NIEUWSOVERZICHT

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 4, periode 24 maart t/m 27 april 2004

Linkse partijen in Cuba, Argentinie, Chili, Peru en Venezuela veroordelen het verbod op de linkse Baskische politieke partij Batasuna, nu ongeveer een jaar geleden. Het verbod, met een speciaal daarvoor ontworpen wet, is ook met terugwerkende kracht van toepassing op de voorgangers van Batasuna, Herri Batasuna en Euskal Herritarok. Batasuna werd in juni 2003 door de Spaanse regering op de EU-lijst van terroristische organisaties geplaatst.
In Madrid wordt de 70-jarige Lluis Maria Xirinacs, priester en ex-senator voor de Catalaanse linkse partij ERC, door de Audiencia Nacional tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeelt vanwege 'verheerlijking van terrorisme'. Hij zou zich op een bijeenkomst in Barcelona als 'vriend van de gewapende organisatie ETA en de partij Herri Batasuna' kenbaar hebben gemaakt.
Op 25 maart raakt de auto van de vriendin van de Baskische politieke gevangene Adolfo Abasolo, waar ze met 3 vrienden inzit, door een ongeluk total-loss. Ze waren op weg naar de gevangenis van Teruel. Niemand raakt gewond. Op 14 april raken nog 2 wagens met vrienden en familieleden van gevangenen total-loss tijdens een ongeluk. Op 17 april raken 3 mensen op weg naar gevangenenbezoek in Madrid bij een botsing met een autobusje gewond en moeten in het ziekenhuis worden opgenomen.
Volgens de gevangenenhulporganisatie Etxerat zitten er slechts 8 van de 700 Baskische politieke gevangenen in gevangenissen in Baskenland zelf en werden er sinds het begin van dit jaar 120 Baskische gevangenen naar gevangenissen in Spanje getransfereerd. Deze cijfers worden bekend gemaakt op de wekelijkse vrijdagprotesten in Baskenland ten behoeve van de politieke gevangenen; In verschillende stadjes en dorpen gaan zo'n 5000 mensen de straat op.
De Baskische linkse partij Aralar, een afsplitsing van Batasuna, roept op tot een gezamenlijke Baskische lijst voor de Europese verkiezingen van 10 juni op basis van het 'Bergara Initatief'. Dat wil zeggen ter verdediging van het recht op zelfbeschikking en twee toevoegingen die Aralar zelf had gedaan: een over pluralisme en een over het gebruik van politieke middelen alleen.
In Bilbao demonstreren op 27 maart rond de 3000 mensen van de organisatie Gurusoak, van familieleden van Baskische jongeren die gevangenzitten, gemarteld zijn of tot hoge straffen worden veroordeeld. Ook protesteren zij tegen de moord door een Spaanse politie-agent op Angel Berrueta op 13 maart in Irunea en tegen de dood van Kontxi Sanchiz, die aan een hartaanval overleed na een charge van de Baskische politie Ertzaintza op 14 maart in Hernani. (zie Overzicht nr 2).
In Madrid komen 20.000 leden van de Partido Popular bijeen in een stierenvechtarena om ex-premier Aznar uit te zwaaien. In PP-kringen is iedereen ervan overtuigd dat ze de verkiezingsnederlaag te danken hebben aan een 'smaadcampagne van links' na de aanslagen van 11 maart. Oorzaak waren echter de leugens van de PP over de daders van de aanslagen. Volgens de Financial Times wisten politie en brandweer vanaf het eerste moment dat de springstoffen die gebruikt werden niet tot het arsenaal van ETA behoorden. De PP wil van geen fouten weten; de ex-minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes, die de ochtend van de verkiezingsdag bleef volhouden dat ETA de dader was van de aanslagen, werd benoemd tot secretaris-generaal van de partij. PP-vriend Jesus Cardenal, hoofd van de Spaanse rechters, biedt ook hulp aan: hij stuurt een ambtelijk schrijven naar alle rechtbanken in het land waarin hij hen opdraagt alle mensen die de zaterdag voor de verkiezingen voor de PP-kantoren hebben gedemonstreerd aan te pakken. Ook vriend van Aznar en premier van Italie Silvio Berlusconi komt te hulp: Een week na de aanslagen kan hij zich niet voorstellen dat die het werk waren van 'die 4 bedoeinen van Al Kaida' en dat hij zich 'niet aan de indruk kan onttrekken dat ETA geen rol in die aanslagen speelde'.
Op 29 maart worden de Baskische politieke gevangenen Ainara Gorostiaga, Mikel Soto, Aurken Sola en Jorge Txokarro na 2 jaar in de gevangenis te hebben gezeten zonder aanklacht vrijgelaten. Onderzoeksrechter Baltasar Garzon had hen 2 jaar in voorarrest laten zitten, voordat het duidelijk werd dat er geen enkel bewijs voor de beschuldigingen tegen de 4 te vinden was. Joseba Azkarraga van het justitie departement van de Baskische regering eist dat Garzon direct uit zijn ambt gezet wordt en dat al zijn onderzoeken onderzocht worden. De 4 werden verdacht van de moord op UPN raadslid Jose Javier Mujika, maar daarvoor heeft Garzon nu Andoni Otegi en Oscar Zelarain, die in Frankrijk in de gevangenis zitten, beschuldigd en om hun uitlevering gevraagd. Otegi en Zelarain hadden in september 2002 al verklaard de daders van de aanslag te zijn. Ainara Gorostiaga had onder marteling door de Guardia Civil tegenover de rechter verklaard bij de moord betrokken te zijn geweest, maar dat bleek nu dus een valse verklaring te zijn.
Ainara Gorostiaga getuigt later tegen de Baskische krant GARA over de manier waarop zij werd ondervraagd: naakt in de cel, talloze keren de 'Bolsa' over het hoofd, soms 3 of 4 tegelijk zodat ze niet kapotgebeten konden worden, uitputtende gymoefeningen, slagen met tijdschriften of vlakke hand. Op een gegeven moment kreeg ze een pistool, volgens de Guardia Civil het pistool waarmee het raadslid was vermoord, in de handen gedrukt, waarop ze kon kiezen tussen collaboratie of moord. Ze moest een nep-persconferentie geven over de folteringen die ze had ondergaan, het 'Eusko Gudariak' (het lied van de Baskische soldaat) zingen en 'Leve de Guardia Civil' scanderen. Ze sliep 4 uur in 5 dagen. De Guardia Civil liet haar denken dat haar moeder ook was gearresteerd en gefolterd werd. Voor de rechter verschenen, vertelde Ainara haar verhaal, maar die zij dat ze loog en sloot haar op.
In Brussel besluit de rechtbank op 30 maart om het uitleveringsverzoek van Spanje voor de Baskische/Belgische politieke vluchtelingen Rakel Garcia en Luis Moreno af te wijzen. Het Belgische OM gaat in beroep tegen de afwijzing. De afwijzing van het uitleveringsverzoek van Spanje aan Belgie moet van het Belgische Hof van Cassatie opnieuw beoordeeld worden en wordt derhalve op 14 april terugverwezen naar een de rechtbank. Een andere rechter moet zich nu buigen over de zaak.
De wetenschapsfilosofie professor Alfontso Martinez Lizarduikoa van de Baskische Universiteit UPV wordt op 31 maart op bevel van onderzoeksrechter Garzon voor de deur van zijn huis gearresteerd en naar Madrid gebracht, waar hij in voorarrest in het ziekenhuishospitaal werd geplaatst. Volgens Garzon is Lizarduikoa schuldig aan 'samenwerking met het financiele apparaat van de gewapende organisatie ETA'. Hij zou als tussenpersoon fungeren bij het innen van de zogenoemde revolutionaire belastingen. Talrijke collega's en studenten protesteren tegen zijn arrestatie. Op 13 april wordt hij tegen een borgtocht van 30.000 euro weer vrijgelaten.
Op 31 maart reageert Theo van Boven, speciale mensenrechtenrapporteur over folter voor de VN, op de kritiek van de Spaanse overheid op zijn rapport over marteling in Spanje en Baskenland. Van Boven klaagt over de Spaanse instanties die niets ondernemen tegen marteling en zelfs het bestaan van marteling niet toegeven.
In Boussou vlakbij de Franse grens in Belgie worden de Basken Jon Lopez Gomez en Diego Ugarte Lopez de Arkaute door de Belgische politie gearresteerd. Hen wordt 'samenwerking respectievelijk lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA' verweten. De Spaanse regering vraagt om hun onmiddellijke uitlevering, om de werking van het nieuwe Europese Aanhoudingsbevel op de proef te stellen. De Belgische overheid gaf echter aan dat ze beiden eerst in Belgie willen berechten, onder andere wegens vervalsing van papieren. Lopez heeft overigens nog een straf openstaan van 17 jaar voor de beschuldiging van het in brand steken van een autobus in 1997.
Op 2 april wordt in Baiona, in het deel van Baskenland wat in Frankrijk ligt, het jaarrapport over 2003 van de gevangenenhulporganisatie Askatasuna bekendgemaakt. Woordvoerder Jean-François Lefort stelt dat de Spaanse overheid haar masker heeft laten vallen en recht tegen alle mensenrechtenverdragen in systematische folter en oplopende repressie toepast op mensen in Baskenland. De beruchte incommunicado-detentie is bijvoorbeeld regel geworden als er Basken worden gearresteerd.
Arnaldo Otegi, voormalig woordvoerder van de verboden partij Batasuna en tegenwoordig woordvoerder van de fractie van Sozialista Abertzaleak in het Baskische regio-parlement, wordt op 2 april door het Hooggerechtshof in Baskenland veroordeelt tot 15 maanden gevangenisstraf en tot 8 jaar opheffing van zijn burgerrechten. Otegi werd wegens 'verheerlijking van terrorisme' aangeklaagd, omdat hij op een manifestatie had opgeroepen tot 'applaus voor alle vrijheidsstrijders' had opgeroepen. Otegi gaat in beroep bij het Spaanse Hooggerechtshof. Eerder werd Jon Salaberria, ook lid van het parlement in Baskenland, tot 12 maanden gevangenis en uitsluiting van het politieke ambt voor 7 jaar veroordeeld, toen hij in een politiek debat over mensenrechtenschendingen had gezegd dat 'ETA de legitieme rechten van de Basken verdedigt'.
In Dax in Frankrijk wordt Inaki Esparza in een gemeenschappelijke operatie van de Spaanse en Franse politie opgepakt, in Angoulême worden dezelfde dag Alberto Lopez de Lacalle en Mercedes Chivite gearresteerd. De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes gaf direct een verklaring uit dat de 3 tot de huidige leiding van ETA behoorden. Later worden vlakbij Lourdes en in Frans-Baskenland 2 woningen van de gearresteerden doorzocht, waarbij springstof en wapens worden gevonden. In de woningen worden nog Jean-Marie Saint-Pée en Josetxo Zeberio gearresteerd.
Duizenden mensen demonstreren op 3 april in Bilbo onder het motto 'Orain, autodeterminazioa', zelfbeschikking, nu. Otegi sprak de aanwezigen toe en verlangde nadrukkelijk concrete stappen van de regerende burgerlijk-nationalistische PNV in de richting van een proces tot zelfbeschikking in Baskenland. Otegi zei ook dat 'links haar huiswerk had gedaan en bereid was om flexibel en pragmatisch te handelen'.
Op 6 april worden de Baskische politieke gevangenen Loren Arkotxa, Miren Josune Aranburu en Imanol Esnaola op een borgtocht van ieder 30.000 euro vrijgelaten. Op 8 mei 2003 werden zij in de politie-operatie tegen Udalbiltza, de politieke zelforganisatie van alle gemeenteraadsleden, samen met Xabier Iragorri, Xabier Alegria en Joseba Garmendia op bevel van onderzoeksrechter Garzon opgepakt. Hen werd 'verduistering van gemeenschapsgelden' ten laste gelegd. Op 29 april 2003 waren nog eens 8 andere leden van Udalbiltza, Lander Etxeberria, Mirian Campos, Leire Idoiaga, Eider Casanova, Karmele Urbistondo, Larraitz Sanzberro, Oskar Goni en Txema Jurado gearresteerd en verschillende gebouwen werden dichtgetimmerd. Udalbiltza werd al sinds haar oprichting in 1999 door Madrid en de Spaanse partijen als 'illegale tegenmacht' bestempeld. Zeven mensen zitten in verband met deze zaak nog in de gevangenis. Op 20 april worden er nog eens 3 vrijgelaten, Oskar Goni, Lander Etxeberria en Txema Jurado, tegen een borgsom van 30.000 euro ieder. De 4 die nog vastzitten worden ook beschuldigd van betrokkenheid bij andere organisaties: Miriam Campos bij Xaki, de organisatie die zich inzette voor internationale solidariteit, Karmele Urbistondo heeft overigens al een straf uitgezeten van 6 jaar maar blijft desalniettemin gevangen, Xabier Alegria moet zich verantwoorden voor zijn betrokkenheid bij EKIN, KAS (beide onderdeel van de Baskische bevrijdingsbeweging) en de krant Egunkaria en Joseba Garmendia werd gearresteerd tijdens de operatie van Garzon tegen de Herriko Taberna's, de linkse volkskroegen.
Een dag later wordt ook Xarlo Etxezaharreta, directeur van het Baskische tijdschrift 'Kalegorria', tegen een borgtocht van 60.000 euro vrijgelaten. Hij werd op 28 september 2003 in Abadino door de Spaanse politie gearresteerd. Als Franse staatsburger is hij feitelijk ontvoerd geweest door de Spaanse autoriteiten.
Het Spaanse Hooggerechtshof sluit bij monde van rechter Ismael Moreno de zaak van de verdwijning van Joxe Migel Etxeberria, die in juni 1980 in Noord-Baskenland verdween. Het Spaans-Baskische Bataljon, een groep fascisten die in dezelfde stijl als de Spaanse doodseskaders GAL opereerden, verklaarde hem ontvoerd te hebben en hem te zullen vermoorden. Zijn lijk is echter nooit gevonden. Nu, 24 jaar later, weigert de rechter een belangrijke getuige van het Bataljon te horen, en zegt dat er geen enkel bewijs van een misdaad is.
Op de Topagunea in Itsasondo zijn in het weekend van 10 april meer dan 20.000 jongeren aanwezig. De Topagunea is georganiseerd door de Baskische jongerenbeweging en werd bijgewoond door tal van buitenlandse organisaties, uit onder andere Ierland, Corsica, Uruguay, Duitsland, Nederland, Denemarken, Zuid-Afrika, Australie e.a. Binnenkort op deze website een verslag van de Nederlandse delegatie.
Op 11 april nemen door heel Baskenland tienduizenden mensen deel aan de viering van 'Aberri Eguna', de nationale Baskische feestdag. Er vond geen gezamenlijke viering plaats van de politieke partijen, omdat de regerende PNV consequent een afwijzende houding blijft aannemen over gezamenlijke standpunten.
Tijdens het 3e congres van het 'Nazio Eztabaida Gunea', het Nationaal Debat Forum, worden wederom de concrete stappen geformuleerd die moeten leiden tot een politieke oplossing van het politieke conflict in Baskenland. Aan het forum nemen op persoonlijke titel allerlei figuren van allerlei politieke partijen deel, maar ook mensen uit de hele Baskische samenleving. In onze nieuw te verschijnen Euskal Herria Nieuwsbrief binnenkort een uitgebreid artikel over dit nieuwe Forum.
Op 12 april wordt de vervolging tegen de Baskische politieke gevangene Paolo Elkoro wegens deelname aan een aanslag op een kazerne van de Guardia Civil ingesteld. Elkoro werd in november 2003 door Duitsland aan Spanje uitgeleverd en wacht nu in de gevangenis op zijn proces. Een andere aanklacht in het uitleveringsbevel van Spanje luidde 'ondersteuning van ETA', maar daarover is nog geen vervolging ingesteld. Deze aanklacht is op verklaringen van 2 mensen gebaseerd die door de Guardia Civil gefolterd waren en werden gedwongen over Elkoro te verklaren.
De Baskische politieke gevangenen Txus Goikoetxea, Sebas Lasa en Zigor Larredonda zijn al een maand in hongerstaking in de gevangenis van Albacete. Zij protesteren tegen de isolatiepolitiek en eisen samenvoeging van alle Baskische gevangenen. Sinds de aanslagen in Madrid op 11 maart is de situatie in de gevangenis ernstig verslechterd en worden Basken elke dag door gevangenispersoneel bedreigd en geslagen.
Op 16 april worden de beide ex-directeuren van de Spaanse geheime dienst CESID door het Spaanse Hooggerechtshof opnieuw vrijgesproken. Eerder waren de twee, Emilio Alonso Manglano en Javier Calderon tot 3 jaar veroordeeld wegens het afluisteren van de partijbureaus van de inmiddels verboden partij Herri Batasuna. Volgens het Hooggerechtshof is afluisteren in deze omstandigheden geen strafbare handeling.
In Chatellerault worden José Luis Campo, Inigo Elizegi en Inocente Soria door de Franse politie gearresteerd en beschuldigd van 'samenwerking met de gewapende organisatie ETA'. Op dezelfde dag arresteert de Guardia Civil in Urrutxu en Goizueta de vriendinnen van 2 van hen, Maria Angeles Ostiza en Idoia Albistur.
Op 20 april besluit het Spaanse Grondwettelijke Hof om het bezwaar dat de vorige Spaanse regering van de Partido Popular had ingesteld tegen het debat in het Baskische parlement over het 'plan-Ibarretxe' niet in behandeling te nemen. De nieuwe premier Zapatero wilde desgevraagd eerder in de week niets weten van het intrekken van het bezwaar. Zijn partij had toen de PP het bezwaar maakte wel geprotesteerd, maar dat was meer omdat er niet met hen overlegd was, dan dat ze niet achter het besluit stonden het debat strafrechtelijk op te lossen in plaats van in de politieke arena. Nu bleken echter toch 7 rechters voor het laten vallen van het bezwaar.
Direct na de beslissing verklaarde de nieuwe minster van justitie, Juan Fernando Lopez-Aguilar, dat het 'plan-Ibarretxe' nooit en te nimmer doorgang zal kunnen vinden. Iedere verandering van het autonomiestatuut van Baskenland zal aan 3 voorwaarden moeten voldoen, aldus Lopez-Aguilar: 'geen grondwetswijziging, respect voor de spelregels en autonomie beschouwen als oplossing voor de problemen van het volk'. Volgens hem voldoet Ibarretxe's plan aan geen enkele voorwaarde.
Op 23 april besluit de openbaar aanklager van het Hooggerechtshof van de Baskische autonome gemeenschap Maria Angeles Montes om 3 leden van het Baskische parlement aan te klagen in de procedure om de leden van de Sozialista Abertzaleak (voormalig Batasuna) uit het parlement te verwijderen. De 3, Joseba Egibar, Rafa Larreina en Antton Morcillo, zijn lid van het comite voor de huisregels van het parlement en besloten op 6 juni vorig jaar om de beslissing van de woordvoerder van het parlement Juan Maria Atutxa en de voorzitters van het parlement Gorka Knorr en Kontxi Bilbao om de Sozialista Abertzaleak niet te verwijderen, goed te keuren. Het niet verwijderen van de voormalige Batasuna-fractie werd door hen verdedigd met het feit dat er geen regels voor zijn om parlementsleden te verwijderen; bovendien representeren deze leden kiezers en geen partij. Later in de week besluit de rechter van het Hooggerechtshof van de Baskische autonome gemeenschap het bezwaar van de advocaten van Atutxa, Knorr en Bilbao tegen hun vervolging niet in behandeling te nemen. De advocaten betoogden dat de vervolging in strijd was met de immuniteit van parlementariers. De rechter vond dat dat enkel gold voor meningen, niet voor gedrag en vervolgd hen verder voor het niet opvolgen van een gerechtelijk bevel van het Spaanse Hooggerechtshof.
De eerste leider van ETA, de nu 65-jarige Xabier Zumalde opent in Artea, even ten zuiden van Bilbo, een tentoonstelling over de begintijd van ETA onder Franco en presenteert zijn boek over die periode. Spaanse politici riepen direct op tot sluiting van de expositie omdat het 'een eerbetoon aan terrorisme zou zijn', maar Zumalde wil 'enkel een deel van de Baskische geschiedenis tonen en jonge mensen leren van het verzet tegen de fascistische dictator Franco'.
In de Spaanse staat worden de Europese Verkiezingen op 13 juni gehouden en Baskisch links zal met een lijst met kandidaten proberen in het Europees parlement verkozen te worden. De lijst, Herritarren Zerrenda (HZ) ('de lijst van de burgers') wordt ondersteund door tal van mensen uit de hele maatschappij, dichters, acteurs, sportmensen, journalisten etc. Op 8 mei sluit de campagne om 40.000 handtekeningen, nodig om mee te doen met een lijst van burgers, op te halen.
Op 25 april reizen 700 mensen naar de 2 meest verafgelegen gevangenissen, zo'n 2000 kilometer heen, in Spanje waar Baskische politieke gevangenen vastzitten. Ze hielden daar lawaai en zwaai-demonstraties tegen de spreiding van de politieke gevangenen. Ondanks grote aanwezigheid van Spaanse oproerpolitie bleef het rustig.

Ga terug naar de nieuws index

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 4, periode 24 maart t/m 27 april 2004
Linkse partijen in Cuba, Argentinie, Chili, Peru en Venezuela veroordelen het verbod op de linkse Baskische politieke partij Batasuna, nu ongeveer een jaar geleden. Het verbod, met een speciaal daarvoor ontworpen wet, is ook met terugwerkende kracht van toepassing op de voorgangers van Batasuna, Herri Batasuna en Euskal Herritarok. Batasuna werd in juni 2003 door de Spaanse regering op de EU-lijst van terroristische organisaties geplaatst. In Madrid wordt de 70-jarige Lluis Maria Xirinacs, priester en ex-senator voor de Catalaanse linkse partij ERC, door de Audiencia Nacional tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeelt vanwege 'verheerlijking van terrorisme'. Hij zou zich op een bijeenkomst in Barcelona als 'vriend van de gewapende organisatie ETA en de partij Herri Batasuna' kenbaar hebben gemaakt. Op 25 maart raakt de auto van de vriendin van de Baskische politieke gevangene Adolfo Abasolo, waar ze met 3 vrienden inzit, door een ongeluk total-loss. Ze waren op weg naar de gevangenis van Teruel. Niemand raakt gewond. Op 14 april raken nog 2 wagens met vrienden en familieleden van gevangenen total-loss tijdens een ongeluk. Op 17 april raken 3 mensen op weg naar gevangenenbezoek in Madrid bij een botsing met een autobusje gewond en moeten in het ziekenhuis worden opgenomen. Volgens de gevangenenhulporganisatie Etxerat zitten er slechts 8 van de 700 Baskische politieke gevangenen in gevangenissen in Baskenland zelf en werden er sinds het begin van dit jaar 120 Baskische gevangenen naar gevangenissen in Spanje getransfereerd. Deze cijfers worden bekend gemaakt op de wekelijkse vrijdagprotesten in Baskenland ten behoeve van de politieke gevangenen; In verschillende stadjes en dorpen gaan zo'n 5000 mensen de straat op. De Baskische linkse partij Aralar, een afsplitsing van Batasuna, roept op tot een gezamenlijke Baskische lijst voor de Europese verkiezingen van 10 juni op basis van het 'Bergara Initatief'. Dat wil zeggen ter verdediging van het recht op zelfbeschikking en twee toevoegingen die Aralar zelf had gedaan: een over pluralisme en een over het gebruik van politieke middelen alleen. In Bilbao demonstreren op 27 maart rond de 3000 mensen van de organisatie Gurusoak, van familieleden van Baskische jongeren die gevangenzitten, gemarteld zijn of tot hoge straffen worden veroordeeld. Ook protesteren zij tegen de moord door een Spaanse politie-agent op Angel Berrueta op 13 maart in Irunea en tegen de dood van Kontxi Sanchiz, die aan een hartaanval overleed na een charge van de Baskische politie Ertzaintza op 14 maart in Hernani. (zie Overzicht nr 2). In Madrid komen 20.000 leden van de Partido Popular bijeen in een stierenvechtarena om ex-premier Aznar uit te zwaaien. In PP-kringen is iedereen ervan overtuigd dat ze de verkiezingsnederlaag te danken hebben aan een 'smaadcampagne van links' na de aanslagen van 11 maart. Oorzaak waren echter de leugens van de PP over de daders van de aanslagen. Volgens de Financial Times wisten politie en brandweer vanaf het eerste moment dat de springstoffen die gebruikt werden niet tot het arsenaal van ETA behoorden. De PP wil van geen fouten weten; de ex-minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes, die de ochtend van de verkiezingsdag bleef volhouden dat ETA de dader was van de aanslagen, werd benoemd tot secretaris-generaal van de partij. PP-vriend Jesus Cardenal, hoofd van de Spaanse rechters, biedt ook hulp aan: hij stuurt een ambtelijk schrijven naar alle rechtbanken in het land waarin hij hen opdraagt alle mensen die de zaterdag voor de verkiezingen voor de PP-kantoren hebben gedemonstreerd aan te pakken. Ook vriend van Aznar en premier van Italie Silvio Berlusconi komt te hulp: Een week na de aanslagen kan hij zich niet voorstellen dat die het werk waren van 'die 4 bedoeinen van Al Kaida' en dat hij zich 'niet aan de indruk kan onttrekken dat ETA geen rol in die aanslagen speelde'. Op 29 maart worden de Baskische politieke gevangenen Ainara Gorostiaga, Mikel Soto, Aurken Sola en Jorge Txokarro na 2 jaar in de gevangenis te hebben gezeten zonder aanklacht vrijgelaten. Onderzoeksrechter Baltasar Garzon had hen 2 jaar in voorarrest laten zitten, voordat het duidelijk werd dat er geen enkel bewijs voor de beschuldigingen tegen de 4 te vinden was. Joseba Azkarraga van het justitie departement van de Baskische regering eist dat Garzon direct uit zijn ambt gezet wordt en dat al zijn onderzoeken onderzocht worden. De 4 werden verdacht van de moord op UPN raadslid Jose Javier Mujika, maar daarvoor heeft Garzon nu Andoni Otegi en Oscar Zelarain, die in Frankrijk in de gevangenis zitten, beschuldigd en om hun uitlevering gevraagd. Otegi en Zelarain hadden in september 2002 al verklaard de daders van de aanslag te zijn. Ainara Gorostiaga had onder marteling door de Guardia Civil tegenover de rechter verklaard bij de moord betrokken te zijn geweest, maar dat bleek nu dus een valse verklaring te zijn. Ainara Gorostiaga getuigt later tegen de Baskische krant GARA over de manier waarop zij werd ondervraagd: naakt in de cel, talloze keren de 'Bolsa' over het hoofd, soms 3 of 4 tegelijk zodat ze niet kapotgebeten konden worden, uitputtende gymoefeningen, slagen met tijdschriften of vlakke hand. Op een gegeven moment kreeg ze een pistool, volgens de Guardia Civil het pistool waarmee het raadslid was vermoord, in de handen gedrukt, waarop ze kon kiezen tussen collaboratie of moord. Ze moest een nep-persconferentie geven over de folteringen die ze had ondergaan, het 'Eusko Gudariak' (het lied van de Baskische soldaat) zingen en 'Leve de Guardia Civil' scanderen. Ze sliep 4 uur in 5 dagen. De Guardia Civil liet haar denken dat haar moeder ook was gearresteerd en gefolterd werd. Voor de rechter verschenen, vertelde Ainara haar verhaal, maar die zij dat ze loog en sloot haar op. In Brussel besluit de rechtbank op 30 maart om het uitleveringsverzoek van Spanje voor de Baskische/Belgische politieke vluchtelingen Rakel Garcia en Luis Moreno af te wijzen. Het Belgische OM gaat in beroep tegen de afwijzing. De afwijzing van het uitleveringsverzoek van Spanje aan Belgie moet van het Belgische Hof van Cassatie opnieuw beoordeeld worden en wordt derhalve op 14 april terugverwezen naar een de rechtbank. Een andere rechter moet zich nu buigen over de zaak. De wetenschapsfilosofie professor Alfontso Martinez Lizarduikoa van de Baskische Universiteit UPV wordt op 31 maart op bevel van onderzoeksrechter Garzon voor de deur van zijn huis gearresteerd en naar Madrid gebracht, waar hij in voorarrest in het ziekenhuishospitaal werd geplaatst. Volgens Garzon is Lizarduikoa schuldig aan 'samenwerking met het financiele apparaat van de gewapende organisatie ETA'. Hij zou als tussenpersoon fungeren bij het innen van de zogenoemde revolutionaire belastingen. Talrijke collega's en studenten protesteren tegen zijn arrestatie. Op 13 april wordt hij tegen een borgtocht van 30.000 euro weer vrijgelaten. Op 31 maart reageert Theo van Boven, speciale mensenrechtenrapporteur over folter voor de VN, op de kritiek van de Spaanse overheid op zijn rapport over marteling in Spanje en Baskenland. Van Boven klaagt over de Spaanse instanties die niets ondernemen tegen marteling en zelfs het bestaan van marteling niet toegeven. In Boussou vlakbij de Franse grens in Belgie worden de Basken Jon Lopez Gomez en Diego Ugarte Lopez de Arkaute door de Belgische politie gearresteerd. Hen wordt 'samenwerking respectievelijk lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA' verweten. De Spaanse regering vraagt om hun onmiddellijke uitlevering, om de werking van het nieuwe Europese Aanhoudingsbevel op de proef te stellen. De Belgische overheid gaf echter aan dat ze beiden eerst in Belgie willen berechten, onder andere wegens vervalsing van papieren. Lopez heeft overigens nog een straf openstaan van 17 jaar voor de beschuldiging van het in brand steken van een autobus in 1997. Op 2 april wordt in Baiona, in het deel van Baskenland wat in Frankrijk ligt, het jaarrapport over 2003 van de gevangenenhulporganisatie Askatasuna bekendgemaakt. Woordvoerder Jean-François Lefort stelt dat de Spaanse overheid haar masker heeft laten vallen en recht tegen alle mensenrechtenverdragen in systematische folter en oplopende repressie toepast op mensen in Baskenland. De beruchte incommunicado-detentie is bijvoorbeeld regel geworden als er Basken worden gearresteerd. Arnaldo Otegi, voormalig woordvoerder van de verboden partij Batasuna en tegenwoordig woordvoerder van de fractie van Sozialista Abertzaleak in het Baskische regio-parlement, wordt op 2 april door het Hooggerechtshof in Baskenland veroordeelt tot 15 maanden gevangenisstraf en tot 8 jaar opheffing van zijn burgerrechten. Otegi werd wegens 'verheerlijking van terrorisme' aangeklaagd, omdat hij op een manifestatie had opgeroepen tot 'applaus voor alle vrijheidsstrijders' had opgeroepen. Otegi gaat in beroep bij het Spaanse Hooggerechtshof. Eerder werd Jon Salaberria, ook lid van het parlement in Baskenland, tot 12 maanden gevangenis en uitsluiting van het politieke ambt voor 7 jaar veroordeeld, toen hij in een politiek debat over mensenrechtenschendingen had gezegd dat 'ETA de legitieme rechten van de Basken verdedigt'. In Dax in Frankrijk wordt Inaki Esparza in een gemeenschappelijke operatie van de Spaanse en Franse politie opgepakt, in Angoulême worden dezelfde dag Alberto Lopez de Lacalle en Mercedes Chivite gearresteerd. De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes gaf direct een verklaring uit dat de 3 tot de huidige leiding van ETA behoorden. Later worden vlakbij Lourdes en in Frans-Baskenland 2 woningen van de gearresteerden doorzocht, waarbij springstof en wapens worden gevonden. In de woningen worden nog Jean-Marie Saint-Pée en Josetxo Zeberio gearresteerd. Duizenden mensen demonstreren op 3 april in Bilbo onder het motto 'Orain, autodeterminazioa', zelfbeschikking, nu. Otegi sprak de aanwezigen toe en verlangde nadrukkelijk concrete stappen van de regerende burgerlijk-nationalistische PNV in de richting van een proces tot zelfbeschikking in Baskenland. Otegi zei ook dat 'links haar huiswerk had gedaan en bereid was om flexibel en pragmatisch te handelen'. Op 6 april worden de Baskische politieke gevangenen Loren Arkotxa, Miren Josune Aranburu en Imanol Esnaola op een borgtocht van ieder 30.000 euro vrijgelaten. Op 8 mei 2003 werden zij in de politie-operatie tegen Udalbiltza, de politieke zelforganisatie van alle gemeenteraadsleden, samen met Xabier Iragorri, Xabier Alegria en Joseba Garmendia op bevel van onderzoeksrechter Garzon opgepakt. Hen werd 'verduistering van gemeenschapsgelden' ten laste gelegd. Op 29 april 2003 waren nog eens 8 andere leden van Udalbiltza, Lander Etxeberria, Mirian Campos, Leire Idoiaga, Eider Casanova, Karmele Urbistondo, Larraitz Sanzberro, Oskar Goni en Txema Jurado gearresteerd en verschillende gebouwen werden dichtgetimmerd. Udalbiltza werd al sinds haar oprichting in 1999 door Madrid en de Spaanse partijen als 'illegale tegenmacht' bestempeld. Zeven mensen zitten in verband met deze zaak nog in de gevangenis. Op 20 april worden er nog eens 3 vrijgelaten, Oskar Goni, Lander Etxeberria en Txema Jurado, tegen een borgsom van 30.000 euro ieder. De 4 die nog vastzitten worden ook beschuldigd van betrokkenheid bij andere organisaties: Miriam Campos bij Xaki, de organisatie die zich inzette voor internationale solidariteit, Karmele Urbistondo heeft overigens al een straf uitgezeten van 6 jaar maar blijft desalniettemin gevangen, Xabier Alegria moet zich verantwoorden voor zijn betrokkenheid bij EKIN, KAS (beide onderdeel van de Baskische bevrijdingsbeweging) en de krant Egunkaria en Joseba Garmendia werd gearresteerd tijdens de operatie van Garzon tegen de Herriko Taberna's, de linkse volkskroegen. Een dag later wordt ook Xarlo Etxezaharreta, directeur van het Baskische tijdschrift 'Kalegorria', tegen een borgtocht van 60.000 euro vrijgelaten. Hij werd op 28 september 2003 in Abadino door de Spaanse politie gearresteerd. Als Franse staatsburger is hij feitelijk ontvoerd geweest door de Spaanse autoriteiten. Het Spaanse Hooggerechtshof sluit bij monde van rechter Ismael Moreno de zaak van de verdwijning van Joxe Migel Etxeberria, die in juni 1980 in Noord-Baskenland verdween. Het Spaans-Baskische Bataljon, een groep fascisten die in dezelfde stijl als de Spaanse doodseskaders GAL opereerden, verklaarde hem ontvoerd te hebben en hem te zullen vermoorden. Zijn lijk is echter nooit gevonden. Nu, 24 jaar later, weigert de rechter een belangrijke getuige van het Bataljon te horen, en zegt dat er geen enkel bewijs van een misdaad is. Op de Topagunea in Itsasondo zijn in het weekend van 10 april meer dan 20.000 jongeren aanwezig. De Topagunea is georganiseerd door de Baskische jongerenbeweging en werd bijgewoond door tal van buitenlandse organisaties, uit onder andere Ierland, Corsica, Uruguay, Duitsland, Nederland, Denemarken, Zuid-Afrika, Australie e.a. Binnenkort op deze website een verslag van de Nederlandse delegatie. Op 11 april nemen door heel Baskenland tienduizenden mensen deel aan de viering van 'Aberri Eguna', de nationale Baskische feestdag. Er vond geen gezamenlijke viering plaats van de politieke partijen, omdat de regerende PNV consequent een afwijzende houding blijft aannemen over gezamenlijke standpunten. Tijdens het 3e congres van het 'Nazio Eztabaida Gunea', het Nationaal Debat Forum, worden wederom de concrete stappen geformuleerd die moeten leiden tot een politieke oplossing van het politieke conflict in Baskenland. Aan het forum nemen op persoonlijke titel allerlei figuren van allerlei politieke partijen deel, maar ook mensen uit de hele Baskische samenleving. In onze nieuw te verschijnen Euskal Herria Nieuwsbrief binnenkort een uitgebreid artikel over dit nieuwe Forum. Op 12 april wordt de vervolging tegen de Baskische politieke gevangene Paolo Elkoro wegens deelname aan een aanslag op een kazerne van de Guardia Civil ingesteld. Elkoro werd in november 2003 door Duitsland aan Spanje uitgeleverd en wacht nu in de gevangenis op zijn proces. Een andere aanklacht in het uitleveringsbevel van Spanje luidde 'ondersteuning van ETA', maar daarover is nog geen vervolging ingesteld. Deze aanklacht is op verklaringen van 2 mensen gebaseerd die door de Guardia Civil gefolterd waren en werden gedwongen over Elkoro te verklaren. De Baskische politieke gevangenen Txus Goikoetxea, Sebas Lasa en Zigor Larredonda zijn al een maand in hongerstaking in de gevangenis van Albacete. Zij protesteren tegen de isolatiepolitiek en eisen samenvoeging van alle Baskische gevangenen. Sinds de aanslagen in Madrid op 11 maart is de situatie in de gevangenis ernstig verslechterd en worden Basken elke dag door gevangenispersoneel bedreigd en geslagen. Op 16 april worden de beide ex-directeuren van de Spaanse geheime dienst CESID door het Spaanse Hooggerechtshof opnieuw vrijgesproken. Eerder waren de twee, Emilio Alonso Manglano en Javier Calderon tot 3 jaar veroordeeld wegens het afluisteren van de partijbureaus van de inmiddels verboden partij Herri Batasuna. Volgens het Hooggerechtshof is afluisteren in deze omstandigheden geen strafbare handeling. In Chatellerault worden José Luis Campo, Inigo Elizegi en Inocente Soria door de Franse politie gearresteerd en beschuldigd van 'samenwerking met de gewapende organisatie ETA'. Op dezelfde dag arresteert de Guardia Civil in Urrutxu en Goizueta de vriendinnen van 2 van hen, Maria Angeles Ostiza en Idoia Albistur. Op 20 april besluit het Spaanse Grondwettelijke Hof om het bezwaar dat de vorige Spaanse regering van de Partido Popular had ingesteld tegen het debat in het Baskische parlement over het 'plan-Ibarretxe' niet in behandeling te nemen. De nieuwe premier Zapatero wilde desgevraagd eerder in de week niets weten van het intrekken van het bezwaar. Zijn partij had toen de PP het bezwaar maakte wel geprotesteerd, maar dat was meer omdat er niet met hen overlegd was, dan dat ze niet achter het besluit stonden het debat strafrechtelijk op te lossen in plaats van in de politieke arena. Nu bleken echter toch 7 rechters voor het laten vallen van het bezwaar. Direct na de beslissing verklaarde de nieuwe minster van justitie, Juan Fernando Lopez-Aguilar, dat het 'plan-Ibarretxe' nooit en te nimmer doorgang zal kunnen vinden. Iedere verandering van het autonomiestatuut van Baskenland zal aan 3 voorwaarden moeten voldoen, aldus Lopez-Aguilar: 'geen grondwetswijziging, respect voor de spelregels en autonomie beschouwen als oplossing voor de problemen van het volk'. Volgens hem voldoet Ibarretxe's plan aan geen enkele voorwaarde. Op 23 april besluit de openbaar aanklager van het Hooggerechtshof van de Baskische autonome gemeenschap Maria Angeles Montes om 3 leden van het Baskische parlement aan te klagen in de procedure om de leden van de Sozialista Abertzaleak (voormalig Batasuna) uit het parlement te verwijderen. De 3, Joseba Egibar, Rafa Larreina en Antton Morcillo, zijn lid van het comite voor de huisregels van het parlement en besloten op 6 juni vorig jaar om de beslissing van de woordvoerder van het parlement Juan Maria Atutxa en de voorzitters van het parlement Gorka Knorr en Kontxi Bilbao om de Sozialista Abertzaleak niet te verwijderen, goed te keuren. Het niet verwijderen van de voormalige Batasuna-fractie werd door hen verdedigd met het feit dat er geen regels voor zijn om parlementsleden te verwijderen; bovendien representeren deze leden kiezers en geen partij. Later in de week besluit de rechter van het Hooggerechtshof van de Baskische autonome gemeenschap het bezwaar van de advocaten van Atutxa, Knorr en Bilbao tegen hun vervolging niet in behandeling te nemen. De advocaten betoogden dat de vervolging in strijd was met de immuniteit van parlementariers. De rechter vond dat dat enkel gold voor meningen, niet voor gedrag en vervolgd hen verder voor het niet opvolgen van een gerechtelijk bevel van het Spaanse Hooggerechtshof. De eerste leider van ETA, de nu 65-jarige Xabier Zumalde opent in Artea, even ten zuiden van Bilbo, een tentoonstelling over de begintijd van ETA onder Franco en presenteert zijn boek over die periode. Spaanse politici riepen direct op tot sluiting van de expositie omdat het 'een eerbetoon aan terrorisme zou zijn', maar Zumalde wil 'enkel een deel van de Baskische geschiedenis tonen en jonge mensen leren van het verzet tegen de fascistische dictator Franco'. In de Spaanse staat worden de Europese Verkiezingen op 13 juni gehouden en Baskisch links zal met een lijst met kandidaten proberen in het Europees parlement verkozen te worden. De lijst, Herritarren Zerrenda (HZ) ('de lijst van de burgers') wordt ondersteund door tal van mensen uit de hele maatschappij, dichters, acteurs, sportmensen, journalisten etc. Op 8 mei sluit de campagne om 40.000 handtekeningen, nodig om mee te doen met een lijst van burgers, op te halen. Op 25 april reizen 700 mensen naar de 2 meest verafgelegen gevangenissen, zo'n 2000 kilometer heen, in Spanje waar Baskische politieke gevangenen vastzitten. Ze hielden daar lawaai en zwaai-demonstraties tegen de spreiding van de politieke gevangenen. Ondanks grote aanwezigheid van Spaanse oproerpolitie bleef het rustig.
Ga terug naar de nieuws index