NIEUWSOVERZICHT

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 2, periode 24 januari t/m 8 maart 2004

In de maand januari maar liefst 5 ongelukken van mensen die hun familie en/of vrienden (Baskische politieke gevangenen) in de gevangenissen bezochten. In de laatste week van januari nog 2 ongelukken: de ouders van Ainhoa Gutierrez raakten van de weg en gewond toen ze de 903 kilometer naar de bajes in Granada aflegden. Twee vrienden van de gevangenen Imanol Esnaola en Iker Beristain raakten gewond op de 529 kilometer lange terugweg van de bajes van Aranjuez, nadat ze de wekelijkse visite van 40 minuten hadden gedaan. Vanaf 1987 worden Baskische politieke gevangenen (maar ook andere politieke gevangenen) na een beslissing van het Spaanse parlement ver weg van hun familie en vrienden gevangen gezet. Hiermee wordt een zware economische wissel getrokken op bezoekers en riskeren ze zelfs hun leven tijdens de lange autoritten. Een voorbeeld van andere ‘pesterijen’: in januari overleed de vader van de Baskische politieke gevangene Alberto Barrias zonder dat hij afscheid van hem had kunnen nemen. Toen 4 maanden geleden een hersentumor werd geconstateerd vroeg Barrias direct tijdelijke overplaatsing aan naar de gevangenis in Donostia, zodat zijn vader bij hem op bezoek kon komen. In januari, toen dus zijn vader al overleden was, kwam de afwijzing op dat verzoek. Op 15 februari wordt een familielid van een gevangene, op weg naar de gevangenis in Burgos, overvallen door Spaanse fascisten, die de banden van zijn auto leksteken, terwijl verderop wat Guardia Civil agenten geamuseerd toekijken.
De Baskische jongerenorganisatie SEGI hield eind januari een nationale vergadering in het stadje Altsasu, wat werd bijgewoond door 2000 jongeren. De problemen van jongeren in Baskenland was het zwaartepunt van de meeting, die pluralistisch en participerend werd genoemd. “We zijn een collectief met dezelfde problemen en dezelfde rechten. Zonder het ons te vragen, wordt ons een realiteit opgedrongen door de machthebbers, de levens van jongeren worden ingepast in de belangen van het systeem, ze ziens ons als objecten om hun doelen te dienen. De relaties die we mogen hebben zijn begrensd, hobby’s zijn totaal gelinkt aan consumentisme, arbeidsomstandigheden zijn belabberd, er worden drugs onder jongeren verspreid en de jongeren worden gecontroleerd door een netwerk van drugsdealers.” De aanwezigen verklaarden dat ze zich niet tevreden zouden stellen met de kruimels, maar dat de weigering om niet onderdanig te zijn het enige middel was om iets te veranderen in het dagelijks leven.
De Guardia Civil en de Spaanse politie hebben voor 36 miljoen Euro een nieuw computerprogramma, genaamd SITEL, in gebruik genomen. Hiermee kunnen telefoons zonder toestemming of samenwerking met telefoondiensten ongehinderd afgeluisterd worden.
De kandidaat van de Democratische Partij in de VS John Kerry zei eind januari in een interview over terrorisme dat “Vele landen het hoofd hadden geboden tegen terrorisme, zoals Ierland aan de IRA, India aan de Sikhs, Spanje aan de Basken…” De Siks eisten rectificatie en kregen prompt verontschuldigingen van Kerry. De International Basque Organisation (IBO) vroegen hun sympathisanten Kelly te vragen om uitleg. Kelly excuseert zich op 24 februari in een email aan IBO, waarin hij zegt dat hij niet alle Basken als terroristen had moeten kwalificeren.
Het beroep dat 4 beambten van de Guardia Civil tegen hun veroordeling wegens foltering hadden ingesteld wordt op 27 januari door het Spaanse Hooggerechtshof goedgekeurd. In 2001 werden de 4 door de rechtbank in Bizkaia tot lange gevangenisstraffen veroordeeld wegens het martelen van 7 Baskische burgers in 1980. Volgens het Spaanse Hooggerechtshof ontbrak bewijs dat deze 4 hadden deelgenomen aan marteling. De advocaat van de slachtoffers, Jone Goirizelaia, zei na deze nieuwste vrijspraak dat “marteling van Baskische burgers door Spaanse rechtbanken niet als delict wordt gezien”.
Op 29 januari komt de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón van een koude kermis uit Mexico thuis. Garzón wilde anoniem, samen met de openbaar aanklager Enrique Molina, de 6 Basken, Jon Artola, Axun Gorrotxategi, Félix García, Ernesto Alberdi, Joseba Urkijo en Asier Arronategi, die sinds juli 2003 vastzitten in Mexico City, verhoren. Hen werd echter, na weigering van de eerste 2 Basken die verhoord zouden worden, door de gevangenisleiding de toegang ontzegd, omdat het volgens hen een “inbreuk is op de Mexicaanse soevereiniteit en als een inmenging in interne aangelegenheden van Mexico wordt gezien”. In Mexico wordt gesproken van intimidatie. Twee dagen later keren Garzón en Molina onverrichter zake terug in Madrid, nadat ze nog wel aanwezig waren geweest bij het verhoor van 3 Mexicaanse gevangenen, die verdachte zijn in dezelfde zaak als de 6 Basken. De advocaat van de 6, Bárbara Zamora heeft een klacht ingediend bij de mensenrechtencommissie van het federale district wegens “het schenden van de rechten van mijn cliënten door Garzón”.
De Baskische politieke gevangene Carlos Iñigo, die op 28 januari door Frankrijk aan Spanje werd uitgeleverd, wordt op bevel van onderzoeksrechter Juan del Olmo van het Audiencia Nacional opgesloten in de Madrileense gevangenis Soto del Real. Iñigo wordt beschuldigd van lidmaatschap van de politieke organisatie EKIN (op 13 september 2000 door Garzón verboden) en van de Baskische jongerenorganisatie HAIKA (op 6 maart 2001 verboden).
Een jaar na de sluiting van het Baskische dagblad Egunkaria, zie hier getuigt de dokter die de hoofdredacteur van Egunkaria, Martxelo Otamendi, elke dag bezocht tijdens zijn detentie in Madrid, voor de rechtbank. De dokter, Juan Monge, bevestigd dat hij klachten heeft ontvangen van Otamendi over zijn slechte behandeling door de Guardia Civil. Otamendi vertelt rechter Juan del Olmo tijdens zijn rechtszaak over martelklachten nogmaals dat hij bedreigd werd en dat de Guardia Civil hem zou ter plekke zou doodschieten als hij nogmaals tegen de dokter zou zeggen dat hij zeer slecht behandeld (onder anderen eindeloze reeks push-ups, naakt in de cel, ’s nachts wakker houden) en gemarteld (door een plastic zak over het hoofd dicht te binden) werd. Uiteindelijk besluit rechter Carmen Valcarce dat er geen bewijzen zijn om aan te tonen dat Otamendi gemarteld werd, “omdat er geen fysieke sporen van zijn”. Deze rechter vond het niet nodig Otamendi’s eigen verhaal te horen, noch het verhaal van Otamendi’s celgenoot Fermin Lazkano.
Eind januari leidt de nominatie van de film ‘La Pelota Vasca’ van Julio Medem (binnenkort in Nederland, op 20 maart in de Balie, (zie hier) bij de uitreiking van de Spaanse filmprijzen in Madrid tot protesten. ‘La Pelota Vasca’, over het politieke conflict in Baskenland, leidde tot 2 demonstraties bij de ingang; zo’n 300 actievoerders beschuldigden Medem ervan dat hij de familie van slachtoffers en van de daders op hetzelfde plan stelt, dat hij kritiek zou hebben op de politie en dat hij het plan zou steunen voor meer onafhankelijkheid van Baskenland. Fans van Medem en de film demonstreerden voor de vrijheid van meningsuiting en debat. Uiteindelijk kreeg ‘La Pelota Vasca’ geen prijs, maar droeg Luis Tosar, die werd verkozen tot beste acteur, zijn prijs op aan Julio Medem.
Op 4 februari wordt in Hendaia de Bask Joxean Zurutuza Sarasola door de Franse politie gearresteerd in verband met een aanslag van de ‘Autonome Antikapitalistische Commando’s’ op 26 maart 1982. Twaalf jaar geleden werd Zurutuza voor enkele uren opgepakt in dezelfde zaak. Door de dubbele nationaliteit die Zurutuza nu heeft kan hij niet uitgeleverd worden.
Onderzoeksrechter Garzón van het Audiencia Nacional heeft zijn onderzoek naar de gevangenenhulporganisatie ‘Gestoras Pro Amnistia’ afgesloten en een aanklacht geformuleerd tegen 27 leden, waaronder Juan Mari Olano, Julen Zelarain, Gorka Zulaika, Aratz Estomba, Ainhoa Irastorza, Julen Larrinaga, Jagoba Terrones, Juan Antonio Madariaga, Jon Beaskoa, Maite Díaz de Heredia, Iker Zubia, Josu Beamount, Alex Belasko, Joseba Iñaki Reta, Sabin Juaristi, Iñaki Loizaga, Ixone Urzelai, Asier Virumbrales, Txema Olabarrieta en Jorge Txokarro. Allen worden aangeklaagd wegens “lidmaatschap van een gewapende organisatie”. Garzón had in december 2001 ‘Gestoras Pro Amnistia’ verboden, in februari 2002 de gevangenenhulporganisatie Askatasuna verboden en in verband hiermee tientallen personen laten arresteren.
De Baskische anti-foltergroep TAT heeft op 4 februari 50.000 handtekeningen tegen marteling en een lijst met aanbevelingen om marteling te voorkomen, (Zie hier voor de lijst overhandigd aan de regering van Naffaroa). Een dag later brachten ze ook handtekeningen en aanbevelingen naar het Baskische parlement in Gasteiz.
Het ‘Bergara-Initiatief’ lanceert op 7 februari haar eigen stembiljetten met daarop de tekst ‘Inposaketari ez. Bai Naffaroari, bai Euskal Herriari, autodeterminazioa. Euskal Herria aitortu, erraspetatu’ (Geen bedrog. Ja voor Naffaroa, ja tegen Baskenland en zelfbeschikking. Baskenland beslist en dat moet gerespecteerd worden). Op het stembiljet staat ook de verklaring van de Verenigde Naties over het fundamentele recht van ieder volk om over haar eigen toekomst te beslissen, geschreven in zowel het Spaans als Baskisch.
Op 10 februari oordeelt het Europees Tribunaal voor de Mensenrechten in Straatsburg dat de Baskische regering geen partij is in haar klacht over de ‘Wet op de Partijen’, die ervoor zorgde dat Batasuna buiten de wet werd gesteld. De klacht van de Baskische regering werd dan ook niet ontvankelijk verklaard. In de Spaanse media werd direct beweerd dat hiermee Batasuna definitief verboden was, maar Batasuna heeft haar eigen procedure lopen in Straatsburg en is uiteraard wel getiteld om te klagen over het verbod. De uitspraak van het Europees Tribunaal wordt over enkele jaren verwacht.
Op 10 februari worden in de buurt van Cognac in Frankrijk de twee ETA-leden Ibon Elorrieta en Luis Enrique Garate opgepakt. Zij hebben diverse wapens en 33 kilo aan explosieven in hun bezit. Garate, sinds 1983 ondergedoken, wordt in verband gebracht met 2 aanslagen op de Guardia Civil in 1983, een aanslag op een legerkolonel en met de ontvoering van een zakenman uit Alava in oktober 1986. Elorrieta werd in 2003 door een Franse rechtbank bij verstek tot 5 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Volgens de Spaanse minister- president Aznar was het duo “op weg naar een aanslag in Spanje.” Andere bronnen spreken van een wapentransport. Twee dagen later worden in Limoges Jon Kepa Precadio en Jon González, en in Bidarte Diego Ibarra, opgepakt nadat hun namen werden afgedwongen van Garate en Elorrieta. Overigens wordt Elorrieta nu beschuldigd van “het provoceren van een terroristische moord”, omdat hij in 1997 “samen met anderen een slogan had aangebracht op een muur in Bilbao”.
Het Spaanse Hooggerechtshof heeft eindelijk een datum geprikt voor zittingen in het grote onderzoek 18/98, gestart door onderzoeksrechter Baltasar Garzón en gericht tegen de linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging. In november moeten de 68 aangeklaagden voor de rechtbank verschijnen. Zie voor alle informatie over dit mega-onderzoek het boek van Behatokia, is hier te vinden onder Literatuur en Shop en de artikelen in de opeenvolgende Euskal Herria Nieuwsbrieven met de titel ‘Garzonada’.
Voor het Hooggerechtshof van Baskenland, waar deze maand een nieuwe voorzitter, Ruiz Piñeiro werd aangesteld die duidelijk maakte dat voor hem “de Spaanse grondwet heilig is”, moeten 24 personen uit de linkse onafhankelijkheidsbeweging verschijnen op beschuldiging van deelname aan een “illegale manifestatie” en van “verheerlijking van terrorisme”. De 24 namen deel aan de demonstratie ‘No Apartheid, Autodeterminanzioa’ (Stop (politieke) apartheid. Zelfbeschikking’) op 20 september 2003, waarin ook aandacht was voor de 6 dagen eerder doodgeschoten Baskische activist en vermeend ETA-lid Arkaitz Otazua. Leuzen over hem, een foto en bloemen worden nu als “verheerlijking van het terrorisme” bestempeld en zelfs de 90-jarige Emilia de la Bodega, die in het busje met de omroepinstallatie zat omdat ze slecht ter been is, wordt aangeklaagd.
In de Baskische autonome provincies Araba en Bizkaia worden Erlantz Cantabrana, Nekane Ruiz en David Pérez door de Spaanse politie gearresteerd en naar Madrid gebracht. Volgens de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes zouden de 3 “leden zijn de GRAPO (“Grupos de Restistencia Antifascista Primero de Octobre”). Cantabrana wordt zonder aanklacht later weer vrijgelaten, de andere 2 worden in de Madrileense gevangenis Soto del Real opgesloten.
Op 14 februari werd het verslag van de doktoren die Unai Romano, een jonge Bask die op 6 september 2001 werd gearresteerd en 2 dagen en 1 nacht lang werd gemarteld, bezochten en onderzochten in de gevangenis over een periode van 4 maanden, bekendgemaakt. Romano werd, vanwege de foto’s van ‘voor en na de behandeling’, wereldwijd bekend als symbool van folter door de Spaanse staat (zie hier) De doktoren verwerpen de versie van de Guardia Civil als zou Romano zichzelf hebben verwond door met zijn hoofd tegen de muur te slaan, en zeggen in hun verslag dat Romano werd onderworpen aan “meervoudige, intense en herhaalde slagen”. Eén van de doktoren verklaarde dat hij nog nooit dergelijke verwondingen had gezien bij “een levende persoon.” Joxe Arregi overleefde de folter niet. Hij werd 23 jaar geleden doodgeslagen en zijn lijk toonde zware brandsporen. Elk jaar wordt zijn sterfdag herdacht met demonstraties, het motto van deze keer is ’25 urte torturepean. Aski da’ (25 jaar folter, het is genoeg). De Baskische anti-foltergroep TAT gaf een video met getuigenissen uit. Tussen 1977 en 2002 hebben in Baskenland 5.300 personen aangifte gedaan van marteling. In 2003 waren dat er 89.
Op dezelfde dag demonstreren meer dan 20.000 mensen in Donostia tegen marteling en eisten onder meer de afschaffing van de beruchte ‘incommunicado’-detentie, een periode van maximaal 5 dagen isolatie die folter mogelijk maakt.
Op 17 februari, 1 jaar na de sluiting van het Baskischtalige dagblad Egunkaria op 20 februari 2003, wordt een boek getiteld ‘Gezurra ari du’ (Ze liegen) uitgegeven over alle gebeurtenissen, verteld door de mensen achter Egunkaria. Nog steeds zitten de journalisten en redacteuren Iñaki Uria, die het nawoord schreef, en Xabier Alegria in de gevangenis. Een week later worden nog 3 werknemers van Egunkaria, Agus Barandiaran, Jesús Mari Itturia en Alberto Ortigosa door Garzón aangeklaagd, waarmee het totale aantal aangeklaagden in deze zaak op 22 mensen komt. Overigens heeft de onderzoeksrechter Juan del Olmo nog steeds geen bewijzen geleverd als zou Egunkaria door ETA opgericht zijn en daarmee deel van de gewapende organisatie uitmaken. Del Olmo heeft de “schorsing van de activiteiten van Egunkaria” met nog eens 4 maanden verlengd, omdat “de kans bestaat dat de criminele activiteiten worden voortgezet”.
De gewapende organisatie ETA roept in een verklaring op 18 februari een wapenstilstand af voor de provincie Catalonia. Deze wapenstilstand zou al gelden vanaf het begin van het jaar. Enkele dagen later verklaren zij in een lang interview in de Baskische krant GARA dat zij bereid zijn om zonder voorwaarden in gesprek te treden met iedereen en te streven naar een politieke oplossing van het conflict. Geen enkele Baskische politieke partij is hierop ingegaan, ETA werd enkel beschuldigd van “hulp aan de PP in haar verkiezingscampagne” (PNV, rechtse nationalistische regeringspartij) en “gebrek aan respect voor de Baskische bevolking” (EA, liberaal nationalistische regeringspartij).
Protesten van ‘Solidarios con Itoiz’ bij het stuwmeer op 18 februari in de buurt van Harluzea. Vier leden van de milieugroep hangen een dag lang aan een zeil aan een rotswand 30 meter boven het meer. Met de actie willen ze de onmiddellijke opening van de damdeuren afdwingen.
Op 19 februari moet de leider van de Catalaanse linkse republikeinse partij ERC, Josep-Lluís Carod-Rovira, zijn functie als vice-president in de Catalaanse regering opgeven nadat de Spaanse regering en de Partido Popular een rel hadden veroorzaakt over de ontmoeting die Carod-Rovira heeft gehad met leden van ETA. Carod-Rovira ontkent dat zijn inzet van die gesprekken was om ETA te bewegen tot een wapenstilstand in Catalonia, maar dat hij met “politieke argumenten hen duidelijk wilde maken dat er stappen vooruit gemaakt kunnen worden op het democratische pad” en dat hij wilde dat ETA helemaal zou stoppen met het gebruik van geweld. Carod-Rovira hekelde de hypocrisie van zowel de PP als de PSOE die in het verleden ook gesprekken met ETA voerden en sloot zijn persconferentie af met de woorden ‘No Pasaran!’ en ‘Visca Catalunya!’. De krant ABC onthulde op basis van bronnen bij de Spaanse geheime dienst CNI dat Rovira begin januari een ontmoeting had gehad met ETA. Vreemd genoeg was er minder ophef over het feit dat de Spaanse geheime dienst kennelijk de volgens eigen zeggen “top van ETA” heeft laten lopen. De PP gebruikt de affaire om, in het zicht van de verkiezingen, de PSOE, die immers in een coalitie zitten met (oa) de ERC in Catalonia, zwart te maken en de regionalisten aan te pakken. ERC heeft op haar beurt het terugtreden van de Spaanse minister-president Aznar geëist, wegens “ongrondwettelijke spionage”. Carod-Rovira was in de jaren 80 betrokken bij onderhandelingen met de Catalaanse gewapende groep Terra Lluire. ETA geeft later in een persbericht toe gesproken te hebben met Carod-Rovira maar dat er geen afspraken zijn gemaakt, en dat zij altijd bereid is te praten om een oplossing van het gewapend conflict dichterbij te brengen. In dezelfde periode heeft ETA de toerisme-industrie in Duitsland, Engeland en Frankrijk gewaarschuwd geen reizen te boeken naar Spanje dit jaar, omdat toeristische oorden het hele jaar door doelwit van aanslagen kunnen zijn.
In Nederland zorgt de aankondiging van de (mede door Nederland) op de EU-terreurlijst geplaatste en in Spanje verboden Baskische jongerenorganisatie SEGI om informatieve bijeenkomsten op de universiteit van Nijmegen en Leiden te houden voor wat commotie. In Nijmegen verliep de uiteindelijke bijeenkomst zonder problemen, de Universiteit in Leiden echter zag niets in het vrije debat en de uitwisseling van ideeën en zegde de huur-overeenkomst van de zaal af. Ook het ijverigste jongetje van de rechts-simplisten van de Lijst Pim Fortuyn, Joost Eerdmans, was er als de kippen bij om kamervragen te stellen aan minister Remkes. Eerdmans wilde onder andere weten of Remkes SEGI beschouwt als een terreurorganisatie, of het bezoek aan Leiden verboden moest worden en wat het beleid is ten aanzien van bezoeken van vertegenwoordigers van terreurorganisaties aan Nederland.
Op 20 februari opent onderzoeksrechter Baltasar Garzón een nieuwe procedure. Hij wil proberen alle kosten van de materiële schade die de gewapende organisatie ETA heeft veroorzaakt, op de door de Spaanse staat verboden Baskische politieke partij Batasuna verhalen. Daaronder vallen volgens hem ook de kosten die de Spaanse staat maakt voor het opsluiten van de Baskische politieke gevangenen, die al dan niet ETA-lid zijn of zijn geweest. Als klap op de vuurpijl wil Garzón ook maar meteen alle kosten die de Spaanse overheid heeft gemaakt om “het terrorisme te bestrijden” bij Batasuna in rekening brengen.
Bij een informatiebijeenkomst van het Baskenland Informatie Centrum over een busreis naar Baskenland duiken 2 Jonge Fortuynisten, Clinton Aarts en Maarten van Geijn, op en proberen een paar aanwezigen uit te horen over Baskenland en de situatie van Juanra. Ze worden echter herkend en buitengezet. Deze figuren snuffelen de laatste tijd wel vaker binnen de linkse beweging in Nederland.
Voor foto's en meer achtergrond van de heren, zie www.xs4all.nl/~afa/alert/arrestatie.html
De 21e nemen rond de 200 personen deel aan het Nazio Eztabaida Gunea (het Nationaal Debat Forum) in Eibar, dat poogt een politieke oplossing van het Baskische politieke conflict te bewerkstelligen en de opbouw van een Baskische soevereine staat nastreeft. Op politiek niveau heeft de fractie van Sozialista Abertzaleak in de het Baskische parlement voorgesteld om te gaan praten over het ‘plan-Ibarretxe’ met als uitgangspunt de territoriale eenheid van Baskenland, het zoeken naar een nieuw frame-work om te werken aan het recht op zelfbeschikking en een referendum, als ”onmisbaar instrument voor een oplossing”. De Sozialista Abertzaleak heeft een 20 pagina’s tellend kritisch document over het ‘plan- Ibarretxe’ opgesteld en noemt het een “plan dat de wortels van het conflict in standhoudt en enkel een nieuw pact met Spanje voorstaat”. Meer politiek: op de voorstellen vanuit het ‘Bergara Initiatief’, de groep van de linkse onafhankelijkheidsbeweging om een gezamenlijke lijst voor de Spaanse verkiezingen te maken, is niemand ingegaan. Hiermee blijft deze beweging uitgesloten van het politieke proces.
Op 23 februari wordt de Baskische politieke gevangene Manu Azkarate van de gevangenis Martutene bij Donostia overgebracht naar Alcalá-Meco in Madrid, waar onder andere de door Nederland uitgeleverde Alexander Akkaregi nog steeds vastzit. Voor deze verhuizing (naar de ziekenafdeling van de gevangenis) werd geen enkele reden gegeven, ook niet na protesten van zijn familie en advocaten. Azkarate werd op 14 januari bij de gevangenis gearresteerd, toen hij zich voor zijn wekelijkse visite bij de gevangenisdirectie meldde. Hij werd in 1992 wegens gezondheidsredenen vrijgelaten. Nu moet hij van het Audiencia Nacional zijn resterende straf uitzitten. De gevangenenhulporganisatie ‘Etxerat’ spreekt van een “wraakoefening van de Spaanse instituties.” Eerder eiste het Baskische parlement de vrijlating van Azkarate en veroordeelde ze de gevangenenpolitiek van de Spaanse staat. Vlak voor het debat en de stemming over de motie verlieten de parlementariërs van de Partido Popular en de PSOE de zaal.
Carlos Urkijo, de vertegenwoordiger van de Spaanse regering in Baskenland kondigt op 26 februari, de eerste dag van de verkiezingscampagne voor 14 maart, aan dat alle propaganda van Baskisch links door de Ertzaintza, de Baskische regiopolitie, verhindert of weggehaald zal worden. In Donostia worden bijvoorbeeld direct alle posters door de Ertzaintza van de muren getrokken. Ook probeert Urkijo een bijeenkomst van het ‘Bergara-Initiatief’, die hij ziet als opvolgers van Batasuna, in Bilbo te voorkomen. Het verkiezingscomité liet de bijeenkomst echter doorgaan, op voorwaarde dat er niet mocht worden opgeroepen om te stemmen. Op 1 maart echter lanceerde het ‘Bergara-Initiatief’ haar campagne tegen de “bedriegerij van Spanje en Frankrijk” en voor het recht van zelfbeschikking van Baskenland, met 200 manifestaties door heel Baskenland.
Op dezelfde dag een nieuw ongeluk op weg naar een gevangenenbezoek. Twee familieleden van de Baskische politieke gevangene Paula García Rodríguez, die in de gevangenis van Mansilla bij León zit, krijgen een auto-ongeluk en moeten in het ziekenhuis verpleegd worden.
Op 29 februari worden bij Cañavares Irkus Badillo en Gorka Vidal na een auto-ongeluk door de Guardia Civil gearresteerd op verdenking van lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA. Volgens de Guardia Civil hadden ze 500 kilo springstof bij zich. Beiden zijn overgebracht naar Madrid en in incommunicado-detentie geplaatst. Op 2 maart wordt in verband met deze arrestaties Beñat Barrondo op zijn werk in Laudio door de Guardia Civil opgepakt. Alledrie klagen later over folter tijdens hun incommunicado-detentie.
In Donostia wordt op 1 maart de voorlopige vrijlating (namelijk na het uitzitten van ¾ van de straf) van de Baskische politieke gevangene Marian Pérez del Río ingetrokken en ze wordt opgesloten in de Martutene gevangenis om de rest van haar straf, tot 19 maart 2007, uit te zitten. De Openbaar Aanklager Pedro Rubira onderbouwde zijn uitspraak met het gegeven dat aan de “vereiste voorwaarden” voor een voorlopige vrijlating niet voldaan was. Eerder werden de Baskische politieke gevangenen Kepa Narbarte, Xabier Etxeberria, Patxi Gómez, Luis Mari Azkargota en Iñaki Arletaleaniz, na eerst te zijn vrijgelaten volgens de ¾ -regel, weer opgesloten.
In Madrid wordt op bevel van onderzoeksrechter Garzón de Baskische politieke gevangene Ibai Aiensa, die afgelopen week werd vrijgelaten omdat de maximale termijn van voorarrest was overschreden, opnieuw opgepakt en opgesloten. Garzón opende zijn in 2000 gestarte onderzoek eenvoudigweg opnieuw en op dezelfde dag werden in datzelfde onderzoek ook Iker Isiegas en Sergio Medina opgepakt en in de gevangenis opgesloten.
Op 15 maart zal de speciale VN-rapporteur inzake marteling, de Nederlander Theo van Boven, zijn rapport over de Spaanse staat aan de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties presenteren. Van Boven veroordeelt de incommunicado- detentie, die “niet enkel marteling kan faciliteren, maar “op zichzelf ook een wrede, genadeloze behandeling is”. In oktober bezocht Van Boven zowel Spanje als Baskenland en sprak met talloze politieke en maatschappelijke vertegenwoordigers. “Spaanse vertegenwoordigers waren terughoudend om over marteling te praten, omdat ze gebonden zijn aan politieke richtlijnen”, aldus Van Boven. Ook werden folterklachten door hen neergezet als “strategie van ETA om het justitiële systeem te beschadigen”. De VN- rapporteur veroordeelt ook de verspreidingspolitiek van de Spaanse staat inzake Baskische politieke gevangenen. Ook zal Van Boven bij de presentatie van het rapport het geweld van ETA veroordelen, omdat “veel Spanjaarden in angst leven vanwege doodsbedreigingen aan hen of aan familieleden”.
Op 6 maart demonstreerden duizenden mensen in Donostia tegen het verbod op of het geweld van de Ertzaintza tegen verkiezingsbijeenkomsten van het ‘Bergara-Initiatief’ of Batasuna, die oproepen tot een alternatieve stem tijdens de verkiezingen van 14 maart aanstaande. Ze mogen zelf niet deelnemen omdat ze verboden zijn. Bij de vorige verkiezingen organiseerde de linkse onafhankelijkheidsbeweging ook zelf verkiezingen, omdat de 250 kiezersplatforms bijna allemaal verboden werden, en toch stemden zo’n 150.000 mensen op hen. Op de stembiljetten deze keer geen kandidaten, maar politieke eisen: voor zelfbeschikking, tegen oorlog, tegen marteling en gevangenissen… Volgens Joseba Alvarez, Batasuna-woordvoerder voor Buitenlandse Zaken en op 20 maart te gast in Amsterdam op een seminar over Baskenland (zie hier), zou het mooi zijn indien de Partido Popular, “de partij die de oorlogen van Bush ondersteunt, die onder Franco- aanhangers rekruteert, en die een racistische vluchtelingenpolitiek hanteert” weggestemd zou worden, maar het alternatief is de PSOE en “wij kennen de PSOE, zij hebben de doodseskaders van de jaren tachtig tegen ons georganiseerd en het verbod op onze partij medeondersteund”. Voor Baskenland is het lood om oud ijzer. Daarom moet de Baskische onafhankelijkheidsbeweging zichzelf organiseren en verder gaan met werken aan het recht op zelfbeschikking voor Baskenland.
In 14 steden in Baskenland werden demonstraties en manifestaties in het kader van internationale vrouwendag 8 maart gehouden. De situatie van vrouwen is slecht en het Bilgune Feminista (Feministisch Forum) maakte een analyse en een stappenplan. Vrouwen verdienen tot 30% minder dan mannen, als ze al werken: in vele sectors van de maatschappij zijn vrouwen ‘onzichtbaar’. Geweld tegen vrouwen blijft een continue en groot probleem, vorig jaar werden er 888 klachten over slechte behandeling bij de gemeentehuizen van Donostia en Bilbo ingediend en in Naffaroa leven 400 vrouwen in opvanghuizen. Volgens het departement voor vrouwenzaken in Donostia wordt één op de 5 vrouwen slecht behandeld. Positief puntje is dat steeds meer vrouwen, maar ook mannen deelnemen aan de diverse vormen van vrouwenstrijd.

Ga terug naar de nieuws index

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 2, periode 24 januari t/m 8 maart 2004
In de maand januari maar liefst 5 ongelukken van mensen die hun familie en/of vrienden (Baskische politieke gevangenen) in de gevangenissen bezochten. In de laatste week van januari nog 2 ongelukken: de ouders van Ainhoa Gutierrez raakten van de weg en gewond toen ze de 903 kilometer naar de bajes in Granada aflegden. Twee vrienden van de gevangenen Imanol Esnaola en Iker Beristain raakten gewond op de 529 kilometer lange terugweg van de bajes van Aranjuez, nadat ze de wekelijkse visite van 40 minuten hadden gedaan. Vanaf 1987 worden Baskische politieke gevangenen (maar ook andere politieke gevangenen) na een beslissing van het Spaanse parlement ver weg van hun familie en vrienden gevangen gezet. Hiermee wordt een zware economische wissel getrokken op bezoekers en riskeren ze zelfs hun leven tijdens de lange autoritten. Een voorbeeld van andere ‘pesterijen’: in januari overleed de vader van de Baskische politieke gevangene Alberto Barrias zonder dat hij afscheid van hem had kunnen nemen. Toen 4 maanden geleden een hersentumor werd geconstateerd vroeg Barrias direct tijdelijke overplaatsing aan naar de gevangenis in Donostia, zodat zijn vader bij hem op bezoek kon komen. In januari, toen dus zijn vader al overleden was, kwam de afwijzing op dat verzoek. Op 15 februari wordt een familielid van een gevangene, op weg naar de gevangenis in Burgos, overvallen door Spaanse fascisten, die de banden van zijn auto leksteken, terwijl verderop wat Guardia Civil agenten geamuseerd toekijken. De Baskische jongerenorganisatie SEGI hield eind januari een nationale vergadering in het stadje Altsasu, wat werd bijgewoond door 2000 jongeren. De problemen van jongeren in Baskenland was het zwaartepunt van de meeting, die pluralistisch en participerend werd genoemd. “We zijn een collectief met dezelfde problemen en dezelfde rechten. Zonder het ons te vragen, wordt ons een realiteit opgedrongen door de machthebbers, de levens van jongeren worden ingepast in de belangen van het systeem, ze ziens ons als objecten om hun doelen te dienen. De relaties die we mogen hebben zijn begrensd, hobby’s zijn totaal gelinkt aan consumentisme, arbeidsomstandigheden zijn belabberd, er worden drugs onder jongeren verspreid en de jongeren worden gecontroleerd door een netwerk van drugsdealers.” De aanwezigen verklaarden dat ze zich niet tevreden zouden stellen met de kruimels, maar dat de weigering om niet onderdanig te zijn het enige middel was om iets te veranderen in het dagelijks leven. De Guardia Civil en de Spaanse politie hebben voor 36 miljoen Euro een nieuw computerprogramma, genaamd SITEL, in gebruik genomen. Hiermee kunnen telefoons zonder toestemming of samenwerking met telefoondiensten ongehinderd afgeluisterd worden. De kandidaat van de Democratische Partij in de VS John Kerry zei eind januari in een interview over terrorisme dat “Vele landen het hoofd hadden geboden tegen terrorisme, zoals Ierland aan de IRA, India aan de Sikhs, Spanje aan de Basken…” De Siks eisten rectificatie en kregen prompt verontschuldigingen van Kerry. De International Basque Organisation (IBO) vroegen hun sympathisanten Kelly te vragen om uitleg. Kelly excuseert zich op 24 februari in een email aan IBO, waarin hij zegt dat hij niet alle Basken als terroristen had moeten kwalificeren. Het beroep dat 4 beambten van de Guardia Civil tegen hun veroordeling wegens foltering hadden ingesteld wordt op 27 januari door het Spaanse Hooggerechtshof goedgekeurd. In 2001 werden de 4 door de rechtbank in Bizkaia tot lange gevangenisstraffen veroordeeld wegens het martelen van 7 Baskische burgers in 1980. Volgens het Spaanse Hooggerechtshof ontbrak bewijs dat deze 4 hadden deelgenomen aan marteling. De advocaat van de slachtoffers, Jone Goirizelaia, zei na deze nieuwste vrijspraak dat “marteling van Baskische burgers door Spaanse rechtbanken niet als delict wordt gezien”. Op 29 januari komt de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón van een koude kermis uit Mexico thuis. Garzón wilde anoniem, samen met de openbaar aanklager Enrique Molina, de 6 Basken, Jon Artola, Axun Gorrotxategi, Félix García, Ernesto Alberdi, Joseba Urkijo en Asier Arronategi, die sinds juli 2003 vastzitten in Mexico City, verhoren. Hen werd echter, na weigering van de eerste 2 Basken die verhoord zouden worden, door de gevangenisleiding de toegang ontzegd, omdat het volgens hen een “inbreuk is op de Mexicaanse soevereiniteit en als een inmenging in interne aangelegenheden van Mexico wordt gezien”. In Mexico wordt gesproken van intimidatie. Twee dagen later keren Garzón en Molina onverrichter zake terug in Madrid, nadat ze nog wel aanwezig waren geweest bij het verhoor van 3 Mexicaanse gevangenen, die verdachte zijn in dezelfde zaak als de 6 Basken. De advocaat van de 6, Bárbara Zamora heeft een klacht ingediend bij de mensenrechtencommissie van het federale district wegens “het schenden van de rechten van mijn cliënten door Garzón”. De Baskische politieke gevangene Carlos Iñigo, die op 28 januari door Frankrijk aan Spanje werd uitgeleverd, wordt op bevel van onderzoeksrechter Juan del Olmo van het Audiencia Nacional opgesloten in de Madrileense gevangenis Soto del Real. Iñigo wordt beschuldigd van lidmaatschap van de politieke organisatie EKIN (op 13 september 2000 door Garzón verboden) en van de Baskische jongerenorganisatie HAIKA (op 6 maart 2001 verboden). Een jaar na de sluiting van het Baskische dagblad Egunkaria, zie hier getuigt de dokter die de hoofdredacteur van Egunkaria, Martxelo Otamendi, elke dag bezocht tijdens zijn detentie in Madrid, voor de rechtbank. De dokter, Juan Monge, bevestigd dat hij klachten heeft ontvangen van Otamendi over zijn slechte behandeling door de Guardia Civil. Otamendi vertelt rechter Juan del Olmo tijdens zijn rechtszaak over martelklachten nogmaals dat hij bedreigd werd en dat de Guardia Civil hem zou ter plekke zou doodschieten als hij nogmaals tegen de dokter zou zeggen dat hij zeer slecht behandeld (onder anderen eindeloze reeks push-ups, naakt in de cel, ’s nachts wakker houden) en gemarteld (door een plastic zak over het hoofd dicht te binden) werd. Uiteindelijk besluit rechter Carmen Valcarce dat er geen bewijzen zijn om aan te tonen dat Otamendi gemarteld werd, “omdat er geen fysieke sporen van zijn”. Deze rechter vond het niet nodig Otamendi’s eigen verhaal te horen, noch het verhaal van Otamendi’s celgenoot Fermin Lazkano. Eind januari leidt de nominatie van de film ‘La Pelota Vasca’ van Julio Medem (binnenkort in Nederland, op 20 maart in de Balie, (zie hier) bij de uitreiking van de Spaanse filmprijzen in Madrid tot protesten. ‘La Pelota Vasca’, over het politieke conflict in Baskenland, leidde tot 2 demonstraties bij de ingang; zo’n 300 actievoerders beschuldigden Medem ervan dat hij de familie van slachtoffers en van de daders op hetzelfde plan stelt, dat hij kritiek zou hebben op de politie en dat hij het plan zou steunen voor meer onafhankelijkheid van Baskenland. Fans van Medem en de film demonstreerden voor de vrijheid van meningsuiting en debat. Uiteindelijk kreeg ‘La Pelota Vasca’ geen prijs, maar droeg Luis Tosar, die werd verkozen tot beste acteur, zijn prijs op aan Julio Medem. Op 4 februari wordt in Hendaia de Bask Joxean Zurutuza Sarasola door de Franse politie gearresteerd in verband met een aanslag van de ‘Autonome Antikapitalistische Commando’s’ op 26 maart 1982. Twaalf jaar geleden werd Zurutuza voor enkele uren opgepakt in dezelfde zaak. Door de dubbele nationaliteit die Zurutuza nu heeft kan hij niet uitgeleverd worden. Onderzoeksrechter Garzón van het Audiencia Nacional heeft zijn onderzoek naar de gevangenenhulporganisatie ‘Gestoras Pro Amnistia’ afgesloten en een aanklacht geformuleerd tegen 27 leden, waaronder Juan Mari Olano, Julen Zelarain, Gorka Zulaika, Aratz Estomba, Ainhoa Irastorza, Julen Larrinaga, Jagoba Terrones, Juan Antonio Madariaga, Jon Beaskoa, Maite Díaz de Heredia, Iker Zubia, Josu Beamount, Alex Belasko, Joseba Iñaki Reta, Sabin Juaristi, Iñaki Loizaga, Ixone Urzelai, Asier Virumbrales, Txema Olabarrieta en Jorge Txokarro. Allen worden aangeklaagd wegens “lidmaatschap van een gewapende organisatie”. Garzón had in december 2001 ‘Gestoras Pro Amnistia’ verboden, in februari 2002 de gevangenenhulporganisatie Askatasuna verboden en in verband hiermee tientallen personen laten arresteren. De Baskische anti-foltergroep TAT heeft op 4 februari 50.000 handtekeningen tegen marteling en een lijst met aanbevelingen om marteling te voorkomen, (Zie hier voor de lijst overhandigd aan de regering van Naffaroa). Een dag later brachten ze ook handtekeningen en aanbevelingen naar het Baskische parlement in Gasteiz. Het ‘Bergara-Initiatief’ lanceert op 7 februari haar eigen stembiljetten met daarop de tekst ‘Inposaketari ez. Bai Naffaroari, bai Euskal Herriari, autodeterminazioa. Euskal Herria aitortu, erraspetatu’ (Geen bedrog. Ja voor Naffaroa, ja tegen Baskenland en zelfbeschikking. Baskenland beslist en dat moet gerespecteerd worden). Op het stembiljet staat ook de verklaring van de Verenigde Naties over het fundamentele recht van ieder volk om over haar eigen toekomst te beslissen, geschreven in zowel het Spaans als Baskisch. Op 10 februari oordeelt het Europees Tribunaal voor de Mensenrechten in Straatsburg dat de Baskische regering geen partij is in haar klacht over de ‘Wet op de Partijen’, die ervoor zorgde dat Batasuna buiten de wet werd gesteld. De klacht van de Baskische regering werd dan ook niet ontvankelijk verklaard. In de Spaanse media werd direct beweerd dat hiermee Batasuna definitief verboden was, maar Batasuna heeft haar eigen procedure lopen in Straatsburg en is uiteraard wel getiteld om te klagen over het verbod. De uitspraak van het Europees Tribunaal wordt over enkele jaren verwacht. Op 10 februari worden in de buurt van Cognac in Frankrijk de twee ETA-leden Ibon Elorrieta en Luis Enrique Garate opgepakt. Zij hebben diverse wapens en 33 kilo aan explosieven in hun bezit. Garate, sinds 1983 ondergedoken, wordt in verband gebracht met 2 aanslagen op de Guardia Civil in 1983, een aanslag op een legerkolonel en met de ontvoering van een zakenman uit Alava in oktober 1986. Elorrieta werd in 2003 door een Franse rechtbank bij verstek tot 5 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Volgens de Spaanse minister- president Aznar was het duo “op weg naar een aanslag in Spanje.” Andere bronnen spreken van een wapentransport. Twee dagen later worden in Limoges Jon Kepa Precadio en Jon González, en in Bidarte Diego Ibarra, opgepakt nadat hun namen werden afgedwongen van Garate en Elorrieta. Overigens wordt Elorrieta nu beschuldigd van “het provoceren van een terroristische moord”, omdat hij in 1997 “samen met anderen een slogan had aangebracht op een muur in Bilbao”. Het Spaanse Hooggerechtshof heeft eindelijk een datum geprikt voor zittingen in het grote onderzoek 18/98, gestart door onderzoeksrechter Baltasar Garzón en gericht tegen de linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging. In november moeten de 68 aangeklaagden voor de rechtbank verschijnen. Zie voor alle informatie over dit mega-onderzoek het boek van Behatokia, is hier te vinden onder Literatuur en Shop en de artikelen in de opeenvolgende Euskal Herria Nieuwsbrieven met de titel ‘Garzonada’. Voor het Hooggerechtshof van Baskenland, waar deze maand een nieuwe voorzitter, Ruiz Piñeiro werd aangesteld die duidelijk maakte dat voor hem “de Spaanse grondwet heilig is”, moeten 24 personen uit de linkse onafhankelijkheidsbeweging verschijnen op beschuldiging van deelname aan een “illegale manifestatie” en van “verheerlijking van terrorisme”. De 24 namen deel aan de demonstratie ‘No Apartheid, Autodeterminanzioa’ (Stop (politieke) apartheid. Zelfbeschikking’) op 20 september 2003, waarin ook aandacht was voor de 6 dagen eerder doodgeschoten Baskische activist en vermeend ETA-lid Arkaitz Otazua. Leuzen over hem, een foto en bloemen worden nu als “verheerlijking van het terrorisme” bestempeld en zelfs de 90-jarige Emilia de la Bodega, die in het busje met de omroepinstallatie zat omdat ze slecht ter been is, wordt aangeklaagd. In de Baskische autonome provincies Araba en Bizkaia worden Erlantz Cantabrana, Nekane Ruiz en David Pérez door de Spaanse politie gearresteerd en naar Madrid gebracht. Volgens de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Angel Acebes zouden de 3 “leden zijn de GRAPO (“Grupos de Restistencia Antifascista Primero de Octobre”). Cantabrana wordt zonder aanklacht later weer vrijgelaten, de andere 2 worden in de Madrileense gevangenis Soto del Real opgesloten. Op 14 februari werd het verslag van de doktoren die Unai Romano, een jonge Bask die op 6 september 2001 werd gearresteerd en 2 dagen en 1 nacht lang werd gemarteld, bezochten en onderzochten in de gevangenis over een periode van 4 maanden, bekendgemaakt. Romano werd, vanwege de foto’s van ‘voor en na de behandeling’, wereldwijd bekend als symbool van folter door de Spaanse staat (zie hier) De doktoren verwerpen de versie van de Guardia Civil als zou Romano zichzelf hebben verwond door met zijn hoofd tegen de muur te slaan, en zeggen in hun verslag dat Romano werd onderworpen aan “meervoudige, intense en herhaalde slagen”. Eén van de doktoren verklaarde dat hij nog nooit dergelijke verwondingen had gezien bij “een levende persoon.” Joxe Arregi overleefde de folter niet. Hij werd 23 jaar geleden doodgeslagen en zijn lijk toonde zware brandsporen. Elk jaar wordt zijn sterfdag herdacht met demonstraties, het motto van deze keer is ’25 urte torturepean. Aski da’ (25 jaar folter, het is genoeg). De Baskische anti-foltergroep TAT gaf een video met getuigenissen uit. Tussen 1977 en 2002 hebben in Baskenland 5.300 personen aangifte gedaan van marteling. In 2003 waren dat er 89. Op dezelfde dag demonstreren meer dan 20.000 mensen in Donostia tegen marteling en eisten onder meer de afschaffing van de beruchte ‘incommunicado’-detentie, een periode van maximaal 5 dagen isolatie die folter mogelijk maakt. Op 17 februari, 1 jaar na de sluiting van het Baskischtalige dagblad Egunkaria op 20 februari 2003, wordt een boek getiteld ‘Gezurra ari du’ (Ze liegen) uitgegeven over alle gebeurtenissen, verteld door de mensen achter Egunkaria. Nog steeds zitten de journalisten en redacteuren Iñaki Uria, die het nawoord schreef, en Xabier Alegria in de gevangenis. Een week later worden nog 3 werknemers van Egunkaria, Agus Barandiaran, Jesús Mari Itturia en Alberto Ortigosa door Garzón aangeklaagd, waarmee het totale aantal aangeklaagden in deze zaak op 22 mensen komt. Overigens heeft de onderzoeksrechter Juan del Olmo nog steeds geen bewijzen geleverd als zou Egunkaria door ETA opgericht zijn en daarmee deel van de gewapende organisatie uitmaken. Del Olmo heeft de “schorsing van de activiteiten van Egunkaria” met nog eens 4 maanden verlengd, omdat “de kans bestaat dat de criminele activiteiten worden voortgezet”. De gewapende organisatie ETA roept in een verklaring op 18 februari een wapenstilstand af voor de provincie Catalonia. Deze wapenstilstand zou al gelden vanaf het begin van het jaar. Enkele dagen later verklaren zij in een lang interview in de Baskische krant GARA dat zij bereid zijn om zonder voorwaarden in gesprek te treden met iedereen en te streven naar een politieke oplossing van het conflict. Geen enkele Baskische politieke partij is hierop ingegaan, ETA werd enkel beschuldigd van “hulp aan de PP in haar verkiezingscampagne” (PNV, rechtse nationalistische regeringspartij) en “gebrek aan respect voor de Baskische bevolking” (EA, liberaal nationalistische regeringspartij). Protesten van ‘Solidarios con Itoiz’ bij het stuwmeer op 18 februari in de buurt van Harluzea. Vier leden van de milieugroep hangen een dag lang aan een zeil aan een rotswand 30 meter boven het meer. Met de actie willen ze de onmiddellijke opening van de damdeuren afdwingen. Op 19 februari moet de leider van de Catalaanse linkse republikeinse partij ERC, Josep-Lluís Carod-Rovira, zijn functie als vice-president in de Catalaanse regering opgeven nadat de Spaanse regering en de Partido Popular een rel hadden veroorzaakt over de ontmoeting die Carod-Rovira heeft gehad met leden van ETA. Carod-Rovira ontkent dat zijn inzet van die gesprekken was om ETA te bewegen tot een wapenstilstand in Catalonia, maar dat hij met “politieke argumenten hen duidelijk wilde maken dat er stappen vooruit gemaakt kunnen worden op het democratische pad” en dat hij wilde dat ETA helemaal zou stoppen met het gebruik van geweld. Carod-Rovira hekelde de hypocrisie van zowel de PP als de PSOE die in het verleden ook gesprekken met ETA voerden en sloot zijn persconferentie af met de woorden ‘No Pasaran!’ en ‘Visca Catalunya!’. De krant ABC onthulde op basis van bronnen bij de Spaanse geheime dienst CNI dat Rovira begin januari een ontmoeting had gehad met ETA. Vreemd genoeg was er minder ophef over het feit dat de Spaanse geheime dienst kennelijk de volgens eigen zeggen “top van ETA” heeft laten lopen. De PP gebruikt de affaire om, in het zicht van de verkiezingen, de PSOE, die immers in een coalitie zitten met (oa) de ERC in Catalonia, zwart te maken en de regionalisten aan te pakken. ERC heeft op haar beurt het terugtreden van de Spaanse minister-president Aznar geëist, wegens “ongrondwettelijke spionage”. Carod-Rovira was in de jaren 80 betrokken bij onderhandelingen met de Catalaanse gewapende groep Terra Lluire. ETA geeft later in een persbericht toe gesproken te hebben met Carod-Rovira maar dat er geen afspraken zijn gemaakt, en dat zij altijd bereid is te praten om een oplossing van het gewapend conflict dichterbij te brengen. In dezelfde periode heeft ETA de toerisme-industrie in Duitsland, Engeland en Frankrijk gewaarschuwd geen reizen te boeken naar Spanje dit jaar, omdat toeristische oorden het hele jaar door doelwit van aanslagen kunnen zijn. In Nederland zorgt de aankondiging van de (mede door Nederland) op de EU-terreurlijst geplaatste en in Spanje verboden Baskische jongerenorganisatie SEGI om informatieve bijeenkomsten op de universiteit van Nijmegen en Leiden te houden voor wat commotie. In Nijmegen verliep de uiteindelijke bijeenkomst zonder problemen, de Universiteit in Leiden echter zag niets in het vrije debat en de uitwisseling van ideeën en zegde de huur-overeenkomst van de zaal af. Ook het ijverigste jongetje van de rechts-simplisten van de Lijst Pim Fortuyn, Joost Eerdmans, was er als de kippen bij om kamervragen te stellen aan minister Remkes. Eerdmans wilde onder andere weten of Remkes SEGI beschouwt als een terreurorganisatie, of het bezoek aan Leiden verboden moest worden en wat het beleid is ten aanzien van bezoeken van vertegenwoordigers van terreurorganisaties aan Nederland. Op 20 februari opent onderzoeksrechter Baltasar Garzón een nieuwe procedure. Hij wil proberen alle kosten van de materiële schade die de gewapende organisatie ETA heeft veroorzaakt, op de door de Spaanse staat verboden Baskische politieke partij Batasuna verhalen. Daaronder vallen volgens hem ook de kosten die de Spaanse staat maakt voor het opsluiten van de Baskische politieke gevangenen, die al dan niet ETA-lid zijn of zijn geweest. Als klap op de vuurpijl wil Garzón ook maar meteen alle kosten die de Spaanse overheid heeft gemaakt om “het terrorisme te bestrijden” bij Batasuna in rekening brengen. Bij een informatiebijeenkomst van het Baskenland Informatie Centrum over een busreis naar Baskenland duiken 2 Jonge Fortuynisten, Clinton Aarts en Maarten van Geijn, op en proberen een paar aanwezigen uit te horen over Baskenland en de situatie van Juanra. Ze worden echter herkend en buitengezet. Deze figuren snuffelen de laatste tijd wel vaker binnen de linkse beweging in Nederland. Voor foto's en meer achtergrond van de heren, zie www.xs4all.nl/~afa/alert/arrestatie.html De 21e nemen rond de 200 personen deel aan het Nazio Eztabaida Gunea (het Nationaal Debat Forum) in Eibar, dat poogt een politieke oplossing van het Baskische politieke conflict te bewerkstelligen en de opbouw van een Baskische soevereine staat nastreeft. Op politiek niveau heeft de fractie van Sozialista Abertzaleak in de het Baskische parlement voorgesteld om te gaan praten over het ‘plan-Ibarretxe’ met als uitgangspunt de territoriale eenheid van Baskenland, het zoeken naar een nieuw frame-work om te werken aan het recht op zelfbeschikking en een referendum, als ”onmisbaar instrument voor een oplossing”. De Sozialista Abertzaleak heeft een 20 pagina’s tellend kritisch document over het ‘plan- Ibarretxe’ opgesteld en noemt het een “plan dat de wortels van het conflict in standhoudt en enkel een nieuw pact met Spanje voorstaat”. Meer politiek: op de voorstellen vanuit het ‘Bergara Initiatief’, de groep van de linkse onafhankelijkheidsbeweging om een gezamenlijke lijst voor de Spaanse verkiezingen te maken, is niemand ingegaan. Hiermee blijft deze beweging uitgesloten van het politieke proces. Op 23 februari wordt de Baskische politieke gevangene Manu Azkarate van de gevangenis Martutene bij Donostia overgebracht naar Alcalá-Meco in Madrid, waar onder andere de door Nederland uitgeleverde Alexander Akkaregi nog steeds vastzit. Voor deze verhuizing (naar de ziekenafdeling van de gevangenis) werd geen enkele reden gegeven, ook niet na protesten van zijn familie en advocaten. Azkarate werd op 14 januari bij de gevangenis gearresteerd, toen hij zich voor zijn wekelijkse visite bij de gevangenisdirectie meldde. Hij werd in 1992 wegens gezondheidsredenen vrijgelaten. Nu moet hij van het Audiencia Nacional zijn resterende straf uitzitten. De gevangenenhulporganisatie ‘Etxerat’ spreekt van een “wraakoefening van de Spaanse instituties.” Eerder eiste het Baskische parlement de vrijlating van Azkarate en veroordeelde ze de gevangenenpolitiek van de Spaanse staat. Vlak voor het debat en de stemming over de motie verlieten de parlementariërs van de Partido Popular en de PSOE de zaal. Carlos Urkijo, de vertegenwoordiger van de Spaanse regering in Baskenland kondigt op 26 februari, de eerste dag van de verkiezingscampagne voor 14 maart, aan dat alle propaganda van Baskisch links door de Ertzaintza, de Baskische regiopolitie, verhindert of weggehaald zal worden. In Donostia worden bijvoorbeeld direct alle posters door de Ertzaintza van de muren getrokken. Ook probeert Urkijo een bijeenkomst van het ‘Bergara-Initiatief’, die hij ziet als opvolgers van Batasuna, in Bilbo te voorkomen. Het verkiezingscomité liet de bijeenkomst echter doorgaan, op voorwaarde dat er niet mocht worden opgeroepen om te stemmen. Op 1 maart echter lanceerde het ‘Bergara-Initiatief’ haar campagne tegen de “bedriegerij van Spanje en Frankrijk” en voor het recht van zelfbeschikking van Baskenland, met 200 manifestaties door heel Baskenland. Op dezelfde dag een nieuw ongeluk op weg naar een gevangenenbezoek. Twee familieleden van de Baskische politieke gevangene Paula García Rodríguez, die in de gevangenis van Mansilla bij León zit, krijgen een auto-ongeluk en moeten in het ziekenhuis verpleegd worden. Op 29 februari worden bij Cañavares Irkus Badillo en Gorka Vidal na een auto-ongeluk door de Guardia Civil gearresteerd op verdenking van lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA. Volgens de Guardia Civil hadden ze 500 kilo springstof bij zich. Beiden zijn overgebracht naar Madrid en in incommunicado-detentie geplaatst. Op 2 maart wordt in verband met deze arrestaties Beñat Barrondo op zijn werk in Laudio door de Guardia Civil opgepakt. Alledrie klagen later over folter tijdens hun incommunicado-detentie. In Donostia wordt op 1 maart de voorlopige vrijlating (namelijk na het uitzitten van ¾ van de straf) van de Baskische politieke gevangene Marian Pérez del Río ingetrokken en ze wordt opgesloten in de Martutene gevangenis om de rest van haar straf, tot 19 maart 2007, uit te zitten. De Openbaar Aanklager Pedro Rubira onderbouwde zijn uitspraak met het gegeven dat aan de “vereiste voorwaarden” voor een voorlopige vrijlating niet voldaan was. Eerder werden de Baskische politieke gevangenen Kepa Narbarte, Xabier Etxeberria, Patxi Gómez, Luis Mari Azkargota en Iñaki Arletaleaniz, na eerst te zijn vrijgelaten volgens de ¾ -regel, weer opgesloten. In Madrid wordt op bevel van onderzoeksrechter Garzón de Baskische politieke gevangene Ibai Aiensa, die afgelopen week werd vrijgelaten omdat de maximale termijn van voorarrest was overschreden, opnieuw opgepakt en opgesloten. Garzón opende zijn in 2000 gestarte onderzoek eenvoudigweg opnieuw en op dezelfde dag werden in datzelfde onderzoek ook Iker Isiegas en Sergio Medina opgepakt en in de gevangenis opgesloten. Op 15 maart zal de speciale VN-rapporteur inzake marteling, de Nederlander Theo van Boven, zijn rapport over de Spaanse staat aan de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties presenteren. Van Boven veroordeelt de incommunicado- detentie, die “niet enkel marteling kan faciliteren, maar “op zichzelf ook een wrede, genadeloze behandeling is”. In oktober bezocht Van Boven zowel Spanje als Baskenland en sprak met talloze politieke en maatschappelijke vertegenwoordigers. “Spaanse vertegenwoordigers waren terughoudend om over marteling te praten, omdat ze gebonden zijn aan politieke richtlijnen”, aldus Van Boven. Ook werden folterklachten door hen neergezet als “strategie van ETA om het justitiële systeem te beschadigen”. De VN- rapporteur veroordeelt ook de verspreidingspolitiek van de Spaanse staat inzake Baskische politieke gevangenen. Ook zal Van Boven bij de presentatie van het rapport het geweld van ETA veroordelen, omdat “veel Spanjaarden in angst leven vanwege doodsbedreigingen aan hen of aan familieleden”. Op 6 maart demonstreerden duizenden mensen in Donostia tegen het verbod op of het geweld van de Ertzaintza tegen verkiezingsbijeenkomsten van het ‘Bergara-Initiatief’ of Batasuna, die oproepen tot een alternatieve stem tijdens de verkiezingen van 14 maart aanstaande. Ze mogen zelf niet deelnemen omdat ze verboden zijn. Bij de vorige verkiezingen organiseerde de linkse onafhankelijkheidsbeweging ook zelf verkiezingen, omdat de 250 kiezersplatforms bijna allemaal verboden werden, en toch stemden zo’n 150.000 mensen op hen. Op de stembiljetten deze keer geen kandidaten, maar politieke eisen: voor zelfbeschikking, tegen oorlog, tegen marteling en gevangenissen… Volgens Joseba Alvarez, Batasuna-woordvoerder voor Buitenlandse Zaken en op 20 maart te gast in Amsterdam op een seminar over Baskenland (zie hier), zou het mooi zijn indien de Partido Popular, “de partij die de oorlogen van Bush ondersteunt, die onder Franco- aanhangers rekruteert, en die een racistische vluchtelingenpolitiek hanteert” weggestemd zou worden, maar het alternatief is de PSOE en “wij kennen de PSOE, zij hebben de doodseskaders van de jaren tachtig tegen ons georganiseerd en het verbod op onze partij medeondersteund”. Voor Baskenland is het lood om oud ijzer. Daarom moet de Baskische onafhankelijkheidsbeweging zichzelf organiseren en verder gaan met werken aan het recht op zelfbeschikking voor Baskenland. In 14 steden in Baskenland werden demonstraties en manifestaties in het kader van internationale vrouwendag 8 maart gehouden. De situatie van vrouwen is slecht en het Bilgune Feminista (Feministisch Forum) maakte een analyse en een stappenplan. Vrouwen verdienen tot 30% minder dan mannen, als ze al werken: in vele sectors van de maatschappij zijn vrouwen ‘onzichtbaar’. Geweld tegen vrouwen blijft een continue en groot probleem, vorig jaar werden er 888 klachten over slechte behandeling bij de gemeentehuizen van Donostia en Bilbo ingediend en in Naffaroa leven 400 vrouwen in opvanghuizen. Volgens het departement voor vrouwenzaken in Donostia wordt één op de 5 vrouwen slecht behandeld. Positief puntje is dat steeds meer vrouwen, maar ook mannen deelnemen aan de diverse vormen van vrouwenstrijd.
Ga terug naar de nieuws index