1) Baskische politieke gevangenen
2) Rapportages van mensenrechtenorganisaties
3) Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
4) Baskische taal (o.a. de zaak Egunkaria)
5) Verkiezingen
6) Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
7) Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid
8) De Baskische diaspora
9) De zaak '18/98' en repressie in Baskenland
10) ETA-verklaringen

1. Baskische politieke gevangenen

   Op 29 juni wordt de Baskische politieke gevangene Lander Etxeberria na het uitzitten van zijn straf in Frankrijk bij de grens aan de Spaanse politie overhandigd. Hij wordt echter vrijgelaten en kan naar zijn dorp Villabona terugkeren. Voor zijn overhandiging had Etxeberria 30 dagen in hongerstaking gezeten.

   Begin juli weer een ongeluk op weg naar een gevangenenbezoek; Vrienden van de Baskische politieke gevangene Joxe Esnaola, die in Lugo gevangen zit, krijgen een auto-ongeluk waarbij hun auto total-loss raakt, maar kunnen hun weg vervolgen in de 2e auto. Sinds het begin van dit jaar zijn er 74 ongelukken van familie-leden en vrienden van politieke gevangenen gebeurd.

   De administratieve rechtbank in Versailles veroordeelt de Franse overheid tot het betalen van 2.800 euro aan de Baskische politieke gevangene Maria Luz Bella-Bringas; zij werd na het uitzitten van een gevangenisstraf op 13 april 1999 overhandigd door de Franse politie aan de Spaanse, waarna ze zwaar werd mishandeld op een Spaans politiebureau. Elf jaar daarvoor was ze al eens 10 dagen in de handen van de Guardia Civil gemarteld, waarop ze naar Frankrijk besloot uit te wijken. Spanje vroeg om haar uitlevering, maar die werd afgewezen door een Franse rechtbank. Toch werd ze "overhandigd", en dat was niet de eerste keer dat een Baskische politieke gevangene op deze manier toch wordt uitgeleverd aan Spanje, aldus de gevangenenhulporganisatie Askatasuna.

   Op 7 juli, maar dan in 1985, vond er een opmerkelijke gebeurtenis plaats in de gevangenis van Martutene in Donostia. De directeur, die eerder al voetbalde samen met zijn gevangenen, nodigde de beroemde Baskische zanger Imanol uit (deze overleed vorige week) om op te treden. Twee Baskische politieke gevangenen, Iñaki Pikabea en Joseba Sarrionaindia waren in die periode toevallig om verschillende redenen eventjes overgebracht naar deze gevangenis. Na het optreden bleek dat beiden waren ontsnapt in de geprepareerde versterkers van de band van Imanol. Sindsdien is het liedje 'Sarri' (naar de achternaam van Joseba) een hit, het betekent overigens ook 'vaak'

   Op 8 juli vinden Franse bewakers in de gevangenis van Fleury-Merogis het lichaam van de 31-jarige Baskische politieke gevangene Oihane Errazkin uit Donostia. Ze zou zelfmoord hebben gepleegd. In september 2001 werd ze in Dax, Frankrijk samen met haar vriend gearresteerd en verdacht van behorende tot het logistieke apparaat van ETA en de aanslag op de psycholoog van de Martutene gevangenis Javier Gómez Elósegui op 11 maart 1997 en de mislukte aanslag op Albino Machado Pires, de kok van de kazerne van Aldapete in Donostia, op 23 juli 1996. Ook was ze lid van de inmiddels verboden jongerenorganisatie Jarrai. Ze zat sindsdien regelmatig is isolatie en mocht geen vrienden ontvangen. In juni 2002 besluit een rechtbank in Parijs tot uitlevering aan Spanje. De gevangenenhulp- en antirepressie organisatie Askatasuna verklaard dat de vervolging en verspreiding van Baskische politieke gevangenen¿ schuldig zijn aan haar dood en roept alle organisaties die tot nu toe zwegen op om de stilte te doorbreken. De medegevangenen van Oihane Errazkin, Lorentxa Beyrie en Saroia Galarraga, vroegen aan de rechter om uitstel van hun proces, dat op dezelfde dag zou plaatsvinden. De Franse rechter ging desondanks gewoon door. Op 10 juli is er een demonstratie van 1000en mensen in Donostia, waar wordt opgeroepen dat er geen oplossing van het conflict kan zijn zonder oplossing voor de politieke gevangenen. Als de demonstratie bijna is beëindigd, sluit de Ertzaintza plots de weg af, de ouders van Oihane Errazkin die willen onderhandelen worden weggeknuppeld en rubberkogels worden de opdringende menigte ingeschoten. De dag ervoor werden door heel Baskenland tientallen demonstraties gehouden, veelal verboden door het Baskische ministerie van Binnenlandse Zaken. Het kwam op vele plaatsen tot rellen met de Baskische regiopolitie Ertzaintza, ook in Donostia waar ze een vreedzaam protest van de Baskische vakbond LAB zonder pardon aanvielen.

   

   De uitlevering van de 3 SEGI-leden Amaia Rekarte, Yves Matxikote en Haritza Galarraga door Frankrijk aan Spanje met het Europees Aanhoudingsbevel gaat definitief niet door; het Franse Hooggerechtshof van Beroep vertelde dat op 8 juli aan de advocaten van de 3. De feiten die door de Spaanse onderzoeksrechter Garzon werden aangedragen waren gepleegd op Franse bodem (Hendaia en Baoina) en bovendien niet strafbaar en een honorering van het Spaanse uitleveringsverzoek zou hebben betekend dat Spanje zich mengde in Franse zaken en dus de Franse soevereiniteit zou hebben geschonden, aldus het Hooggerechtshof.

   Op 14 juli worden in Saintes, Frankrijk, Julen Eizagirre-Uranga (38) en Angela Aramendi-Landa (34) opgepakt toen ze probeerden een politie-controle te omzeilen. De twee hadden volgens verklaringen van de politie wapens, geld, documenten van ETA en 6 valse identiteitspapieren bij zich. Ze worden beschuldigd van het ¿opzetten van een logistiek apparaat voor ETA. Het Spaanse Nationale Gerechtshof had al diverse aanhoudingsbevelen voor Aramendi uitgevaardigd.

   Op 24 juli worden in totaal 4 vermeende ETA-leden in Baskenland opgepakt; in een bergpas bij Durango worden Asier Mardones en Josune Oña gearresteerd, Atxarte Salvador en Artiz López-Anda werden in Bilbao opgepakt. De eerste 2 zijn volgens de politie verantwoordelijk voor de schietpartij met de Ertzaintza in september vorig jaar, waarbij twee agenten gewond raakten en ETA-lid Arkaitz Otazua door vele schoten in de rug omkwam. Salvador en Lopez-Anda zouden ook ETA-leden zijn, die uit Frankrijk zijn teruggekeerd om een commando op te zetten. López-Anda wordt na 2 dagen vrijgelaten, de rest zit 5 dagen in de beruchte 'incommunicado'-detentie. Mardones wordt de dag na de arrestatie naar het ziekenhuis overgebracht met ondervoedings- en uitdrogingsverschijnselen en hevige hoofdpijn. Hij wordt evenals Oña en Salvador naar Madrid overgebracht, naar de gevangenis van Soto del Real.

   Op 31 juli, de dag van het begin van de vakanties in Baskenland, stonden meer dan duizend mensen op verschillende plekken langs de snelwegen om met vlaggen en (Engelstalige) spandoeken de terugkeer van de Baskische politieke gevangenen naar Baskenland te eisen. Met de actie wilde Etxerat, de organisatie van familieleden van politieke gevangenen, ook laten zien dat deze snelwegen, die mensen nu voor hun plezier en vakantie nemen, elke week door familieleden van gevangenen wordt genomen om de gemiddeld 1200 kilometer heen en weer om hun gevangen vriend of familielid voor een half uurtje achter glas te zien.

   Op 7 augustus raken 5 familieleden van de Baskische politieke gevangene Patxi Markes betrokken bij een auto-ongeluk. Ze waren op reis naar de Curtis gevangenis, in Galicia, 765 kilometer van Baskenland vandaan. Eén van hen brak een been, een ander moest naar het ziekenhuis, de rest had kleinere verwondingen. De auto raakte zwaar beschadigd.

   De Duitse Gabriele Kanze wordt sinds 10 jaar door de Spaanse justitie vervolgd, in september dit jaar zal eindelijk het proces tegen haar in Madrid beginnen. Er wordt 14 jaar tegen haar geëist wegens 'ondersteuning van ETA' en bezit van springstof. Haar advocaat heeft inmiddels 7 mensen gevonden die willen getuigen dat Kanze in de tijd dat de Spaanse politie springstof vond in Barcelona, zij in Berlijn leefde. Dat deed ze ook, totdat ze in 2002 naar Zwitserland ging en vervolgens werd uitgeleverd aan Spanje. In Duitsland is nu een campagne begonnen om geld binnen te halen om de reiskosten van de 7 getuigen naar Madrid te bekostigen. Spendenkonto: 899922980 van Rechstanwältin Schlagenhauf, bij de Commerzbank Berlin, BLZ 10040000 ovv Gabriele Kanze. Meer info over haar zaak vind je hier op onze site.

   Het verplaatsen van Baskische politieke gevangenen gaat ook onder de socialisten van de PSOE gewoon door; sinds zij aan de macht zijn werden er 14 naar andere gevangenissen overgebracht, 12 van hen kwamen nog verder van huis te zitten, waarvan Ibon Muñoa het record zette, van een afstand van 870 kilometer van Baskenland naar maar liefst 1.130. Ook in Frankrijk ging het gesleep gewoon door.

2. Rapportages van mensenrechtenorganisaties

   Pas begin juli werd het jaarrapport van Amnesty International aangaande Spanje over de periode januari tot december 2002 bekendgemaakt. Er vielen in die periode 5 doden en 90 gewonden door ETA-aanslagen, het was ook de periode dat er een begin werd gemaakt met de illegalisering van Batasuna en de eerste veroordeling ooit van het Spaanse parlement van de dictatuur van generaal Franco, die duurde van 1939-1975. Ook zouden de slachtoffers van de burgeroorlog (1936-1939) herdacht moeten worden en zou er gezocht moeten worden naar de graven van meer dan 30.000 slachtoffers van toen, de meeste Republikeinen.

   Een apart hoofdstuk wijdt Amnesty aan de 'incommunicado'-detentie, die zij veroordeelt. Ook de mishandelingen en martelingen die deze vorm van detentie faciliteert wordt door AI streng veroordeeld. De bekende aanbevelingen als video-opnames tijdens verhoor en die aan de rechter ter beschikking stellen, een aangestelde arts en een vertrouwensdokter voor de arrestant.

   Als laatste maakt Amnesty zich zorgen over de vrijheid van meningsuiting in Baskenland, gezien het grote aantal verbodsuitvaardigingen op demonstraties met een vreedzaam karakter.

   Onlangs bracht de voorzitter van Amnesty International, Irene Khan, een bezoek aan het Spaanse en Baskische parlement en zei ze zich zorgen te maken over 'de tendens die bestaat om arrestanten die van ETA-connecties worden verdacht te martelen'. Ook zij ze bang te zijn dat de reacties van de Spaanse overheid om het bestaan van marteling te ontkennen tot een situatie van straffeloosheid leidt. De 3 Baskische regeringspartijen EAJ-PNV, EA en IU waardeerden Kahns uitspraken, maar hadden desalniettemin vlak voor haar bezoek verhinderd dat de Baskische regio-politie Ertzaintza de aanbeveling van Van Boven hoefde uit te voeren. In haar gesprek met de minister van Binnenlandse Zaken López Aguilar werd haar gezegd dat 'klachten over marteling altijd vals zijn, niet in de meeste zaken, maar in 100% van de gevallen'. De Baskische anti-folter groep TAT gaf Kahn voorbeelden van Basken die geklaagd hadden over marteling en daarvoor vervolgd werden, terwijl aanklachten tegen de beulen van de Guardia Civil werden geseponeerd en in sommige gevallen werden zij zelfs gepromoveerd.

   De nieuwe voorzitter van het Comité Against Torture (CAT) van de Verenigde Naties, Fernando Mariño Menéndez, gaf in een van zijn eerste publieke optredens direct steun aan het rapport wat de speciale rapporteur over marteling van de VN, Theo van Boven, had opgesteld. Menéndez veroordeelt de hysterische verdediging en moddersmijterij van de Spaanse regering tegen Van Boven¿s rapport en pleit voor de implementatie van zijn aanbevelingen. Dit rapport kun je overigens als PDF-file op onze website lezen.

3. Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering

   De regering van José Luis Zapatero kondigt aan om op zeer korte termijn een referendum over de Europese grondwet te willen houden. Dat zou de 3e keer zijn dat in Spanje het volk wordt geraadpleegd, in 1978 werd over de nieuwe grondwet na de dictatuur van Franco gestemd en in 1986 over toetreding tot de NAVO. De vorige regeringspartij Partido Popular heeft al aangekondigd voor te zullen stemmen, terwijl geen enkele regio-partij, zelfs de conservatieve Canarische Coalitie niet, heeft gezegd voor de grondwet te zijn. Vooral in Galicië, Baskenland en Catalonia stuit de grondwet op weerstand, ook al omdat de minderheidstalen niet erkend worden in de EU-grondwet. Zapatero probeerde dit bij de EU nog terug te draaien, maar stuitte op verzet van Frankrijk.

   De afgelopen 2 maanden hebben vertegenwoordigers van de Baskische Autonome Regering en de Spaanse regeringspartij PSOE geheime gesprekken gevoerd over de overdracht van bevoegdheden die horen bij het Statuut van Gernika, die de autonomie van Baskenland moet vormgeven. Het bestaan van de gesprekken lekte uit toen er irritatie ontstond bij de Baskische regering over plannen van de PSOE om nog een gevangenis in Baskenland te bouwen. In 1995 had de Baskische regering al een rapport opgesteld om aan te geven welke bevoegdheden prioriteit hadden; het gaat onder andere om werkgelegenheid, infrastructuur, gemeentelijke verkiezingen en gevangenissen.

   Op 16 juli presenteert de Baskische regeringspartij Eusko Elkartasuna (EA) 4 initiatieven in het Spaanse congres om veranderingen te bewerkstelligen in wetten die de afgelopen 4 jaar door de meerderheidsregering van de PP werden doorgevoerd. Het gaat om de omstreden 'Wet op de Partijen', het strafrecht en de politiek ten opzichte van gevangenen. De maximumstraf moet verlaagd worden van 40 naar 30 jaar en vrijlating na ¾ van het uitzitten van de straf moet ook voor Baskische gevangenen gelden, aldus EA.

   Op 26 juli spraken in Madrid de Baskische president Ibarretxe en de Spaanse president Zapatero meer dan 2,5 uur met elkaar. Ibarretxe¿s boodschap was dat er geen oplossing komt als er geen respect voor Baskenland is, Zapatero vertaalde dat als dat Ibarretxe actief wilde participeren in de veranderingen die de Spaanse regering gaat doorvoeren. Er werd niet gesproken over bevoegdheden voor de Baskische Autonome Regering uit het autonomie-statuut, niet over de hoogte van het bedrag wat de Baskische regering elk jaar moet afdragen aan Madrid, niet over een referendum. Maar er wordt weer gepraat

   Eind juli wordt de balans opgemaakt van '100 dagen Zapatero'. Op het gebied van Baskenland hebben we het hierboven al gehad, behalve dat hij zich ook nog wel had mogen bekommeren om de kosten van de reiniging van de Baskische stranden, die nog altijd onder Spaanse wetgeving vallen. Inderdaad, 1 van de 37 bevoegdheden van het autonomiestatuut, die nog steeds niet is overgedragen aan Baskenland. Niet dat in Baskenland de stranden niet werden schoongemaakt, maar daarvoor moet de Baskische regering dus aan Madrid betalen. Voor Spanjaarden in Spanje laat Zapatero tot nu toe een goed beeld achter; dat hij woord hield door de Spaanse troepen uit Irak terug te trekken is goed gevallen. Wel gingen er 1000 extra militairen naar Afghanistan. En Zapatero wil terug naar Europa en haast zich nu met dat referendum over de Europese Grondwet. De socialisten stelden ook een wet voor geweld tegen vrouwen in huiselijke kring zwaarder aan te pakken; elk jaar sterven er 100 vrouwen door machogeweld. Dit jaar zijn er echter tot nu toe al 40 vrouwen gestorven door geweld. In het kabinet zijn wel meer vrouwen opgenomen, en voor het eerst is een vrouw vice-president en bestaat de helft van het kabinet uit vrouwen. Ook wordt er gewerkt aan een abortuswet en een homo-huwelijk. En er komt een eind aan het omstreden schoolhervormingsplan en zelfs aan het miljardenverslindende waterproject dat over een afstand van 1000 kilometer het water van de Ebro in Baskenland naar Zuid-Spanje moet brengen. In het Noorden (Zuid-Baskenland) zijn de inwoners daar blij mee, in het Zuiden van Spanje uiteraard niet. In plaats daarvan gaat de PSOE inzetten op waterbesparing en de bouw van ontziltingsinstallaties.

   De Spaanse minister van justitie van de PSOE, Maria Teresa Fernández de la Vega, laat op 1 augustus weten 'geen referendum over het 'plan-Ibarretxe' toe te laten', ook gaat ze geen krimp geven inzake de verspreidingspolitiek van de gevangenen en de Wet op de Partijen, die het mogelijk maakte Batasuna te verbieden, blijft onverminderd van kracht.

4. Baskische taal (o.a. de zaak Egunkaria)

   Begin juli verlaagd de Spaanse onderzoeksrechter Del Olmo, in reactie op een beroep van Iñaki Uria's advocaten, de borg voor de vrijlating van de eindredacteur van de gesloten Baskischtalige krant Egunkaria, van 600.000 naar 450.000 euro. Dit ongeëvenaard hoge bedrag moet ook nog eens in cash betaald worden.

   

   Op 29 juli besluit de Spaanse rechter Juan Del Olmo dat de borg voor de directeur van de in februari 2003 gesloten krant Egunkaria, Iñaki Uria, betaald mag worden door een waarborg te geven. Eerder moest het absurd hoge bedrag van 450.000 euro cash betaald worden. Op 2 augustus wordt Uria na 17,5 maanden voorlopig vrijgelaten, hij zal zich wel elke dag moeten melden bij een rechtbank en mag niet naar het buitenland reizen, zijn paspoort is ingenomen. Buiten de poort werd hij opgewacht door zijn ouders en vrienden, en de Txistulariak, Baskische fluitspelers, maakten muziek, terwijl er Txakolina, Baskische witte wijn, werd gedronken om hem welkom te heten. Uria zegt zich niet vrij te voelen en het gevoel te hebben dat alle Basken voorwaardelijk vrij zijn. Over zijn tijd in de gevangenis zegt hij dat er in de gevangenis nog een gevangenis is, voor Basken, die aan een soort apartheid zijn onderworpen. Wel zitten er mensen die hun gewicht in goud waard zijn, aldus Uria. Hij heeft speciaal goeie herinneringen aan 2 jongeren, die waarschijnlijk tot zeer lange gevangenisstraffen veroordeeld gaan worden voor hun lidmaatschap van SEGI en HAIKA.

   De enige die nog vastzit in de zaak Egunkaria is Xabier Alegria, maar die wordt ook ¿onderzocht¿ in de zaak Udalbiltza, de ook al verboden zelforganisatie van gemeenteraadsleden. Sinds 1999 werd Alegria al 3 maal gearresteerd wegens 'lidmaatschap van ETA', maar iets bewezen werd er nog nooit.

   Later ontstaat er nog een relletje als de Spaanse vertegenwoordigster in Baskenland, Paulino Leusma, het een 'belediging voor alle democraten en de slachtoffers van terrorisme' noemt dat de Baskische ministers Anjeles Iztueta, de minister van onderwijs, en Sabin Intxaurraga, minister voor milieu, aanwezig waren bij het welkomstfeestje van Uria. Ook was het een belediging voor 'de wet en de onafhankelijkheid van het wetssysteem'. Luesma antwoordde dat het een belediging was dat Egunkaria gesloten bleef zonder enig bewijs.

   Op 11 juni stelde de Spaanse regering beroep in bij het Grondwettelijk Hof tegen enkele regels op de Baskische Universiteit omdat ze van mening waren dat deze tegen de Spaanse grondwet waren. Begin augustus wordt het beroep in behandeling genomen. Het gaat om 8 artikels en 2 toevoegingen die nu voor de duur van 5 maanden opgeheven worden; daarna wordt er besloten of deze geschorst blijven of doorgaan totdat er een wijziging is gedaan, wat jaren kan duren. Het gaat om dat 'de Baskische Universiteit zelf bepaalt hoeveel en hoelang zij onderzoekers en onderwijzers onder contract heeft, en dat de Baskische Universiteit dit beslist met instemming van alle sectoren van de Universiteit'. En een wetsartikel over de voorwaarden om hoofdonderwijzer te worden, stootte de Spaanse regering tegen de borst.

   De voorzitter van het gevangeniswezen in Spanje, Mercedes Galizo, draait met steun van de Spaanse minister van Justitie López Aguilar de PP-maatregel terug dat Baskische politieke gevangenen niet per briefwisseling zouden mogen studeren aan de Baskische Universiteit.

5. Verkiezingen

   Arnaldo Otegi, woordvoerder van de door de Spaanse justitie verboden partij Batasuna, zegt er zeker van te zijn dat zijn partij meedoet met de verkiezingen volgend jaar voor een nieuwe Baskische regering, 'of we nu legaal zijn of niet'. De strategie om Baskisch Links te vernietigen heeft gefaald, aldus Otegi, kijkend naar de afgelopen 3 verkiezingen waar ondanks illegalisering en criminalisering de projecten van Baskisch Links meededen. Volgens Otegi ligt nu de bal bij de PSOE, de Spaanse regering, om de Wet op de Partijen ongedaan te maken.

   In het stadje Lizartza in de provincie Gipuzkoa begint Joseba Egibar, leider van de EAJ-PNV aldaar, met het geven van raadszetels aan mensen die werden gekozen namens het in mei vorig jaar verboden platform Axurdario, maar geen zitting konden nemen in de gemeenteraad. Het leidt onmiddellijk tot een conflict met algemeen voorzitter Josu Jon Imaz, die aankondigde de maatregelen weer terug te zullen draaien. De EAJ-PNV zegt wel alle ideologieën te zullen verdedigen en naar wegen om dat te doen te zoeken, maar kan geen verantwoordelijkheid dragen voor acties van hen die geen EAJ-PNV-lid zijn, doelend op de 3 van het platform die de plekken innamen van EAJ-PNV¿ers. Batasuna zegt dat het terugdraaien van de benoemingen een serieuze stap terug is en dat het nooit tot een oplossing zal komen als de EAJ-PNV naar de pijpen van Madrid blijft dansen.

6. Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict

   Eind juni kwamen er zo¿n 350 lokale vertegenwoordigers van Baskische dorpen en steden uit alle 7 provincies van Baskenland bij elkaar in Getxo om de verboden organisatie Udalbiltza her op te richten. Het initiatief wordt door het National Debate Forum, een ander partij-overstijgend project om tot een politieke oplossing van het conflict te komen, als vitaal voor de toekomst van Baskenland genoemd. Udalbiltza werd in 1999 opgericht en is het enige orgaan wat Basken uit alle provincies bij elkaar brengt, door Madrid vanaf het begin af aan gecriminaliseerd en bestempeld als 'illegale tegenmacht'. Over het Verbod op Udalbiltzakun je hier meer lezen.

   

   Op 30 juni geven vertegenwoordigers van Ezker Abertelea (Baskisch links) op een persconferentie nogmaals aan te willen werken aan de toekomst van Baskenland, met als uitgangspunt 3 punten die vooraf zouden moeten gaan aan het plan-Ibarretxe, te weten Baskenland (alle 3 de gebieden dus, BIC), zelfbeschikkingsrecht en een referendum. Over de invulling van de 3 begrippen bestaat onenigheid, maar er zal gewerkt worden aan consensus en wederzijds begrip, aldus Baskisch Links.

   Op 7 juli hebben Arnaldo Otegi en Pernando Barrena van Batasuna een lang gesprek met EAJ-PNV voorzitter Josu Jon Imaz en anderen van de Baskische regeringspartij. Ze zeiden een analyse te hebben gemaakt van de politieke situatie in Baskenland, maar gaven verder geen commentaar. Foto¿s zijn er niet van de bijeenkomst.

   Het National Debate Forum, althans de 'commissie ter promotie van de oplossing van het conlfict', begint op 10 juli met de voorbereidingen van het verzamelen van voorstellen voor een referendum, om uiteindelijk te komen tot een voorstel waar iedereen zich in kan vinden. Er is een tijdschema opgesteld wat moet leiden tot een voorstel wat op Aberri Eguna volgend jaar gepresenteerd zal gaan worden.

   Batasuna is op 19 juli naar de Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg gegaan om het beroep in te stellen tegen het verbod op hun partij. Volgens hen heeft het koninkrijk Spanje de artikels 10, 11 en 13 van de Europese conventie van mensenrechten geschonden en daarom moet het Europese Hof de beslissing van het Spaanse Hooggerechtshof en het Constitutionele Hof terugdraaien. Eerder oordeelde het Hof al dat Turkije illegaal een Koerdische partij had verboden en Letland een communistische partij. De uitspraak kan echter tussen de 2 en 6 jaar op zich laten wachten.

   Op 30 juli stuurt Batasuna een ontslagbrief naar 417 gemeenteraadsleden omdat ze hun zetel onrechtmatig bezet houden wegens het verbod op Batasuna.

7. Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid

   Begin juli start de Spaanse commissie die is opgericht om de bomaanslagen van 11 maart in Madrid te onderzoeken met de ondervraging van experts, getuigen en overheidsfunctionarissen. Bomexperts van de Spaanse politie verklaarden dat ze op 11 maart om 14.00 al wisten dat er geen Titadyne was gebruikt, een explosief wat sinds 2000 gebruikt wordt door ETA. En ze ontkenden dat ze ETA beschuldigden van de aanslagen, ze zaten vanaf het eerste moment op het spoor van Islamitische radicalen. In de vroege ochtend van 12 maart hadden ze uitgevonden dat het gebruikte explosief Goma 2 ECO was. Eén van de leden van de commissie, Jaime Ignacio del Burgo, parlementslid in Naffaroa tijdens de Franco-dictatuur, blijft overigens volhouden 'dat het ETA geweest kan zijn'.

   Ook circuleert er een rapport waarin de PSOE wordt beschuldigd van het 'provoceren van een abnormale situatie' in de periode tussen de aanslagen en de verkiezingen. En stond er in de Spaanse krant El Mundo dat Josep Lluis Carod-Rovira van het links-republikeinse ERC uit Catalonia had gebeld met Arnaldo Otegi van Batasuna. De documenten waarop El Mundo zich baseert bevonden zich niet in de voorbereidende dossiers van de '11-maart' commissie, waarop Aznar, op bezoek in Colombia, verklaarde dat hij de papieren in bezit had. Batasuna, ERC, de PSOE en ook de EA waren eensgezind in hun afkeuring en beschuldigden de PP van 'het optrekken van rookgordijnen teneinde te verhinderen dat de waarheid rond 11 maart aan het licht komt'.

   

   Op 28 juli beweren 3 Spaanse ministers dat zij geen andere aanwijzing hadden om ETA de schuld te geven. Volgens voormalig regeringswoordvoerder Eduardo Zaplana, oud-minister van BuiZa Ana Palacio en oud-minister van BiZa Angel Acebes is de regering Aznar 'onberispelijk' te werk gegaan en 'was er geen sprake van desinformatie of manipulatie'. Acebes werd maar liefst 10 uur ondervraagd door de commissie en verwierp alle verklaringen van de politietop dat er alles vanaf het eerste moment richting Islamitische radicalen wees. 'Nog niet alle puzzelstukjes passen', meende Acebes en vroeg de commissie om een onderzoek naar 'de schaduw van ETA'. Acebes noemde de 'ETA-optie' tussen 11 maart en 14 maart 59 keer in 7 televisie-optredens, hij refereerde 5 keer naar al-Quada en 2 maal naar 'Islamitisch terrorisme'. Palacio beweerde uit de ontkenning van Batasana dat ETA iets te maken had met de aanslagen op 11 maart te kunnen opmaken dat deze de 'zaak probeerden te verwarren' en daarom had ze enkele uren na die verklaring een telegram gestuurd naar alle ambassades met daarin de opdracht te zeggen dat ETA verantwoordelijk was voor de aanslagen. Zaplana en Acebes zijn op prominente posities binnen de PP benoemnd. Ex-premier Aznar hoeft overigens niet voor de commissie te verschijnen.

   De voorzitter van de vereniging van buitenlandse correspondenten in Spanje, de NRC-journalist Steven Adolf, is ook opgeroepen om te getuigen. Het papegaai-werk na de aanslagen van met name Robert Bosschaart voor het NOS-Journaal behoeft inderdaad wel enige toelichting.

   Op 7 september komt de commissie weer bij elkaar om te kijken of ze nog meer getuigen oproepen of direct naar het parlement gaan om te debatteren over de uitkomsten.

8. De Baskische diaspora

   Begin juli sprak de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón in de San Diego in de Verenigde Staten, op een conferentie van de organisatie Peace & Justice. Het onderwerp was 'Survivors of Torture International', maar Garzón kwam spreken over 'terrorism and international law'. Een aantal Baskische Amerikanen werd het te gortig en vroegen hem over de marteling van Basken in Spanje en de sluiting van kranten en politieke partijen in Baskenland. Garzón antwoordde dat er overal bewijs voor was en dat de redacteuren 12 jaar de gevangenis in zouden gaan. Toen een Bask hem confronteerde met de zaak van Ainara Gorostiaga, die was gemarteld maar uiteindelijk onschuldig bevonden, die bovendien zelf voor Garzón daarover heeft getuigd, trok Garzón wit weg en zocht zijn toevlucht bij mensen die hem wegens zijn pogingen de Chileense dictator Pinochet te vervolgen als een grote held beschouwen.

   Op 20 juli staat er in de Mexicaanse krant La Jornada dat de krant in bezit is van documenten waaruit blijkt dat de arrestaties van de 6 Basken vorig jaar al 6 dagen voordat het arrestatiebevel van de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón kwam, plaatsvond. Er komen juridische experts aan het woord die de hele procedure van arrestatie, gevangenneming, behandeling en het uitleveringsproces ongrondwettelijk vinden. Zij pleiten dan ook dat ze worden vrijgelaten en dat hun uitleveringsprocedure wordt stopgezet.

   Sinds 8 juli zijn de 'Mexico-6' in hongerstaking, de dag waarop de rechter Cesar Flores hun uitlevering aan Spanje toestond. Ze willen blijven hongerstaken totdat de Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken een beslissing over hen heeft genomen. Asier Arronategi belde met de Baskische krant Berria; hij vertelde dat de gevangenis waarin ze zitten overvol zit, gebouwd voor 3.900, zitten er nu 8.200. Wel zijn er ruime bezoekuren en flexibele bezoektijden. Arronategi zegt dat ze erg verheugd zijn over de enorme steun die ze ontvangen en ook dat de media een omslag heeft gemaakt; 'Toen we pas gearresteerd waren werden we 'commando-leden' genoemd, in het bezit van 'chemische explosieven' en nu is de media zeer kritisch ten opzichte van uitlevering, evenals vele prominente figuren uit de juridische wereld.' Voor meer informatie en een petitie over de 'Mexico-6'.

   

   Op 7 augustus speelt Athletic Bilbao een oefenwedstrijd tegen Heerenveen. Twee dagen eerder had Athletic Bilbao met 3-2 van FC Groningen verloren. In het Abe Lenstra stadion zaten hier en daar plukjes Basken, te herkennen aan de Ikuriña. Ook hingen er vlaggen om de terugkeer van Baskische politieke gevangenen naar Baskenland te eisen; op 1 vlag stond 'Stop isolatie politieke gevangenen'. Het hoofd van de security van Heerenveen vond dat 'politiek niet in het stadion thuishoorde' en verwijderde de vlaggen. Athletic Bilbao won met 2-1.

9. De zaak '18/98' en repressie in Baskenland

   Op 15 juli is het 6 jaar geleden dat 200 agenten van de Guardia Civil, geleid door onderzoeksrechter Baltasar Garzón, de burelen van de linkse Baskische krant EGIN binnenvielen en door het hele land mensen arresteerden. Het was het begin van het mega-offensief '18/98', een zaak waarmee de Spaanse staat hoopte de complete linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging op te rollen. Voor alles over die zaak, er is een uitstekend boek in het engels te koop in onze Shop . In deze eerste operatie sloot Garzón dus een krant, maar ook een radio-station, EGIN Irrati, en verloren 250 mensen hun baan. Het kwam nooit tot een proces, maar het zou kunnen dat de 200 aangeklaagden in '18/98' toch in de rechtbank gaan verschijnen. Degenen die werden opgesloten hebben in totaal 400.000 euro aan borg moeten betalen, en moeten zich elke maand melden bij de rechtbank, ondanks dat ze geen idee hebben van de aanklacht of zelfs de precieze reden waarom hun krant en radio gesloten werden. Volgens Garzón waren alle arrestanten in de EGIN-zaak 'ETA-leden' en maakte EGIN onderdeel uit van het 'financiële netwerk van ETA'. Hiervoor heeft Garzón tot op heden echter geen bewijs voor geleverd.

   Eind juli dienen de advocaten Arantza Zulueta en Kepa Landa een klacht in bij het Spaanse Nationale Strafhof dat er in de zaak '18/98'informatie voor hen wordt achtergehouden. Het totale papierwerk in de zaak loopt op tot 300.000 pagina's. Volgens de advocaten zitten er belangrijke stukken, zoals de tapverslagen van zo¿n 50 gesprekken van verdachten, niet bij. Ook vragen ze om de originele gesprekken in het Baskisch, zodat ze die zelf kunnen vertalen.

   Onderzoeksrechter Baltasar Garzón kondigt aan dat op 1 en 2 september 11 leden van Udalbiltza, de verboden zelforganisatie van gemeenteraadsleden in Baskenland, moeten voorkomen om zich te verdedigen tegen de beschuldigingen 'banden te hebben met een gewapende organisatie'. Het gaat om Maribi Ugarteburu, burgemeester van Amoroto, Jasone Astibia, voormalig gemeenteraadslid van Zubieta, Expe Iriarte, voormalig gemeenteraadslid van Iruña, Juan Karlos Alduntzin, voormalig burgemeester van Pasaia, Joxean Barandiaran, voormalig burgemeester van Andoain, Miren Odriozola, voormalig gemeenteraadslid van Azpeitia, Urko Irastorza, voormalig gemeenteraadslid van Lazkao, Iñaki Olalde, voormalig raadslid van Agurain en Xefe Ziarrusta, voormalig burgemeester van Dima. Twee anderen zaten sinds hun arrestatie op 1 april 2003 in de gevangenis, Unai Dañobeitia en Peru Aranburu, en worden beschuldigd betrokken te zijn bij 'het herstructureren van ETA'.

   

10. ETA-verklaringen

    Op 15 juli komt ETA met een verklaring naar aanleiding van de dood van Oihane in een Parijse cel. Zij stierf ten gevolge van de verspreidingspolitiek, aldus ETA, en verantwoordelijk daarvoor zijn ook de Baskische regeringspartijen EAJ-PNV, EA en IU, maar ook de 'pseudo-pacifisten' van de Baskische vredesorganisatie Elkarri. ETA roept op tot dringende maatregelen om de rechten van de gevangenen te verzekeren.

    Op 21 juli wordt er 54 jaar cel geëist tegen Idoia Lopez Riaño en Santiago Arrospide Sarasola voor een mislukte aanslag in 1986 tegen Hernandez Gil, toen president van Hooggerechtshof, en zijn chauffeur en lijfwacht. In 2000 werden de 2 in Frankrijk gearresteerd.

    Op 7 augustus ontploffen er 2 kleine bommen in San Vicente de la Barquera (Cantabria) en Ribadesella (Asturias), de eerste aanslagen van ETA na de al Qaida aanslagen van 11 maart in Madrid. Een uur voor de ontploffingen belde iemand namens ETA naar de Baskische krant GARA en La Nueva España waar de bommen lagen en wanneer ze afgingen. De politie ontruimde de plekken en zette de omgeving af. Er vielen geen gewonden en de schade was gering.

    

    Eerder had de Spaanse politie al laten weten op zoek te zijn naar 6 leden van ETA, die mogelijk een aanslag wilden plegen op een toeristenbestemming aan de Middellandse Zee. Ze verspreidden foto¿s van 3 mannen en 3 vrouwen in de leeftijd van 25 tot 33 jaar, tegen wie al sinds de zomer van vorig jaar een arrestatiebevel loopt.

    Op 11 augustus ontruimt de Spaanse politie in San Carlos de la Rapita 5 stranden vanwege een valse bommelding. Het was al de derde keer deze week dat er een melding binnenkwam. De laatste kwam binnen bij de Baskische krant GARA.

    Op 9 augustus ontstaat er ruzie tussen de Baskische Autonome Regering en de president van de gemeenschap van Cantabria, die zou hebben gezegd dat het 'plan-Ibarretxe' werd onderstreept met bommen van ETA. Miguel Buen, de leider van de Spaanse socialisten in de Baskische provincie Gipuzkoa riep het publiek op om niet op de EAJ-PNV te stemmen bij de komende verkiezingen.

    Op 12 augustus ontploffen er kleine bommen in Santander en Gijon, in Gijon raakt een man lichtgewond, de schade is verder gering. Door waarschuwende telefoontjes vooraf, overigens niet specifiek als zijnde van ETA, waren de straten ontruimd. Dat er toch een gewonde viel, kwam door verwarring over de straatnamen. De Spaanse politie gaat ervan uit dat het ETA was die de bommen plaatste.