1) Baskische politieke gevangenen
2) Rapportages van mensenrechtenorganisaties
3) De Baskische diaspora
4) 'Plan Ibarretxe'
5) Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
6) Persstemmen/Nieuwe publicaties
7) Acties rond milieu- en vakbondsthema's
8) Baskische taal (o.a. de zaak Egunkaria) en onderwijs
9) Verbod op Baskische kieslijst Herritarren Zerrenda (HZ)
10) Initiatieven in Baskenland voor oplossing van het conflict
11) ETA-verklaringen

1. Baskische politieke gevangenen

   In de laatste week van april worden de 2 vriendinnen van de 3 op 16 april in Frankrijk gearresteerde Basken vrijgelaten. Onduidelijk is waarom zij werden opgepakt en vrijgelaten, mogelijk was het als drukmiddel om de 3 te 'laten praten', iets wat vaker voorkomt.

   Het aantal auto-ongelukken in verband met de lange reisafstanden naar familie en vrienden die in de Spaanse gevangenissen zitten, loopt op tot 17 in 2004; 53 mensen waren hierbij betrokken.

   Het Spaanse Audiencia Nacional heeft de aanklacht en eis tegen Alexander Akkaregi, de Baskische jongen die op 7 januari door Nederland aan Spanje werd uitgeleverd, geformuleerd; samenwerking met ETA, dat is in overeenstemming met de aanklacht waarvoor hij werd uitgeleverd, en 6 jaar gevangenisstraf. Onbekend is wanneer het proces zal beginnen.

   Eind april wordt de Baskische politieke gevangene Rikardo Prieto na 21 jaar gevangenisstraf vrijgelaten. Na zijn arrestatie op 6 mei 1983 zat hij onder andere in de gevangenissen van Carabanchel, Alcala Meco, Herrera de la Mancha, Ocana I, Bonxe, Puerto II, Valdemoro en Alcolea in Cordoba.

   In dezelfde periode worden 3 Basken van de zelforganisatie van gemeenteraadsleden Udalbiltza, te weten Oskar Goni, Txema Jurado en Lander Etxebarria tegen een borg van ieder 30.000 euro vrijgelaten. Op 29 april 2003 werden zij, samen met in totaal 11 anderen, in een door onderzoeksrechter Garzon gestartte operatie tegen Udalbiltza gearresteerd. Udalbiltza werd sinds haar ontstaan in 1999 door Madrid als 'illegale, onconstitutionele tegenmacht' bestempeld, en als zodanig bestreden. Op dit ogenblik zitten in deze zaak Xabier Alegria, Joseba Garmendia, Karmele Urbistondo en Miriam Campos nog vast.

   In Valencia begonnen op 21 april de Baskische politieke gevangenen met een hongerstaking om een einde te maken aan isolatiedetentie en tegen de algemene omstandigheden in de bajes. Twee van hen, Gotzon Aranburu en Eduardo Perez de Anuzita, zitten in isolatie.

   In de links-nationalistische Baskische krant GARA vertellen de 3 pas vrijgelaten Baskische politieke gevangenen Gotzon Zabaleta, Xabier Arnaiz en Joxean Kortadi, die respectievelijk 17, 22 en 22 jaar vastzaten, over hun tijd in de gevangenis. Ze benadrukken de importantie van solidariteit van mensen buiten, met acties, demonstraties en bezoeken, broodnodig om zo'n lange tijd door te komen.

   De Baskische politieke gevangenen Jon Gorrotxategi en Rufi Etxeberria worden op 22 april tegen een borg van ieder 30.000 euro vrijgelaten. Zij werden op 29 april 2002 in een operatie tegen de linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging op initiatief van onderzoeksrechter Garzon gearresteerd, en op beschuldiging 'onderdeel te zijn van de financiele structuur van de gewapende organisatie ETA' opgesloten. Diverse lokalen, winkels en kroegen werden in de operatie dichtgetimmerd. Op 5 mei worden ook Jaione Intxaurraga, Idoia Arbelaitz en Patxi Bengoa tegen een borg van 30.000 ieder vrijgelaten. Van de 11 mensen die toen opgepakt werden zitten Joseba Garmendia en Juani Lizaso nog vast.

   Op 23 april reizen 700 mensen in 10 bussen naar de gevangenissen in Bapaume en Algeciras om te demonstreren en te zwaaien naar de Baskische politieke gevangenen aldaar. In de rest van Baskenland gaan elke vrijdag duizenden mensen de straat op, om terugkeer van de gevangenen naar gevangenissen in Baskenland te eisen.

   De borg van Inaki Uria, die in de operatie van Garzon tegen het Baskischtalig dagblad Egunkaria op 20 februari 2003 werd gearresteerd, wordt op 600.000 euro gesteld, cash te overhandigen. Uria reageert verbijsterd vanuit de gevangenis en zegt dat "dit bedrag 2x zo hoog is als het startkapitaal van Egunkaria in 1990". Tegen de borgstelling is geen beroep mogelijk. In deze zaak zit, van de in totaal 10 opgepakte journalisten, ook nog Xabier Alegria vast, wiens borgsom op 50.000 euro is gezet. Maar ook al wordt dit betaald, Alegria blijft vastzitten in verband met een onderzoek naar zijn activiteiten in Udalbiltza, waarover je eerder al kon lezen. Overigens hebben Baskische burgers sinds 2000 al 4.734.000 euro aan borgbetalingen door het Audiencia Nacional opgelegd gekregen. Op 20 mei was er in Donostia een protestmanifestatie, georganiseerd door voormalige Egunkaria- medewerkers, om de vrijheid van Uria en Alegria te eisen. Ze werden bijgestaan door vertegenwoordigers van de nieuwe Baskische krant Berria, de Baskische politieke partij Aralar (een afsplitsing van Batasuna), Batasuna zelf in de persoon van Europarlementarier Koldo Gorostiaga, van de Baskische krant GARA, de partij Verenigd Links IU en de vorig jaar verboden kieslijst AuB (Lijst voor Zelfbeschikking) en van de vakbonden ELA, LAB, CCOO, ESK, EILAS, HIRU en EHNE.

   

   Op 4 mei wordt Aitor Olabarria opgesloten in de gevangenis Basauri in Bilbao, hij zat al van 1992 tot 1997 vast, maar moet nu de rest van zijn straf uitzitten. Drie jaar geleden werden 2 leden van de Guardia Civil veroordeeld wegens marteling van Olabarria, maar ook weer vrijgelaten.

   Eind 2002 werd de Baskische politieke vluchteling Sebas Etxaniz in Venezuela gearresteerd en uitgeleverd naar Spanje in verband met deelname aan een aanslag op een kazerne van de Spaanse politie in Barakaldo in 1982. Toen werd de zaak gesloten, maar in 1995 heropend. Nu werd Etxainz door het Spaanse Hooggerechtshof vrijgesproken van deze aanslag wegens verjaring, maar hij blijft vastzitten in verband met een 'andere zaak'.

   De Catalaanse politieke gevangene Juanra, op 23 oktober 2003 door Nederland aan Spanje uitgeleverd, krijgt zonder proces een gevangenisstraf van 5 jaar opgelegd door de Spaanse openbaar aanklager. Hiervoor heeft Juanra wel schuld moeten bekennen, althans dat hij samengewerkt zou hebben met ETA, zonder ooverigens verder iemand te hebben belast. De eerste eis die hij zou krijgen was 9 jaar, die hij geheid zou hebben gekregen in een oneerlijk proces voor de militaire rechtbank Audiencia Nacional, de rechtstreekse opvolger van Franco's Tribunaal voor Openbare Orde.

   De gevangenenhulporganisatie Etxerat mag voor de mensenrechtencommissie van de Baskische Autonome Regering rapporteren over de gevolgen voor de Baskische politieke gevangenen na de bomaanslagen van 11 maart in Madrid. Ondanks dat repressie en aanvallen bijna dagelijkse routine is voor de gevangenen, was de periode tussen 11 en 14 maart extreem; 13 vrouwelijke gevangenen werden zwaar in elkaar geslagen, 25 gevangenen werden aangevallen, 85 gevangenen werden van categorie B naar categorie A overgeplaatst (isolatie- detentie), 54 gevangenen werden overgebracht naar andere gevangenissen en 87 gevangenen mochten geen bezoek meer ontvangen.

   Op 12 mei worden in Noord-Baskenland (Ipparalde in het Baskisch) de 3 Frans-Baskische jongeren Haritza Galarraga, Amaia Rekarte en Yves Matxikote door de Franse politie op verzoek van Garzon gearresteerd. Op basis van een internationaal opsporingsbevel tegen hen en 20 anderen, uit maart 2002, in verband met de sluiting per decreet van de Baskische links-radicale jongerenorganisatie SEGI, moeten ze zich nu, (ze werden na 3 dagen weer vrijgelaten) verdedigen tegen het Europees Aanhoudingsbevel voor de rechtbank in Pau. Direct na de arrestatie braken in Baskische steden rellen uit tussen jongeren en oproerpolitie. Op 29 mei is er in Baiona een protestmanifestatie van 2.500 mensen tegen de dreigende uitlevering van de 3, achter de slogan Utzi Bakean Euskal Herria (Laat Baskenland met rust). Op 3 juni besluit de rechtbank in Pau de 3 niet uit te leveren, niet op principiele of humane gronden, maar meer technische; de 'misdaden' (deelnemen aan demonstraties van SEGI in Donostia, Hendaia en Baiona) waren immers zowel op Franse als Spaans grondgebied begaan. Het Europees Aanhoudingsbevel voorziet in deze uitzondering, zodat er niet uitgeleverd (in de nieuwe termen 'overhandigd') hoeft te worden. Overigens hebben 8 lidstaten in de EU het Aanhoudingsbevel nog niet geratificeerd, te weten Duitsland, Griekenland, Italie, Estland, Letland, Malta, Slowakije en Tsjechie. In Frankrijk is het van kracht sinds 9 maart.

   

   De zwaar zieke Baskische politieke gevangene Edorta Agirre, die leidt aan Hepatites B en tuberculose, wordt op 16 mei vrijgelaten na 16 jaar te hebben gezeten.Volgens de Spaanse regels zou hij al veel eerder moeten zijn vrijgelaten, maar hij moest zijn gehele straf uitzitten. Een andere zieke Baskische gevangene, Manu Azkarate, die in januari 2004 in de gevangenis werd gearresteerd, toen hij op uitnodiging zich daar meldde, heeft de voorwaarden op vervroegde vrijlating afgewezen omdat al zijn gangen tot in het extreme zouden worden gecontroleerd door de gevangenisautoriteiten. Zo zou hij een elektronische enkelband krijgen, waarmee zijn gangen konden worden nagetrokken; ook zou een groep bewakers hem monitoren en ten allen tijde toegang tot zijn huis krijgen. Azkarate moest volgens een specifiek tijdschema leven, mocht enkel op vooraf vastgelegde tijden zijn huis verlaten en moest dit rapporteren aan de groep die hem volgde. In 1992 werd Azkarate ziek uit de gevangenis ontslagen, maar in januari dit jaar besloot het Audiencia Nacional dat toch de rest van zijn straf moest worden uitgezeten.

   In Donostia werd in het weekend van 20 mei een internationale solidariteitsconferentie met politieke gevangenen wereldwijd gehouden, met o.a. deelnemers uit de VS, Duitsland, Denemarken, Italie, Turkije, Chili en Palestina. In de slotverklaring wordt een internationale coordinatie voor solidariteit aan gevangenen bepleit en er gaat gewerkt worden aan de opbouw van een internationaal solidariteitsnetwerk.

2. Rapportages van mensenrechtenorganisaties

   De nieuwe voorzitter van de VN-commissie ter voorkoming van marteling, de Spanjaard Fernando Marino Menendez, eist van de Spaanse regering dat zij de aanbevelingen die de speciale rapporteur van zijn commissie Theo van Boven heeft gedaan om foltering uit te bannen, implementeert.

   In het nieuwe jaarverslag van Amnesty International over 2003 wordt vastgesteld dat de Spaanse overheid overduidelijk de burgerlijke vrijheden in Baskenland minacht, wat gelijk staat aan schending van mensenrechten. Als voorbeeld wordt de sluiting van Egunkaria aangehaald en de marteling van Baskische politieke gevangenen gedurende de beruchte 'incommunicado'- detentie.

3. De Baskische diaspora

   Op 23 april wordt in Bergen de uitlevering van de Baskische politieke gevangene Jon Lopez Gomez aan Spanje door de rechtbank afgewezen, omdat er kans bestaat op marteling. Bovendien vindt de rechter de beschuldiging van Spanje als zou Gomez een bus in brand hebben gestoken (waarvoor hij tot 17 jaar gevangenisstraf is veroordeeld), geen terroristische daad. Ook de op dezelfde dag, 31 maart 2004, opgepakte Bask Diego Ugarte Lopez de Arkaute, wordt in eerste instantie niet uitgeleverd vanwege de kans op marteling in Spanje. Beiden worden respectievelijk van 'samenwerking en lidmaatschap met de gewapende organisatie ETA' beschuldigd. Spanje probeert hen uitgeleverd te krijgen op het nieuwe Europees Aanhoudingsbevel. Het hooggerechtshof in Mons besluit dan op 14 mei de uitlevering van beide jongens aan Spanje toe te staan, waarna ook het Hof van Cassatie dat doet, maar waarschijnlijk worden zij eerst nog berecht in Belgie voor het in bezit hebben van valse papieren.

   

   Op 27 april besluit het Belgische Hof van Cassatie voor de 3e maal sinds 1993 dat de 2 Baskische politieke vluchtelingen Rakel Garciá en Luis Moreno niet aan Spanje uitgeleverd mogen worden. Er is geen bewijs voor de beschuldiging van de Spaanse justitie dat zij zouden hebben 'samengewerkt met de gewapende organisatie ETA'. Ook vindt het Hof dat de aanklacht tegen de 2 inmiddels Belgische Basken allang verjaard is. De Belgische aanklager is weer in beroep gegaan, waarna op 11 mei de zaak weer naar de rechter is terugverwezen. Deze wijst op 26 mei wederom de uitlevering af, waarop binnen 2 weken de openbaar aanklager opnieuw in beroep kan.

   Op 13 mei wordt de Baskische politieke gevangene Josu Bravo door de Franse autoriteiten aan Spanje uitgeleverd. Hij werd op 13 maart 2003 in Frankrijk opgepakt en zat tot zijn uitlevering in isolatie-detentie in Pau. Nu is hij in de Madrileense gevangenis Soto del Real opgesloten.

   In Frankrijk wordt op 19 mei tegen de Baskische broers Ismael en Joxean Berastregi respectievelijk 8 en 4 jaar geeist, beide vanwege "behorende tot een gewapende bende". Joxean bezocht in december 2000 zijn broer Ismael in de gevangenis, die vervolgens de deur uitliep als zijn broer. Beiden wordt dan ook "vlucht", dan wel "medewerking tot vlucht" ten laste gelegd.

   Op 8 juni gaat in Argentinie het uitleveringsproces beginnen tegen de Baskische politieke vluchteling Josu Lariz Iriondo. Op 22 november 2002 kreeg Iriondo in Montevideo, Uruguay (waar hij al 15 jaar legaal woont, is getrouwd en kinderen heeft) te horen dat de autoriteiten het Spaanse uitleveringsverzoek (voor de 2e maal) hadden afgewezen, maar vervolgens werd hij op het vliegtuig naar Buenos Aires gezet, alwaar hij direct werd opgepakt en opgesloten.

4. 'Plan Ibarretxe'

   Het Spaanse Grondwettelijke Hof besluit het beroep, gedateerd op 13 november 2003, van de voormalige Spaanse PP-regering tegen het 'plan-Ibarretxe', het plan van de Baskische president voor meer autonomie van Baskenland, niet in behandeling te nemen. Volgens het Hof voldoet het plan aan alle parlementaire voorwaarden, zonder over de inhoud te oordelen, en zou het verbieden van het debat over het voorstel "tegen alle basisprincipes van de parlementaire democratie ingaan".

   Op 6 mei kondigt de Baskische regering aan dat het debat rond het 'plan-Ibarretxe' nog dit jaar zal plaatsvinden en dat er een referendum onder de bevolking in de 3 Autonome provincies van Baskenland, Gipuzkoa, Bizkaia en Araba, zal worden gehouden. Eerder werd een alternatief plan van de Sozialista Abertzaleak niet in behandeling genomen; het heeft er mede mee te maken dat ieder aangenomen voorstel van de voormalige Batasuna-fractie met terugwerkende kracht ongeldig verklaard kan worden en dat zo de Spaanse justitie de parlementaire gang van zaken in Baskenland danig in de war kan schoppen.

5. Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering

   De burgemeester van Gernika, Migel Angel Aranaz, vraagt aan de Spaanse regering om toe te geven dat Franco het bevel gaf om in 1937 Gernika door het Duitse Condorlegioen te laten bombarderen. Volgens hem zal dat helpen overlevenden en familieleden van overlevenden de gevolgen van de bombardementen, waarbij honderden mensen omkwamen, te verwerken. Na 67 jaar wordt het toch tijd om dit toe te geven, aldus de burgemeester. Zeven jaar geleden gaf de Duitse regering toe dat het Condor legioen op Franco's bevel Gernika had gebombardeerd.

   In het Baskische parlement weigeren de regeringspartijen PNV, EA en IU een voorstel van de fractie van Baskisch links de 10 punten die werden opgesteld door de VN-commissie om foltering uit te bannen, aan te nemen.

   Ook weigert het Baskische parlement om de getuigenis van de dochter van Kontxi Sanchiz, de vrouw die op 14 maart stierf aan een hartaanval toen de Baskische regiopolitie Ertzaintza een manifestatie in Hernani aanviel met rubberkogels, te horen. Kontxi Sanchiz stierf mede doordat de Baskische agenten hulp weigerden. De regeringspartijen PNV, EA en IU weigerden het voorstel van Sozialista Abertzaleak om de versie van de familie te horen.

   Op 5 mei maakt de Baskische Autonome Regering bekent dat 2.529 van de 8.680 verzoeken tot financiele compensatie inzake vrijheidsberoving van 6 maanden of meer in de periode van de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) en Franco's dictatuur (1939-1975) worden gehonoreerd. De rest wordt afgewezen omdat "officiele documenten ontbraken", die moesten aantonen dat de persoon in kwestie daadwerkelijk in de gevangenis had gezeten. Maar die documenten bestonden niet, werden vernietigd of raakten zoek. De Spaanse regering stak overigens geen vinger uit om deze slachtoffers te helpen.

   

   De woordvoerders van de PNV, Joseba Egibar, van EA, Rafael Larreina en van Sozialista Abertzaleak, Antton Morcilla moeten zich verantwoorden voor het Baskische Hooggerechtshof voor hun opstelling in de zaak van de niet-verwijdering van de 6 parlementsleden van Sozialista Abertzaleak uit het Baskische parlement. Het Spaanse Hooggerechtshof had dat geeist nadat Batasuna buiten de wet werd gesteld. Eerder moesten Atutxa, Knorr en Bilbao van de commissie van toezicht van het Baskische parlement al voor de rechter verschijnen. Allen verdedigen het standpunt dat parlementariers kiezers vertegenwoordigen en niet een partij, en dat ze moeten kunnen blijven zitten tot de volgende verkiezingen.

6. Persstemmen/Nieuwe publicaties

   In de biografie van de Spaanse ex-premier Aznar onthuld hij dat hij in 1999 al had besloten om de linkse beweging in Baskenland te gaan verbieden, wat hem dus uiteindelijk pas lukte op 17 maart 2003, toen Batasuna, met een speciaal daarvoor ontworpen wet, verboden werd verklaard. In 1999 werd de 23- koppige partijleiding van Batasuna's voorloper Herri Batasuna vrijgelaten, nadat zij in december 1997 tot een 7-jarige gevangenisstraf waren veroordeeld omdat ze het vredesvoorstel van ETA van april 1995, het zogeheten 'Democratische Alternatief', verspreid hadden.

7. Acties rond milieu- en vakbondsthema's

   Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg ziet niets onrechtmatigs in de aanpassing van de wet in Naffaroa destijds om de Itoiz-stuwdam mogelijk te maken. Het Itoiz coordinatie comite had beroep ingesteld omdat ze geloofde dat er politieke motieven achter die beslissing zaten en regelrecht ingingen tegen de mensenrechten. Greenpeace heeft stevige kritiek geuit op de regering van Naffaroa, die groen licht kregen van het Spaanse Constitutionele Hof voor het project, nadat zowel het Spaanse Gerecht als het Spaanse Hooggerechtshof het project als illegaal hadden bestempeld. Volgens een woordvoerder van Itoizekiko Elkartasuna is er in de Naffaroaanse samenleving geen debat geweest over de stuwdam en werden tegenstanders direct als terroristen afgeschilderd. Ze gaan dan ook in beroep.

   Op 28 april wordt in Brussel door zo'n 50 leden van AHT Gelditu! Elkarlana!, de Baskische werkgroep tegen de Abiadura Handiko Trena (AHT), de hogesnelheidstrein die dwars door Baskenland moet gaan rijden, geprotesteerd bij het Europees Parlement.

   

   Op 1 mei wordt door de Baskische vakbonden ELA, LAB, STEE-EILAS en EHNE geageerd tegen de door de Spaanse regering opgelegde wetgeving rond arbeidsomstandigheden en economische verhoudingen. Speciaal worden de flexibele contracten en de gevaarlijke situatie op de werkvloer, die ieder jaar tientallen doden, vooral Baskische jongeren, vergt, aangeklaagd.

8. Baskische taal en onderwijs

   In Geneve vindt op 4 mei een zitting voor de VN-commissie voor economische, culturele en sociale rechten plaats, waar de advocaat en lid van Hizkuntz Eskibudeen Behatokia, de Baskische monitor-groep voor de Baskische taal, de slechte situatie in Baskenland voor wat betreft de taal aangeklaagd. Speciale aandacht was er voor de sluiting van het enige dagblad in het Baskisch, de Egunkaria.

   In het Europees Parlement wordt het voorstel van de groep MIDAS, een organisatie van dagbladen die publiceren in minderheidstalen, om de sluiting van Egunkaria te onderzoeken, in beraad genomen. Mocht het er doorkomen dan betekent dat dat er (eindelijk) een debat in de reguliere vergadering van het EP zal plaatsvinden.

   Zeventigduizend mensen komen op 9 mei in Ipparalde, het Franse deel van Baskenland, bij elkaar om de Baskische scholen, de Ikastolas, te ondersteunen. Het is de 21e keer dat deze 'Herri Urrats' plaatsvindt en het werd georganiseerd door Seaska, het verbond van Baskischtalige scholen in Ipparalde. Overigens wordt op de Ikastolas niet enkel Baskisch onderwezen, maar ook Spaans en Engels.

   Voor de financiering van de Baskische scholen (Ikastolas) in de provincie Bizkaia komen op de inmiddels 26e bijeenkomst van Ibiladia 130.000 mensen af.

   Op 17 en 18 mei is er in Barcelona een bijeenkomst van de internationale PEN Club, een organisatie van kritische schrijvers. Onder andere Salman Rushdie veroordeelt op zeer scherpe toon, samen met de voormalige hoofdredacteur van Egunkaria, Martxelo Otamendi, de sluiting zonder proces van het enige Baskischtalige dagblad, nu ruim een jaar geleden. Over de marteling van Otamendi zei Rushdie: "Als ze dit al doen bij iemand in zijn positie, die de kans heeft om er op vele plaatsen publiekelijk over te praten, wat zouden ze dan wel niet doen bij iemand die deze mogelijkheid niet heeft?"

   

   Op 22 mei loopt de Baskische links-radicale zanger Fermin Muguruza weer eens tegen een concertverbod op, nu in Rivas- Vaciamadrid in Madrid. Omdat er echter al 2000 kaartjes zijn verkocht besluit de organisatie het concert door te laten gaan uit angst voor ongeregeldheden. Op 6 juni zal in Bilbo een feest om geld op te halen voor de Baskische scholen worden opgeluisterd met een optreden van Muguruza en de PP in de gemeenteraad van Bilbo eist een verbod op zijn komst en ook op die van de clown Porrotx, die ooit raadslid voor Batasuna was.

   Op 4 juni is er in Donostia een conferentie van MIDAS (zie boven), georganiseerd door de Baskische krant Berria, waar de sluiting van Egunkaria wordt aangeklaagd en de vrijlating van Inaki Uria en Xabier Alegria wordt geeist. De bij MIDAS aangesloten kranten worden opgeroepen om over de situatie in Baskenland te schrijven. De voorzitter van MIDAS zei dat ze waren gekomen om solidariteit te betuigen met Baskenland.

   In Irunea gaan duizenden mensen op 5 juni de straat op om voor taalrechten te demonstreren. Omdat luidsprekers tijdens de demonstratie verboden waren, had iedereen zijn radio meegenomen en hoorden mensen de toespraken via Euskalerria Irratia, de Baskische radiozender.

9. Verbod op Baskische kieslijst HZ

   Op 8 mei wordt de nieuwe Baskische kieslijst Herritarren Zerrenda (Volkslijst) in Donostia gepresenteerd; er staan 54 kandidaten uit alle 7 Baskische provincies op de 2 lijsten en ze voeren campagne onder het motto 'Euskal Herria libre mugarik gabeko European', een vrij Baskenland in een Europa zonder grenzen. Lijstrekster is Marije Fullaondo, een lerares uit Getxo. Er worden meer dan de benodigde 40.000 ondersteuningshandtekeningen opgehaald om deel te nemen aan de Europese verkiezingen. In recordtijd, 2 dagen, verbiedt het Spaanse Hooggerechtshof de deelname van de HZ-lijst, met als reden dat zij de opvolger van Batasuna zou zijn. Een ander record wordt gevestigd als het beroep van HZ (vrijdag hoorde zij dat ze zich maandag konden verdedigen tegen het verbod), binnen 5 dagen door het Spaanse Grondwettelijk Hof wordt afgewezen. In de 3 provincies van Baskenland die in Frankrijk liggen kan HZ wel deelnemen, maar met enkel 20.000 kiezers daar is de kans op een zetel nihil. Op 29 mei demonstreren in Bilbo tienduizenden mensen tegen het verbod op HZ en werden stembiljetten van HZ uitgedeeld. (Zie voor onze persverklaringen rond het verbod op HZ en achtergronddocumenten

   

   Op 25 mei is er in Donostia een protestmanifestatie op de eerste verjaardag van het verbod op het kiezersplatform AuB, het platform voor zelfbeschikkingsrecht. Ondanks het verbod om mee te doen aan de verkiezingen van 25 mei vorig jaar, haalde AuB 168.000 stemmen. Woordvoerder van AuB Joserra Etxebarria zei dat er een vorm van "politieke apartheid" heerst en dat AuB meer dan 500 gemeenteraadszetels en 17 provinciale zetels is onthouden. Hij hield de PP en PSOE direct verantwoordelijk voor het ontnemen van de burger- en politieke rechten van duizenden Baskische burgers en klaagde de Baskische politieke partijen PNV, IU, EA en Aralar aan die de zetels uiteindelijk zonder veel aarzeling hebben ingepikt. Batasuna-woordvoerder Joseba Permach eiste dat zij de zetels zouden overdragen aan degene van AuB die (weliswaar illegaal maar wel geteld) gekozen zijn.

10. Initiatieven in Baskenland voor oplossing van het conflict

    De Baskische Autonome Regering sluit een conferentie over vrede op 9 mei in Donosti af met het sturen van een voorstel aan de Verenigde Naties over het "recht op vrede als mensenrecht van ieder individu". De minister van justitie van de Baskische Autonome Regering verspreekt zich echter als hij de achterban van ETA voorhoudt "zich politiek te organiseren" en geweld af te zweren. Juist alle politieke vehikels van de linkse Abertzales zijn verboden in Baskenland… Toch is dit jaar volgens hem beslissend om het conflict op te lossen.

    Op 12 mei geeft het 'Bergara-Initiatief', waarin Baskische links aan een oplossing van het conflict werkt, een verklaring uit waarin ze zegt dat "alle energie gericht moet zijn op het cre eren van voorwaarden voor een debat over de politieke oplossing van het conflict, met alle politieke, sociale en vakbonds-initiatieven, zonder iemand uit te sluiten". Het Bergara-Initiatief vindt ook dat er prioriteit moet worden gegeven aan het werken aan de contouren van zo'n proces, boven dat van het 'Plan-Ibarretxe', wat volgens hen geen oplossing van het conflict beoogt maar enkel een ander samenwerkingsverband met de Spaanse staat.

    Internationale persoonlijkheden, onder wie voormalig nobelprijswinnaar Adolfo P erez Esquivel roepen op een conferentie van internationale vredesinitiatieven in Barcelona ETA op om "een duidelijk gebaar te maken om het geweld op te geven en de wapens neer te leggen", om zo een situatie te creeren dat moet leiden tot een politieke oplossing van het conflict. Ook de Spaanse en Baskische regering wordt opgeroepen om "ruimte te creeren om oplossingen te zoeken via de dialoog die de voorbije jaren niet bestond".

    Er is een initiatief genomen om te komen tot heroprichting van het door de Spaanse justitie bij decreet verboden Udalbailtza, de organisatie van linkse gemeenteraadsleden in de 7 provincies van Baskenland. Er is een website geopend om ondersteunders te mobiliseren voor een conferentie om te gaan praten over die heroprichting.

    Op 17 juni zal de Baskische vredesorganisatie Elkarri 122.000 handtekeningen bij de Baskische Autonome Regering en de Naffaroaanse regering inleveren, om te eisen dat er "gesprekken tussen de verschillende partijen gaan plaatsvinden, zodat dialoog kan worden geinstitutionaliseerd". Tot die tijd zal Elkarri verschillende acties ondernemen om de 3 obstakels die volgens hen ten grondslag liggen aan het niet-ontstaan van dialoog, namelijk het geweld van ETA, de marginalisering van Baskisch links en het niet specificeren van de voorwaarden die nodig zijn om tot een oplossing te komen, uit de weg te ruimen.

11. ETA-verklaringen

    ETA stuurt brieven naar ambassades van onder andere Duitsland en Groot-Brittannie, om toeristen uit die landen te waarschuwen Spaanse toeristencentra te mijden. In Catalonia geldt nog altijd een ETA-bestand. Sinds 1979 heeft ETA zo'n 100 aanslagen in toeristische plekken uitgevoerd, waarbij tientallen toeristen gewond raakten maar nog nooit een buitenlandse toerist werd gedood.

    Op 22 mei vaardigt ETA een nieuwe verklaring uit, die haar streven naar een politieke oplossing van het conflict benadrukt. De sleutel in de oplossing van het politieke conflict ligt in het recht op zelfbeschikking van Baskenland, aldus ETA. "De jaren onder de PSOE van Gonzalez met zijn doodseskaders van de GAL, en de 8 jaar van de Franco-partij PP en de continue repressie van de Franse en Spaanse staat, heeft het Baskische streven naar zelfstandigheid er niet onder kunnen krijgen", aldus ETA, en "Dat wil niet zeggen dat de oplossing zomaar komt, zeker niet nu de fundamenten voor het overleven van Baskenland onder vuur blijven liggen". Mocht de repressie van de staten doorgaan, dan "zullen zij worden geconfronteerd met een vastbesloten strijd voor de vrijheid van Baskenland".