Maandelijkse digitale BIC-Nieuwsbrief NR. 8, periode 14 augustus t/m 9 oktober 2004

Gezien de (grote) hoeveelheid, in onze ogen belangrijke, informatie over de linkse onafhankelijkheidsbeweging in Baskenland en de strijd voor het recht op zelfbeschikking, hebben we besloten de maandelijkse (2-talige) update 'Overzicht gebeurtenissen Baskenland' te vervangen door een maandelijkse digitale BIC-Nieuwsbrief, waarin het nieuws is onderverdeeld in koppen, zodat je snel het nieuws wat je het meest interesseert gegroepeerd kunt vinden. Daarnaast zal enige malen per jaar de oude vertrouwde Euskal Herria Nieuwsbrief verschijnen, met meer ruimte voor diepgang, achtergrond, analyse, discussie, boekbesprekingen enzovoort. Deze verschijnt op papier en kun je gratis thuis ontvangen als je op dit emailadres baskinfo@xs4all.nl je adres even doorgeeft. Overigens kun je je op ditzelfde adres ook op onze emaillijst (hoogstens 3 mailtjes per maand) abonneren, waardoor je onze persberichten en het maandelijkse activiteitenoverzicht ontvangt. Graag horen we overigens je commentaar op de digitale BIC- Nieuwsbrief.

1) Baskische politieke gevangenen en arrestaties
2) Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
3) Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
4) Naasleep 11 Maart/aanslagen Madrid
5) De Baskische diaspora
6) Repressie
7)Publicaties/Persstemmen
8)ETA-aanslagen/verklaringen

  1. Baskische politieke gevangenen

    Op 9 augustus kwam Laudelino Iglesias na 23,5 jaar gevangenis vrij. Hij zat de laatste 15 jaar in het speciale FIES-regime, waar bijna geen enkel recht geldt. Iglesias was altijd zeer actief in het aanklagen van misstanden in de gevangenissen waar hij zat en daarom werd hij zolang vastgehouden. In 2003 schreef hij in een brief of ze hem ooit nog zouden vrijlaten: "Ik heb nooit een staatsgreep willen plegen (Tejero), nooit iemand doodgefolterd en daarna begraven onder ongebluste kalk (Lasa en Zabala), nooit als bankdirecteur miljoenen geroofd (zaak Ibanesto), nooit miljoenen verdiend met wapen- of drugshandel (o.a. GAL), maar ik zit alleen maar vast omdat ik arm was."

    In het weekend van 21 en 22 augustus lopen familieleden en vrienden van de Baskische politieke gevangenen Harriet Iragi, Julen Uriarte en Santos Berganza botbreuken op als hun wagens bij een ongeluk betrokken raken. Ze waren op weg naar de gevangenissen in Asturië en Valencia, een reis heen en weer van meer dan duizend kilometer. Dit jaar alleen al zijn er meer dan 80 mensen gewond geraakt bij ongelukken in verband met de lange reisafstanden om Baskische politieke gevangenen te bezoeken.

    Op 12 september werd er in Donostia door 2000 mensen gedemonstreerd voor 'Amnestie en Vrijheid' voor de meer dan 700 Baskische politieke gevangenen.

    Op 19 september arresteert de Franse politie Zigor Orbe (25) en Joseba Esparza Ortega in Montauban, Frankrijk, op beschuldiging van 'ETA-lidmaatschap'. Ze zijn naar een gevangenis in Parijs overgebracht. In 2000 werd Orbe tot 17 jaar veroordeelt door het Spaanse Strafhof vanwege zijn aandeel in het in de brand steken van een bus op 28 september 1996 in Bausuri, Bizkaia, waarbij de chauffeur gewond raakte. Hier zouden ook Iñigo Vallejo, Javi Sabada en Jon Lopez (de laatste zit nu in België vast in afwachting van zijn uitlevering aan Spanje) bij betrokken zijn geweest. Leire Etxeberri en Maria Rey werden elk tot 8,5 jaar veroordeeld wegens hulp aan de 4.

    Op 29 september arresteert de Spaanse politie op bevel van onderzoeksrechter Garzón de Basken Jose Angel Goti, Amaia Ibarra, Josu Alvarez, Jabi Ganuza en Oskar Elezaga in Bizkaia en Leon (Spanje). Ze worden beschuldigd van het 'opzetten van een ETA- steungroep', die ETA-leden zouden helpen vluchten. Verschillende huizen werden doorzocht, het onderzoek loopt nog. 1 van hen werd 's avonds weer vrijgelaten.

    Op 3 oktober worden 17 mensen (16 in Frankrijk, 1 in Burgos, Spanje) gearresteerd in een gezamenlijke operatie van Franse politie en Spaanse Guardia Civil tegen de ETA. Op 4 oktober worden er 4 arrestanten weer vrijgelaten. In de als 'historische slag' aangeduide politieoperatie zijn Mikel Albisu en Soledad Iparragirre, algemeen beschouwd als 'leiders van ETA' opgepakt en diverse opslagplaatsen van wapens en munitie opgerold. De operatie was het sluitstuk van 4 jaar rechercheerwerk volgens de politie, maar was het 'toeval' dat Albisu werd gevonden. Albisu leefde al 19 jaar clandestien en was 1 van de onderhandelaars met de Spaanse regering in Zürich tijdens de wapenstilstand van 5 jaar geleden. De politie dacht dat het koppel (met 8-jarig kind) ver weg van Baskenland zou zitten, in Noord-Frankrijk of België, maar hun kind zat gewoon op school op zo'n 50 kilometer van Baiona. In de in totaal 4 opslagplaatsen werd bijna een ton aan springstof gevonden en ook raketten en een drukpers waarop het ETA-blad Zutabe werd gedrukt. De als 'ETA-leider' aangeduide Albisu moet echter beschouwd worden als politieke leider, hij schreef theaterstukken, literatuurkritieken en vertellingen en legde geen bommen. In 1982 ontving hij zelfs een literatuurprijs. Spanje vaardigde ook nooit een uitleveringsbevel tegen hem uit in Frankrijk, juist omdat hij niet in verband gebracht kon worden met geweld. Op 5 oktober worden 11 van de arrestanten onder zware bewaking met een militair vliegtuig naar Parijs overgevlogen, om daar ondervraagd te worden door de speciale Franse antiterreureenheden voordat ze voor de rechter Laurence Le Vert worden geleid. Het gaat om Didier Arricau-Cassiau, Maryse Lavie, Mikel Albisu, Soledad Iparragirre, Peio Serbielle, Xabi Oxarango, Robert Arranbide, Lourdes Urdanpilleta, Jose Ramon Arano- Urdiola, Miriam Inzabi en Miguel Negrete. Of Didi Arranbide en Dima Lintx zouden worden vrijgelaten is onduidelijk. Peio Alkantarilla, die in Burgos werd opgepakt, zat 5 dagen in incommunicado-detentie. Hij probeert op de eerste dag van zijn isolatie zelfmoord te plegen vanwege de dreigingen met marteling, de daadwerkelijk knuppelslagen voor enkele uren en de psychologische folter (blinddoeken, keiharde muziek) door de Guardia Civil agenten. Zij voorkomen dit en brengen hem naar het ziekenhuis. Terug in zijn cel wordt hij enkele uren geslagen en vertelt hij alles wat ze willen weten. Hij werd bedreigd als hij niet hetzelfde verhaal aan de rechter zou vertellen, maar daar verklaarde hij over de martelingen en zei een officiële klacht te gaan indienen.

    In Irun, Donostia en Iruña worden op 6 oktober 5 mensen opgepakt en beschuldigd van het hebben van 'banden met ETA'. Het gaat om Juan Jose Zarautz, Jose Ramon Unanue, Arantzazu Sanchez, Aimar Guzon en Aimar Aiertza; zij werden voor 5 dagen incommunicado gehouden in Madrid. De 5 zouden volgens de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Alonso 'akkoord zijn gegaan om bij ETA te gaan'. Op 7 oktober worden Ascension Canellada-Larraiotz (50) en Jose Luis Beotegi-Ibañez de Opakua (55) in Donostia en Ugao (Bizkaia) gearresteerd. Beotegi was Baskische banneling in Algerije en op de Kaap-Verdische eilanden; door Frankrijk werd hij in 1983 naar Algerije verscheept en toen de onderhandelingen tussen ETA en de Spaanse regering in 1989 stukliepen werd hij naar de Kaap-Verdische Eilanden gebracht. In 1996 ging hij terug naar Baskenland, er stonden immers geen aanklachten tegen hem uit.

  2. Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering

    Cijfers van de Spaanse regering: In Baskenland zijn 6.600 leden van de Guardia Civil en de Spaanse politie actief. In Bilbao zitten 558 politiemannen en in de provincies Gipuzkoa en Naffaroa zijn respectievelijk 7.500 Ertzaintza's en 600 agenten actief. Dit betekent dat er voor elke 190 burgers 1 politie-agent is. De Spaanse regering vergeet echter dat er ook nog eens 4000 Spaanse militairen in Baskenland zijn gelegerd, en aan de Franse zijde nog eens honderden 'Gendarmes' en oproerpolitie. In Spanje en Baskenland zijn overigens ook nog eens 5000 lijfwachten actief, om mensen te beschermen tegen aanslagen door ETA. Dit kost de staat jaarlijks 63.3 miljoen euro. Op 20 september komen de ministers van Binnenlandse Zaken van de Baskische Autonome Gemeenschap en die van Spanje overeen om het aantal Ertzaintza's op te schroeven met 500. Dit betekent echter niet dat het aantal Spaanse agenten teruggebracht zal worden.

    De voorzitter van de Baskische PSOE Jesus Egiguren zei in een interview in El Correo op 23 augustus dat als 'Ibarretxe zijn plan doordrukt met behulp van de stemmen van de Batasuna-fractie Sozialista Abertzaleak, het Baskische volk hem nooit zou vergeven'. De voorzitter van het Baskische parlement, Juan Mari Atutxa, zelf vervolgd wegens het niet opvolgen van een bevel van het Spaanse Hooggerechtshof om de fractie van Batasuna uit het parlement te verwijderen, reageerde door te zeggen dat de leden van Batasuna in het parlement evenveel waard waren als ieder ander parlementslid. 'Er is in het Baskische parlement geen verschil in legitimiteit tussen sommige mensen en anderen', zo zei Atutxa. Op 27 augustus verklaren kopstukken van de PNV dat het 'plan-Ibarretxe' in de huidige samenstelling van het parlement niet op een meerderheid kan rekenen, en dat er bij de volgende verkiezingen in april of mei 2005 een meerderheid behaalt moet worden door de 3 zittende regeringspartijen om het plan door te drukken.

    De Spaanse minister van Publieke Zaken Jordi Sevilla kondigt op 24 augustus aan dat er veranderingen voor de 'autonome gemeenschappen' zitten aan te komen. In sommige gevallen krijgen deze gemeenschappen het recht op veto, om 'de karaktertrekken van hun regio's te bewaken' en het 'solidariteitsprincipe' te handhaven. Sevilla voegde er zelf al aan toe dat de maatregelen symbolisch waren. De PNV vond het plan maar niks en verklaarde dat het enkel bedoeld was om de PSOE een goed imago te geven, ook al omdat ze zeker wisten dat de PP het sterk zou afwijzen.

    Op 30 augustus lanceert de Baskische PSOE haar campagne om bij de volgende verkiezingen de grootste te worden en de Baskische president te gaan leveren. Als reactie op het 'plan-Ibarretxe' stellen zij een hervorming van de Statuten van Gernika voor, waarin dan de Sociale Zekerheid onder de Baskische Autonome Regering zal vallen. Ibarretxe antwoordde dat als de PSOE dit voorstel niet in het Baskische parlement ter sprake zal brengen, er geen 'woord meer aan vuil zal worden gemaakt' en in andere kringen van de PNV werd het voorstel van de PSOE als 'pure marketing' afgedaan.

    Een onderzoek onder 2000 inwoners van de Baskische provincies Gipuzkoa, Bizkaia en Araba leert dat 44% het 'plan-Ibarretxe' wel zien zitten en dat 69% vindt dat de Spaanse regering beslissingen van het Baskische parlement over de hervorming moet respecteren. 50% denkt dat dit makkelijker zal gaan nu de PSOE aan de macht is. 64% is voorstander van een referendum, maar enkel 36% denkt dat de Spaanse regering het uitroepen hiervan zal accepteren. 95% is voorstander van gesprekken tussen de beide regeringen. 58% vindt dat het negatief hoe de Spaanse justitie werkt, al denkt 45% dat het lag aan wie er politiek gezien aan de macht was. 42% vindt dat Batasuna weer legaal moet worden gemaakt en 66% stelde dat de Baskische politieke gevangenen dichter naar huis moesten worden gebracht. En 50% vindt dat de Spaanse justitie zich harden moet opstellen in 'terrorisme'- zaken.

    Eind september wordt de beruchte voormalige generaal van de Guardia Civil, Enrique Rodriguez-Galindo (65), uit de gevangenis ontslagen wegens gezondheidsproblemen. Op 18 augustus werd hij in het ziekenhuis opgenomen wegens hartklachten, maar kon een dag later weer naar huis. De PSOE heeft altijd geijverd voor de vrijlating van drugshandelaar, beul en GAL-kopstuk Galindo, die tot 75 jaar werd veroordeeld, maar er slechts 5 heeft uitgezeten. De PSOE is bang dat Galindo gaat praten over de betrokkenheid van Felipe Gonzalez, tijdens de moorden van de GAL president van Spanje, en nog altijd belangrijk figuur op de achtergrond van de PSOE. De hele geschiedenis van de GAL en de betrokkenheid van Galindo kun je hier lezen.Galindo moet nu thuis zijn straf voor (onder andere) de ontvoering en moord in 1983 op de Baskische jongens Joxean Lasa en Joxi Zabala uitzitten, zonder electronische enkelband, omdat hij volgens de gevangenisautoriteiten 'de hele dag wordt bewaakt door body-guards'. De enige van de 5 die nog vastzit in verband met de 'zaak Lasa en Zabala' is Angel Vaquero, een ex- kapitein van de Guardia Civil, de rest zit haar straf buiten uit, of is ontslagen wegens gezondheidsproblemen. Op 1 september wordt ontdekt dat de gedenkplaat voor Lasa en Zabala in Tolosa verdwenen is.

  3. Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict

    Op 20 augustus demonstreert Batasuna met enkele honderden mensen in Bilbao achter de leus 'Erabakia geurea. Autodeterminazioa' (Het is aan ons om beslissen. Zelfbeschikking). Woordvoerder Joseba Permach stelde over het debat over het 'plan- Ibarretxe' dat zij 'nooit een plan zullen steunen dat enkel de 3 Baskische provincies behelst en niet het politieke conflict zal oplossen'. Het was een reactie op uitspraken van de Baskische president Ibarretxe zelf, die zei dat Batasuna bang was voor de uitslag van een referendum. Permach zei verder dat de PNV bang was voor de 'wil van het Baskische volk' omdat ze enkel in 3 provincies een referendum willen houden. En als de PNV niet bang zou zijn, dan moesten ze 'de zetels inleveren die ze hebben ingepikt en de wens van de kiezers respecteren' doelend op de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen waarin alle linkse onafhankelijkheidsplatforms werden verboden.

    Op 14 september heeft de Spaanse president Zapatero een ontmoeting met Eusko Alkartasuna voorzitter Begoña Errazti in een reeks van ontmoetingen met alle partijen die vertegenwoordigd zijn in het Spaanse parlement. Zij drukt Zapatero op het hart om gesprekken met ETA te starten en om een einde te maken aan de politiek van verspreiding van Baskische politieke gevangenen. Verder benadrukte Errazti dat Zapatero het bestaan van statenloze naties moest erkennen, evenals taalrechten en het vermogen van burgers om zelf te beslissen.

    Op 2 oktober demonstreert de Baskische vredesorganisatie Elkarri met duizenden mensen in Donostia (San Sebastian) achter de slogan 'Konpromiso handiagoa giza eskubideekin. Benetako elkarrizketa abendua baino lehen' (Meer toewijding aan mensenrechten. Echte dialoog voor december.) De coördinator van Elkarri Jonan Fernandez riep op tot het 'wegwerken van de problemen door de politieke leiders samen, net als in Ierland.' Volgens hem staan 3 zaken de oplossing van het conflict in de weg; 'geweld, politieke marginalisatie en gebrek aan (politieke) communicatie.'

  4. Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid

    Op 7 september wordt het parlementair onderzoek naar de aanslagen van 11 maart 2004 in Madrid afgesloten zonder dat ex-premier Aznar is verhoord door de 16 commissie-leden. De PSOE lijkt een pact te hebben gesloten met de PP om de voormalige premier buiten schot te houden. Eén van de kernvragen van het onderzoek blijft waarom hoofdrolspeler Aznar dagenlang bleef volhouden dat ETA de aanslagen had gepleegd, terwijl het politie- onderzoek al lang en breed in de richting van Al-Kaida wees. Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Acebes wist eerder 10 uur lang voor de commissie vol te houden dat het politie-onderzoek niet gemanipuleerd was door de PP. Voorlopige conclusie van het rapport is dat de regering Aznar slecht was voorbereid op de aanslagen en herhaalde waarschuwingen van inlichtingendiensten in de wind sloeg. Verder werkten verschillende inlichtingendiensten langs elkaar heen.

    Op 13 september wordt in Iruña (Pamplona) door zo'n 500 mensen Angel Berrueta herdacht. Berrueta werd 6 maanden geleden in de turbulente atmosfeer na de aanslagen van 11 maart dit jaar in Madrid, door een Spaanse politie agent en zijn zoon doodgestoken omdat hij weigerde een anti-ETA pamflet in zijn bakkerij op te hangen.

  5. De Baskische diaspora

    Eind juli beslist het ministerie van Buitenlandse Zaken van Mexico dat de 6 Basken in Mexico kunnen worden uitgewezen. Er wordt geen datum genoemd. Het is nog altijd mogelijk een petitie tegen de uitwijzing te tekenen op www.6demexico.org. Op 23 augustus wordt de uitlevering voorlopig opgeschort door de Mexicaanse magistraat na een beroepszaak van de 6 tegen de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van Mexico. Volgens de 6 zijn er een aantal artikelen uit de grondwet overtreden, waaronder die dat er niet mag worden uitgeleverd als er risico op foltering bestaat. Eind augustus besluit het Mexicaanse Federale Hof dat er voorlopig niet wordt uitgewezen, omdat de rechter moet overwegen of er 'legale bescherming' wordt ingesteld voor de 6 Basken.

    Jon Lopez en Diego Ugarte waren sinds 16 augustus in hongerstaking in de Belgische gevangenissen in Brugge en Bergen, maar hebben inmiddels beiden opgegeven, nadat ze serieuze gezondheidsproblemen kregen. Ze protesteerden tegen de toepassing van het Europese Aanhoudings Bevel. Op zaterdag 11 september werd er in bij de gevangenissen waar ze vastzitten in afwachting van hun vrijwel zeker uitlevering naar Spanje een demonstratie door Basken en Belgen gehouden. Er werd een petitie voor hun vrijlating overhandigd aan de gevangenisdirectie, ondertekend door duizenden Basken.

    In Montevideo, de hoofdstad van Uruguay nemen op 26 augustus 5000 mensen deel aan de herdenking van een manifestatie van 10 jaar geleden, toen er geprotesteerd werd tegen de uitwijzing van de 3 Baskische politieke vluchtelingen Mikel Ibáñez, Josu Goitia en Luis Mari Lizzaralde. De politie greep hard in en schoot 2 demonstranten dood. Het motto van de herdenking was 'Ons geheugen vergeet niet. Onze waardigheid vergeeft niet'. Op 15 mei 1992 werden in Uruguay 30 mensen gearresteerd, waarvan er 13 werden veroordeeld en 3 uitgeleverd. In december 2002 gaf de Spaanse ambassade in Uruguay een eremedaille aan de Uruguayaanse minister van Buitenlandse Zaken, die verantwoordelijk was voor de uitlevering. Volgens de Baskische mensenrechtenorganisatie Askatasuna heeft Spanje altijd enorme, continue druk uitgeoefend op dat land, en eveneens op Nicaragua, de Dominicaanse Republiek, Venezuela, Mexico, de VS, Groot-Brittannië, Costa Rica, Italië, Duitsland, Canada, Portugal, Nederland en België om Basken uit te leveren.

  6. Repressie

    Elf leden van de verboden organisatie Udalbiltza, de zelforganisatie van Baskische gemeenteraadsleden uit zowel het Franse als Spaanse deel van Baskenland, worden beschuldigd van 'lidmaatschap van een gewapende groep' en moeten op 1 en 2 september voor onderzoeksrechter Garzón verschijnen. De beschuldiging is dezelfde als in mei 2003, toen voorzitter Loren Arkotxa en 3 andere leden zich moesten melden en een jaar werden opgesloten. Achtergrondinformatie over de Spaanse politieoperatie tegen Udalbiltza vind je hier.De dag voordat de processen beginnen brengen 22 organisaties, waaronder politieke partijen en vakbonden, een gezamenlijke verklaring uit, waarin ze de 'aanval op Udalbiltza' veroordelen en het recht opeisen 'om politieke projecten uit te voeren'. Op de eerste dag getuigden 5 van de 11 voor Garzón en 3 van hen, Joxean Barandiaran, Xafe Ziarrusta en Iñaki Olalde, werden zonder voorwaarden vrijgelaten, maar de andere 2, Peru Aranburu en Unai Dañobieta, werden weer opgesloten in verband met andere zaken. Zij ontkennen ooit lid te zijn geweest van Udalbiltza. Op 22 september dagvaard Garzón 21 leden van Udalbiltza, allen op beschuldiging van 'ETA-lidmaatschap' en het 'inzamelen van geld voor de gewapende organisatie'. Onder de gedagvaarden zijn alle mensen die op 29 april 2003 werden opgepakt en degenen die een maand later werden opgepakt en 7 van de 11 die begin deze maand getuigden voor Garzón. VHet zijn allemaal huidige of voormalige volksvertegenwoordigers en burgemeesters. Garzón beweert dat Udalbiltza Kursaal, de linkse afdeling van Udalbiltza, 'bevelen uitvoert van ETA en Batasuna'. Zijn bewijs is dat in het ETA-blad Zutabe, waarin de oprichting van Udalbiltza wordt toegejuicht en dat Udalbiltza dezelfde doelen heeft als ETA. Zijn andere voornaamste bewijs was dat toen ETA 'revolutionaire belasting' vroeg aan de Frans-Baskische voetballer Bixente Lizarazu, de linksback zei dat hij ook 'zijn geld aan Udalbiltza kon geven in plaats van ETA.'

    Op 26 augustus is het 2 jaar geleden dat de Spaanse justitie onder leiding van onderzoeksrechter Garzón probeerde om de linkse onafhankelijkheidspartij Batasuna uit het publieke leven te verwijderen. Batasuna is het sindsdien onder anderen verboden om demonstraties en manifestaties te organiseren, persconferenties te geven, vergaderingen te beleggen, posters te maken en te verspreiden, aan verkiezingen deel te nemen etc. Batasuna werd door Garzón beschuldigd 'een instrument van ETA te zijn' en 'misdaden tegen de menselijkheid te hebben begaan' en werd in maart 2003 verboden. Alle kantoren van Batasuna zijn gesloten, op eentje in Baiona na, de bankrekeningen zijn bevroren, 36 mensen worden vervolgd, 10 werden in eerste instantie opgesloten, waarvan Joseba Garmendia nog vastzit. Toch heeft Batasuna veel demonstraties en persconferenties georganiseerd de afgelopen 2 jaar; Arnaldo Otegi, Pernando Barrena, Xabi Larralde, Joseba Permach en Joseba Alvarez hebben publiekelijk namens Batasuna gesproken. De demonstraties zijn te talrijk om op te noemen en ook lokale afdelingen zijn in stand gebleven. Batasuna demonstreerde op 27 augustus met enkele honderden mensen voor haar gesloten kantoor in Bilbao en Otegi verklaarde dat het 'instandhouden van deze ondemocratische situatie een obstakel is voor een oplossing van het conflict' en dat de Spaanse overheid het verbod ongedaan moet maken zonder er iets van Baskische links voor terug te verwachten.

  7. Publicaties/Persstemmen

    In het Belgische maandblad Knack verschijnt een soort portret van de Spaanse criminoloog Manuel Aviles met de titel 'Exit Euskadi Ta Askatasuna', over de 'hooguit 50 analfabete leden van ETA'. Aviles werd in 1989 directeur van de gevangenis Nanclares de la Oca vlakbij Gasteiz en interviewde voor zijn boek meer dan 500 ETA-gevangenen. Hij beweert in het artikel van alles over de ETA, ook dat er geen draagvlak meer zou zijn in de Baskische samenleving. Toch zijn er regelmatig betogingen met duizenden mensen voor terugkeer van de Baskische politieke gevangenen naar Baskenland en vorige maand nog bij de dood van een Baskische politieke gevangene in Parijs. Dat wil niet zeggen dat de methodes van ETA worden onderschreven, maar toch tenminste de politieke doelen. Aviles zwijgt hierover. Verder spreekt hij zichzelf tegen als hij zegt dat 'hoe meer autonomie Baskenland krijgt, hoe meer ETA gelooft dat de strijd loont' en hij verderop in het stuk zegt dat 'als de Spaanse regering de autonomiestatuten en grondwettelijke vrijheden verder ontwikkelt, de ETA zal verdwijnen'. Al met al weinig reden om deze Aviles serieus te nemen

  8. ETA-aanslagen/verklaringen

    Op 15 augustus ontploft een kleine bom in de haven van Llanes in Asturië. Vooraf werd er namens ETA gebeld met de krant La Nueva España waar de bom lag en hoe laat die af zou gaan. Er vielen geen gewonden.

    De Catalaanse priester en ex - senator, Lluis Maria Xirinacs, werd op 20 augustus in Prada geëerd op Catalaanse Universiteit d'Estiu voor al hetgeen hij deed voor de verdediging van het Catalaans en de eenheid van de Catalaanssprekende territoria. In maart van dit jaar veroordeelde het Spaanse Hooggerechtshof Xirinacs nochtans tot twee jaar cel wegens 'verheerlijking van het terrorisme' op de Catalaanse nationale feestdag op 11 september 2002. En wat zei Xirinacs gisteren in aanwezigheid van de pers? 'Gandhi die een niet- gewelddadige heer was en mijns inziens geen vriend van ETA, zei dat een niet-gewelddadige niet neutraal kan zijn in een gewelddadig conflict: Hij moet zich vriend verklaren van de bezette gewelddadige en vijand van de bezettende gewelddadige. Ik zeg dat ik vijand van Spanje ben en vriend van ETA.'

    Op 21 augustus ontploften er in Sanxenxo en Baiona in Galicië twee lichte bommen in vuilnisbakken van de Koninklijke zeevaartclub. Vooraf werd ervoor gewaarschuwd middels een telefoontje naar de Baskische krant GARA. Er vielen 2 lichtgewonden, waaronder een agent van de Guardia Civil. Volgens de politie vertonen de explosieven overeenkomsten met de bommen die eerder deze maand langs de noordkust van Spanje tot ontploffing kwamen, tot nu toe in totaal 7.

    In Santiago de Compostella in de provincie Galicië ontploft op 29 augustus een lichte bom. Een andere bom wordt dankzij een telefoontje naar GARA onschadelijk gemaakt. 7 maanden lang zwegen de wapens van ETA en een jaar lang hebben ze geen dodelijke slachtoffers gemaakt. In een verklaring roept ETA de PSOE op tot 'gezond verstand' en 'soortgelijke gebaren als de terugtrekking van Spaanse troepen uit Irak die ook nodig zijn in Baskenland' en dat 'vrede in Baskenland enkel bereikt kan worden door dialoog en erkenning van de rechten van de Basken.'

    Op 8 september eist ETA in een communiqué 13 gewapende acties op 'gericht tegen Spaanse toeristische en economische interessepunten'. Eind december vorig jaar de explosieven op de rails tussen Zaragoza-Barcelona en Altsasu-Zaragoza. Op 24 december werden de explosieven ontdekt die op het station van Chamartín in Madrid hadden moeten ontploffen. Op 28 december werd in Cuenca een busje vol explosieven onderschept, volgens ETA op weg naar een 'economisch doel'. Verder eist ETA de kleine bommencampagne in toeristische plaatsen op.

    Op 15 september ontploffen er 4 kleine bommen bij een elektriciteitsmast in Irun in de Baskische provincie Gipuzkoa. Volgens de autoriteiten en politici is het het werk van ETA, maar de Baskische politie Ertzaintza bevestigde dat niet, maar sloot wel uit dat het iets te maken had met de 'Kale Borroka', de 'strijd op straat' door linkse Baskische jongeren. Op 24 september maakte de Ertzaintza na een telefoontje van ETA naar de Baskischtalige krant Berria 4 bommetjes bij een elektriciteitsmast in Behobia onschadelijk. Ook in Bujaruela ontmantelde de Ertzaintza 16 bommetjes aan een elektriciteitslijn.

    Op 23 september wordt Asier Ormazabal door het Spaanse Hoogste Terrorisme Hof tot 351 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens zijn aandeel in een aanslag op een militaire bus in 1996 in Cordoba, waarbij 1 militair omkwam en 2 soldaten en 2 burgers gewond raakten. Ook moet Ormazabal 220.000 euro schadevergoeding betalen aan de familie van de omgekomen soldaat.

    Op 25 september laat het Spaanse Hooggerechtshof de aanklacht tegen het linkse Catalaanse ERC-kopstuk Josep Lluis Carod-Rovira vallen. Carod-Rovira werd vanwege zijn gesprekken met ETA, begin januari van dit jaar in Perpignan in Frankrijk, beschuldigd van het 'helpen van een gewapende organisatie' en 'medeplichtigheid aan criminele activiteiten'. Ondanks dat de ontmoeting plaatsvond op Franse bodem, vond het Spaanse Hof dat ze de gebeurtenissen mochten beoordelen. De aanklacht tegen Carod-Rovira, die vanwege het uitlekken door bronnen rond de Spaanse geheime dienst moest aftreden als vice-president van Catalonië, maar nog wel in het Catalaanse parlement zit, was ingediend door onder andere de Vereniging van Slachtoffers van Terrorisme.

    In een persverklaring op video op de 'Gudari Eguna' (Dag van de Baskische Strijder) stelt ETA dat ze op 'dezelfde weg zal doorgaan', maar 'dat dat niet nodig zou zijn als de Baskische burgers de mogelijkheid hadden om hun verlangen uit te spreken en als dit zou worden gerespecteerd'. En 'er moet niet teruggrepen worden op hervorming van het Statuut van Gernika, omdat die semi-autonomie uitgeput is'. 'De bron van het conflict is dat de inwoners van Baskenland niet over alle aspecten van hun leven iets te zeggen hebben, maar moeten luisteren naar Spanje en Frankrijk'. De reacties van de meeste politici laten niets te raden over; ETA zou moeten verdwijnen omdat het tegen de wil van de meeste Basken handelt.

Ga terug naar index