is aan ons om beslissen.
Zelfbeschikking). Woordvoerder Joseba Permach stelde over het debat over het 'plan-
Ibarretxe' dat zij 'nooit een plan zullen steunen dat enkel de 3 Baskische provincies behelst
en niet het politieke conflict zal oplossen'. Het was een reactie op uitspraken van de
Baskische president Ibarretxe zelf, die zei dat Batasuna bang was voor de uitslag van een
referendum. Permach zei verder dat de PNV bang was voor de 'wil van het Baskische volk'
omdat ze enkel in 3 provincies een referendum willen houden. En als de PNV niet bang zou
zijn, dan moesten ze 'de zetels inleveren die ze hebben ingepikt en de wens van de kiezers
respecteren' doelend op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen waarin alle linkse
onafhankelijkheidsplatforms werden verboden.
Op 14 september heeft de Spaanse president Zapatero een ontmoeting met Eusko
Alkartasuna voorzitter Begoña Errazti in een reeks van ontmoetingen met alle partijen die
vertegenwoordigd zijn in het Spaanse parlement. Zij drukt Zapatero op het hart om
gesprekken met ETA te starten en om een einde te maken aan de politiek van verspreiding
van Baskische politieke gevangenen. Verder benadrukte Errazti dat Zapatero het bestaan
van statenloze naties moest erkennen, evenals taalrechten en het vermogen van burgers om
zelf te beslissen.
Op 2 oktober demonstreert de Baskische vredesorganisatie Elkarri met duizenden mensen in
Donostia (San Sebastian) achter de slogan 'Konpromiso handiagoa giza eskubideekin.
Benetako elkarrizketa abendua baino lehen' (Meer toewijding aan mensenrechten. Echte
dialoog voor december.) De coördinator van Elkarri Jonan Fernandez riep op tot het
'wegwerken van de problemen door de politieke leiders samen, net als in Ierland.' Volgens
hem staan 3 zaken de oplossing van het conflict in de weg; 'geweld, politieke marginalisatie
en gebrek aan (politieke) communicatie.'
-
Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid
Op 7 september wordt het parlementair onderzoek naar de aanslagen van 11 maart 2004
in Madrid afgesloten zonder dat ex-premier Aznar is verhoord door de 16 commissie-leden.
De PSOE lijkt een pact te hebben gesloten met de PP om de voormalige premier buiten
schot te houden. Eén van de kernvragen van het onderzoek blijft waarom hoofdrolspeler
Aznar dagenlang bleef volhouden dat ETA de aanslagen had gepleegd, terwijl het politie-
onderzoek al lang en breed in de richting van Al-Kaida wees. Toenmalig minister van
Binnenlandse Zaken Acebes wist eerder 10 uur lang voor de commissie vol te houden dat
het politie-onderzoek niet gemanipuleerd was door de PP. Voorlopige conclusie van het
rapport is dat de regering Aznar slecht was voorbereid op de aanslagen en herhaalde
waarschuwingen van inlichtingendiensten in de wind sloeg. Verder werkten verschillende
inlichtingendiensten langs elkaar heen.
Op 13 september wordt in Iruña (Pamplona) door zo'n 500 mensen Angel Berrueta
herdacht. Berrueta werd 6 maanden geleden in de turbulente atmosfeer na de aanslagen van
11 maart dit jaar in Madrid, door een Spaanse politie agent en zijn zoon doodgestoken
omdat hij weigerde een anti-ETA pamflet in zijn bakkerij op te hangen.
-
De Baskische diaspora
Eind juli beslist het ministerie van Buitenlandse Zaken van Mexico dat de 6 Basken in
Mexico kunnen worden uitgewezen. Er wordt geen datum genoemd. Het is nog altijd
mogelijk een petitie tegen de uitwijzing te tekenen op www.6demexico.org. Op 23 augustus
wordt de uitlevering voorlopig opgeschort door de Mexicaanse magistraat na een
beroepszaak van de 6 tegen de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van Mexico.
Volgens de 6 zijn er een aantal artikelen uit de grondwet overtreden, waaronder die dat er
niet mag worden uitgeleverd als er risico op foltering bestaat. Eind augustus besluit het
Mexicaanse Federale Hof dat er voorlopig niet wordt uitgewezen, omdat de rechter moet
overwegen of er 'legale bescherming' wordt ingesteld voor de 6 Basken.
Jon Lopez en Diego Ugarte waren sinds 16 augustus in hongerstaking in de Belgische
gevangenissen in Brugge en Bergen, maar hebben inmiddels beiden opgegeven, nadat ze
serieuze gezondheidsproblemen kregen. Ze protesteerden tegen de toepassing van het
Europese Aanhoudings Bevel. Op zaterdag 11 september werd er in bij de gevangenissen
waar ze vastzitten in afwachting van hun vrijwel zeker uitlevering naar Spanje een
demonstratie door Basken en Belgen gehouden. Er werd een petitie voor hun vrijlating
overhandigd aan de gevangenisdirectie, ondertekend door duizenden Basken.
In Montevideo, de hoofdstad van Uruguay nemen op 26 augustus 5000 mensen deel aan de
herdenking van een manifestatie van 10 jaar geleden, toen er geprotesteerd werd tegen de
uitwijzing van de 3 Baskische politieke vluchtelingen Mikel Ibáñez, Josu Goitia en Luis Mari
Lizzaralde. De politie greep hard in en schoot 2 demonstranten dood. Het motto van de
herdenking was 'Ons geheugen vergeet niet. Onze waardigheid vergeeft niet'. Op 15 mei
1992 werden in Uruguay 30 mensen gearresteerd, waarvan er 13 werden veroordeeld en 3
uitgeleverd. In december 2002 gaf de Spaanse ambassade in Uruguay een eremedaille aan
de Uruguayaanse minister van Buitenlandse Zaken, die verantwoordelijk was voor de
uitlevering. Volgens de Baskische mensenrechtenorganisatie Askatasuna heeft Spanje altijd
enorme, continue druk uitgeoefend op dat land, en eveneens op Nicaragua, de
Dominicaanse Republiek, Venezuela, Mexico, de VS, Groot-Brittannië, Costa Rica, Italië,
Duitsland, Canada, Portugal, Nederland en België om Basken uit te leveren.
-
Repressie
Elf leden van de verboden organisatie Udalbiltza, de zelforganisatie van Baskische
gemeenteraadsleden uit zowel het Franse als Spaanse deel van Baskenland, worden
beschuldigd van 'lidmaatschap van een gewapende groep' en moeten op 1 en 2 september
voor onderzoeksrechter Garzón verschijnen. De beschuldiging is dezelfde als in mei 2003,
toen voorzitter Loren Arkotxa en 3 andere leden zich moesten melden en een jaar werden
opgesloten. Achtergrondinformatie over de Spaanse politieoperatie tegen Udalbiltza vind je
hier. De dag voordat de processen
beginnen brengen 22 organisaties, waaronder politieke partijen en vakbonden, een
gezamenlijke verklaring uit, waarin ze de 'aanval op Udalbiltza' veroordelen en het recht
opeisen 'om politieke projecten uit te voeren'. Op de eerste dag getuigden 5 van de 11 voor
Garzón en 3 van hen, Joxean Barandiaran, Xafe Ziarrusta en Iñaki Olalde, werden zonder
voorwaarden vrijgelaten, maar de andere 2, Peru Aranburu en Unai Dañobieta, werden
weer opgesloten in verband met andere zaken. Zij ontkennen ooit lid te zijn geweest van
Udalbiltza. Op 22 september dagvaard Garzón 21 leden van Udalbiltza, allen op
beschuldiging van 'ETA-lidmaatschap' en het 'inzamelen van geld voor de gewapende
organisatie'. Onder de gedagvaarden zijn alle mensen die op 29 april 2003 werden
opgepakt en degenen die een maand later werden opgepakt en 7 van de 11 die begin deze
maand getuigden voor Garzón.
VHet zijn allemaal huidige of voormalige
volksvertegenwoordigers en burgemeesters. Garzón beweert dat Udalbiltza Kursaal, de
linkse afdeling van Udalbiltza, 'bevelen uitvoert van ETA en Batasuna'. Zijn bewijs is dat in
het ETA-blad Zutabe, waarin de oprichting van Udalbiltza wordt toegejuicht en dat
Udalbiltza dezelfde doelen heeft als ETA. Zijn andere voornaamste bewijs was dat toen
ETA 'revolutionaire belasting' vroeg aan de Frans-Baskische voetballer Bixente Lizarazu, de
linksback zei dat hij ook 'zijn geld aan Udalbiltza kon geven in plaats van ETA.'
Op 26 augustus is het 2 jaar geleden dat de Spaanse justitie onder leiding van
onderzoeksrechter Garzón probeerde om de linkse onafhankelijkheidspartij Batasuna uit het
publieke leven te verwijderen. Batasuna is het sindsdien onder anderen verboden om
demonstraties en manifestaties te organiseren, persconferenties te geven, vergaderingen te
beleggen, posters te maken en te verspreiden, aan verkiezingen deel te nemen etc. Batasuna
werd door Garzón beschuldigd 'een instrument van ETA te zijn' en 'misdaden tegen de
menselijkheid te hebben begaan' en werd in maart 2003 verboden. Alle kantoren van
Batasuna zijn gesloten, op eentje in Baiona na, de bankrekeningen zijn bevroren, 36 mensen
worden vervolgd, 10 werden in eerste instantie opgesloten, waarvan Joseba Garmendia nog
vastzit. Toch heeft Batasuna veel demonstraties en persconferenties georganiseerd de
afgelopen 2 jaar; Arnaldo Otegi, Pernando Barrena, Xabi Larralde, Joseba Permach en
Joseba Alvarez hebben publiekelijk namens Batasuna gesproken. De demonstraties zijn te
talrijk om op te noemen en ook lokale afdelingen zijn in stand gebleven. Batasuna
demonstreerde op 27 augustus met enkele honderden mensen voor haar gesloten kantoor in
Bilbao en Otegi verklaarde dat het 'instandhouden van deze ondemocratische situatie een
obstakel is voor een oplossing van het conflict' en dat de Spaanse overheid het verbod
ongedaan moet maken zonder er iets van Baskische links voor terug te verwachten.
-
Publicaties/Persstemmen
In het Belgische maandblad Knack verschijnt een soort portret van de Spaanse
criminoloog Manuel Aviles met de titel 'Exit Euskadi Ta Askatasuna', over de 'hooguit 50
analfabete leden van ETA'. Aviles werd in 1989 directeur van de gevangenis Nanclares de
la Oca vlakbij Gasteiz en interviewde voor zijn boek meer dan 500 ETA-gevangenen. Hij
beweert in het artikel van alles over de ETA, ook dat er geen draagvlak meer zou zijn in de
Baskische samenleving. Toch zijn er regelmatig betogingen met duizenden mensen voor
terugkeer van de Baskische politieke gevangenen naar Baskenland en vorige maand nog bij
de dood van een Baskische politieke gevangene in Parijs. Dat wil niet zeggen dat de
methodes van ETA worden onderschreven, maar toch tenminste de politieke doelen. Aviles
zwijgt hierover. Verder spreekt hij zichzelf tegen als hij zegt dat 'hoe meer autonomie
Baskenland krijgt, hoe meer ETA gelooft dat de strijd loont' en hij verderop in het stuk zegt
dat 'als de Spaanse regering de autonomiestatuten en grondwettelijke vrijheden verder
ontwikkelt, de ETA zal verdwijnen'. Al met al weinig reden om deze Aviles serieus te nemen
-
ETA-aanslagen/verklaringen
Op 15 augustus ontploft een kleine bom in de haven van Llanes in Asturië. Vooraf werd
er namens ETA gebeld met de krant La Nueva España waar de bom lag en hoe laat die af
zou gaan. Er vielen geen gewonden.
De Catalaanse priester en ex - senator, Lluis Maria Xirinacs, werd op 20 augustus in Prada
geëerd op Catalaanse Universiteit d'Estiu voor al hetgeen hij deed voor de verdediging van
het Catalaans en de eenheid van de Catalaanssprekende territoria. In maart van dit jaar
veroordeelde het Spaanse Hooggerechtshof Xirinacs nochtans tot twee jaar cel wegens
'verheerlijking van het terrorisme' op de Catalaanse nationale feestdag op 11 september
2002. En wat zei Xirinacs gisteren in aanwezigheid van de pers? 'Gandhi die een niet-
gewelddadige heer was en mijns inziens geen vriend van ETA, zei dat een niet-gewelddadige
niet neutraal kan zijn in een gewelddadig conflict: Hij moet zich vriend verklaren van de
bezette gewelddadige en vijand van de bezettende gewelddadige. Ik zeg dat ik vijand van
Spanje ben en vriend van ETA.'
Op 21 augustus ontploften er in Sanxenxo en Baiona in Galicië twee lichte bommen in
vuilnisbakken van de Koninklijke zeevaartclub. Vooraf werd ervoor gewaarschuwd middels
een telefoontje naar de Baskische krant GARA. Er vielen 2 lichtgewonden, waaronder een
agent van de Guardia Civil. Volgens de politie vertonen de explosieven overeenkomsten met
de bommen die eerder deze maand langs de noordkust van Spanje tot ontploffing kwamen,
tot nu toe in totaal 7.
In Santiago de Compostella in de provincie Galicië ontploft op 29 augustus een lichte bom.
Een andere bom wordt dankzij een telefoontje naar GARA onschadelijk gemaakt. 7
maanden lang zwegen de wapens van ETA en een jaar lang hebben ze geen dodelijke
slachtoffers gemaakt. In een verklaring roept ETA de PSOE op tot 'gezond verstand' en
'soortgelijke gebaren als de terugtrekking van Spaanse troepen uit Irak die ook nodig zijn in
Baskenland' en dat 'vrede in Baskenland enkel bereikt kan worden door dialoog en
erkenning van de rechten van de Basken.'
Op 8 september eist ETA in een communiqué 13 gewapende acties op 'gericht tegen
Spaanse toeristische en economische interessepunten'. Eind december vorig jaar de
explosieven op de rails tussen Zaragoza-Barcelona en Altsasu-Zaragoza. Op 24 december
werden de explosieven ontdekt die op het station van Chamartín in Madrid hadden moeten
ontploffen. Op 28 december werd in Cuenca een busje vol explosieven onderschept,
volgens ETA op weg naar een 'economisch doel'. Verder eist ETA de kleine
bommencampagne in toeristische plaatsen op.
Op 15 september ontploffen er 4 kleine bommen bij een elektriciteitsmast in Irun in de
Baskische provincie Gipuzkoa. Volgens de autoriteiten en politici is het het werk van ETA,
maar de Baskische politie Ertzaintza bevestigde dat niet, maar sloot wel uit dat het iets te
maken had met de 'Kale Borroka', de 'strijd op straat' door linkse Baskische jongeren. Op
24 september maakte de Ertzaintza na een telefoontje van ETA naar de Baskischtalige krant
Berria 4 bommetjes bij een elektriciteitsmast in Behobia onschadelijk. Ook in Bujaruela
ontmantelde de Ertzaintza 16 bommetjes aan een elektriciteitslijn.
Op 23 september wordt Asier Ormazabal door het Spaanse Hoogste Terrorisme Hof tot
351 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens zijn aandeel in een aanslag op een militaire bus
in 1996 in Cordoba, waarbij 1 militair omkwam en 2 soldaten en 2 burgers gewond raakten.
Ook moet Ormazabal 220.000 euro schadevergoeding betalen aan de familie van de
omgekomen soldaat.
Op 25 september laat het Spaanse Hooggerechtshof de aanklacht tegen het linkse
Catalaanse ERC-kopstuk Josep Lluis Carod-Rovira vallen. Carod-Rovira werd vanwege
zijn gesprekken met ETA, begin januari van dit jaar in Perpignan in Frankrijk, beschuldigd
van het 'helpen van een gewapende organisatie' en 'medeplichtigheid aan criminele
activiteiten'. Ondanks dat de ontmoeting plaatsvond op Franse bodem, vond het Spaanse
Hof dat ze de gebeurtenissen mochten beoordelen. De aanklacht tegen Carod-Rovira, die
vanwege het uitlekken door bronnen rond de Spaanse geheime dienst moest aftreden als
vice-president van Catalonië, maar nog wel in het Catalaanse parlement zit, was ingediend
door onder andere de Vereniging van Slachtoffers van Terrorisme.
In een persverklaring op video op de 'Gudari Eguna' (Dag van de Baskische Strijder) stelt
ETA dat ze op 'dezelfde weg zal doorgaan', maar 'dat dat niet nodig zou zijn als de
Baskische burgers de mogelijkheid hadden om hun verlangen uit te spreken en als dit zou
worden gerespecteerd'. En 'er moet niet teruggrepen worden op hervorming van het Statuut
van Gernika, omdat die semi-autonomie uitgeput is'. 'De bron van het conflict is dat de
inwoners van Baskenland niet over alle aspecten van hun leven iets te zeggen hebben, maar
moeten luisteren naar Spanje en Frankrijk'. De reacties van de meeste politici laten niets te
raden over; ETA zou moeten verdwijnen omdat het tegen de wil van de meeste Basken
handelt.
|