Maandelijkse digitale BIC-Nieuwsbrief nr. 11, periode 7 t/m 31 december 2004
1) Baskische politieke gevangenen
2) Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
3) Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
4) Naasleep 11 Maart/aanslagen Madrid
5) Repressie
6) ETA-aanslagen/verklaringen
7) De Baskische Taal

  1. Baskische politieke gevangenen

    Werd nu pas bekend; Op 5 november 2004 is de politieke gevangene Juanra overgeplaatst naar de bajes van Vallodolid. Nadat Juanra een bezoek van een familielid was misgelopen, omdat die de toegang tot de gevangenis (van Soto del Real te Madrid waar hij sinds oktober 2003 vastzit) werd ontzegd, is hij overgeplaatst. Zelfs twee dagen na zijn overplaatsing waren zijn familie en vrienden door de bajesautoriteiten nog niet ingelicht over zijn nieuwe verblijfplaats. Het is enkel te danken aan de familieleden van collega gevangenen van Juanra, dat zijn familie op de hoogte werd gesteld van zijn overplaatsing. Juanra bevindt zich nu op ruim 700 kilometer afstand van zijn woonplaats, met alle gevolgen van dien voor hem [slechte bereikbaarheid voor familie en vrienden door grote reisafstanden]. Het nieuwe adres van Juanra is: Juan Ramón Rodríguez Fernández, c/o Prisión Provincial de Vallodolid Carretera Madrid-Gijón 47014 Villanubla (Vallodolid) España

    Op 8 december wordt de moeder van de Baskische politieke gevangene Ekain Gerra, Karmele Solaguren, begraven in Iruña. Gerra mag erbij zijn en zo'n 1.500 mensen waren op de been om solidariteit te betuigen. De Guardia Civil vond het nodig te chargeren toen volgens hen de terugbrenging naar de gevangenis van Gerra werd verhinderd. Er vielen diverse gewonden. Dit jaar vielen 2 doden bij ongelukken op weg naar gevangenenbezoek en raakten 112 personen gewond.

    In Donostia demonstreren op 11 december zo'n 3.500 mensen, in Bilbao 3.000, in Gasteiz 800 en in vele kleinere dorpen ook nog eens honderden, tegen de verspreidingspolitiek van de Baskische politieke gevangenen, naar aanleiding van de dood van Karmele Solaguren. Hoofdschuldigen zijn volgens de demonstranten de Spaanse regeringspartij PSOE en de Baskische regeringspartij EAJ-PNV.

    Op 14 december eisen 400 professoren van de Baskische Universiteit de onmiddellijke vrijlating van hun collega Joseba Garmendia. Garmendia is dan wel voorlopig vrij in de zaak "Udalbiltza" (de verboden Baskische zelforganisatie van gemeenteraadsleden) na betaling van 30.000 euro borg, hij zit nog steeds vast in een zaak tegen de Baskische "volkskroegen", de Herriko Tabernas, waar de linkse nationalisten samenkomen. Garmendia, die nu al 29 maanden in voorarrest zit, betaalde ook al 50.000 euro voor zijn ,vrijlating' in de zaak ,Egunkaria'. Hij wordt beschuldigd van "lidmaatschap van ETA" en "het werven van fondsen", maar hiervoor is tot op heden geen enkel bewijs geleverd.

  2. Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering

    Het Baskische Autonome Parlement keurde op 30 december het ,plan-Ibarretxe' voor een verregaande autonomie van Baskenland met een nipte meerderheid van 39 tegen 35 stemmen goed. Het voorstel kwam erdoor dankzij de stemmen van de EAJ-PNV, EA, IU en 3 stemmen (Otegi, Permach en Salaberria) van de Sozialista Abertzaleak, de opvolger van de bij wet verboden partij Batasuna. Dat laatste was zeer verrassend, omdat het er lang naar uitzag dat zij, net als de PSOE en de PP, tegen zouden stemmen, al was het om zeer verschillende redenen. De PSOE en de PP zijn sowieso tegen het plan en ook dat er een referendum over komt, Sozialista Abertzaleak is tegen het plan omdat het slechts 3 van de 7 Baskische provincies omvat en het niet expliciet het recht op zelfbeschikking voorop stelt. De andere 3 (Goirizelaia, Peña en Alvarez) van de 6 parlementariërs van Sozialista Abertzaleak stemden voor Euskal Herria (heel Baskenland dus), zelfbestuur, voor een referendum, tegen partij-projecten, tegen fouten uit het verleden en tegen (enkel) hervormingen van het autonomie-statuut. Volgens de Baskische president Ibarretxe komt er dankzij zijn plan een einde aan decennia van geweld. "De sleutel van de oplossing is het recht van de Baskische samenleving om zelf te beslissen over haar toekomst", zei hij in het parlement in Gasteiz. Ibarretxe zei dat hij onmiddellijk contact zou opnemen met de Spaanse premier Jose Luis Rodriguez Zapatero om onderhandelingen te starten over veranderingen in de situatie van de Baskische regio. Volgens vice-premier Maria Teresa Fernandez de la Vega gaat dit plan echter in tegen de grondwet en zou het niet goedgekeurd mogen worden. Officieel moet het plan nu voorgelegd worden aan het Spaanse parlement, maar dat zal het natuurlijk verwerpen. Er komt volgens Ibarretxe hoe dan ook een referendum, maar de uitslag daarvan zal dan weer niet rechtsgeldig zijn omdat deze niet wordt uitgeroepen door het centrale parlement.

    In een evaluatie van het ,anti-terrorisme'-pact tussen de PSOE en de PP in Madrid op 29 december kwam er een akkoord tussen beide partijen om de activiteiten van Batasuna en onafhankelijkheidsplatforms te stoppen. In 5 dorpen in Gipuzkoa zou Batasuna nog aan de macht zijn, te weten in Irura, Aizarnazabal, Itsasondo, Hernialde en Leaburu, en dat moet afgelopen zijn volgens de PP en de PSOE.

  3. Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict

    Het parlement van Catalonia heeft het initiatief genomen tot een seminar over "Gevangenpolitiek in relatie tot vrede in Ierland; voorstellen voor een scenario van vrede in Baskenland" dat midden december begon met een eerste sessie. De Ierse experts Christine Bell en Breidge Cadd stelden dat de politieke gevangenen een sleutel tot de oplossing van het conflict waren, zowel voor als na het Ierse vredesproces, en dat hun status als politieke gevangene geaccepteerd zou moeten worden en hun rechten gerespecteerd, wijzende op de situatie in Baskenland en Catalonia. In de afsluitende sessie maakten 6 Baskische politieke partijen en de Catalaanse ERC zich hard voor een politieke oplossing van het conflict. De leider van het ERC, Carod-Rovira zei: "Ik wil niet te optimistisch overkomen, maar er zijn al heel wat belangrijke stappen genomen; de normalisatie van de relaties tussen de Baskische Autonome Regering en de Spaanse, het feit dat ETA al heel lang niemand meer heeft vermoord, het vredesvoorstel van Batasuna en dat sommige Baskische socialisten willen dat Batasuna weer gelegaliseerd wordt."

    De woordvoerders van AuB, de verboden lijst voor zelfbeschikking van Baskenland, Inaxio Agirre en Pedro Albite, presenteerden het vredesvoorstel van Batasuna in het parlement van Gipuzkoa. Alle partijen, behalve de PP, luisterden en vroegen uitleg. Het was overigens de eerste keer dat AuB, ondanks dat tienduizenden mensen op hen stemden bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, werd toegelaten in het parlement van Gipuzkoa. De Baskische PSOE, de PSE-EE, had eerst geprobeerd de komst van AuB te verhinderen, maar luisterde uiteindelijk toch. AuB deed een oproep om de krachten te bundelen tegen de ,Wet op de politieke partijen' die het nog steeds mogelijk maakt onwelgevallige partijen uit te sluiten van deelname aan verkiezingen.

    Op 16 december wordt het ,Platform 18/98+' opgericht, dat zich wil gaan richten tegen het mega-onderzoek ,18/98' (gericht tegen de linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging) en alle vervolgden bij elkaar brengt, ondanks verschillende politieke ideeën. Het idee is om op te komen voor alle burgerlijke en politieke rechten in Baskenland. Over een paar maanden zullen de eerste verhoren in de zaak, die eigenlijk al vanaf februari 1997 loopt, beginnen. Een lange lijst van organisaties is verboden (Xaki, Ekin, Jarrai, Haika, SEGI, Gestoras pro Amnistia, Askatasuna etc), wat resulteerde in 221 arrestaties, 163 beschuldigden, 40 mensen die nog steeds in de gevangenis zitten, miljoenen euro's aan borgstellingen, gesloten kranten, dichtgetimmerde kantoren en de inbeslagname van talloze goederen. Als eerste wil het platform de internationale gemeenschap informeren en waarnemers naar de processen organiseren. Ook wordt er gezocht naar steun in de juridische wereld.

    In Madrid protesteren 6 mensen op 18 december tegen de verspreidingspolitiek van Baskische politieke gevangenen door de Spaanse overheid, onder hen 2 broers van de Baskische politieke gevangene Amaia Segurola, die in Valencia gevangen zit samen met haar 6 maanden oude dochtertje. Voor de deur van de kantoren van het Gevangeniswezen in het hartje van Madrid werd een auto op zijn kop gezet en ,bloedende slachtoffers' gingen erbij liggen. De politie arresteerde iedereen onder applaus van de omstanders, die onder andere riepen "Ga dit in je eigen land doen!'

    De Baskische ombudsman Iñigo Lamarka lanceerde op 21 december zijn voorstel om de incommunicado-detentie (5 dagen totale isolatie na arrestatie) op te heffen teneinde de toepassing van martelmethoden tegen te gaan. Ook wil hij video-opnames van de tijd dat mensen ,in arrestatie' doorbrengen en grondige onderzoeken bij martelklachten.

    In de laatste week van december gaan meer dan 100 mensen in Arantzazu, Mutriku en Zaldibia in hongerstaking om een politieke status voor de meer dan 700 Baskische politieke gevangenen te eisen. Verder protesteren ze tegen de verspreidingspolitiek en willen ze dat de gevangenen, maar ook de vluchtelingen en bannelingen een stem krijgen in de oplossing van het conflict in Baskenland. En ze eisen de terugkeer van de gevangenen naar gevangenissen in Baskenland. De hongerstakers spraken met tal van politieke organisaties en voerden ook actie bij de wedstrijd van het Baskische nationale voetbalteam op 29 december.

  4. Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid

    Voor zijn vertrek als minister-president van Spanje heeft José Maria Aznar alle elektronische archieven van zijn ambtstermijn (1996- 2004) laten wissen. Het betekent dat op het kantoor van de premier geen materiaal beschikbaar is over het handelen van Aznar en zijn medewerkers in de dagen tussen de treinaanslagen van 11 maart en de parlementsverkiezingen van 14 maart. Dat verklaarde premier José Luis Rodriquez Zapatero op 13 december tijdens zijn verhoor door de parlementscommissie die de aanslagen van 11 maart onderzoekt. De digitale opruimactie is uitgevoerd door een gespecialiseerd bedrijf, dat daarvoor een factuur van twaalfduizend euro heeft ingediend bij de regering-Zapatero, heeft de krant El País gemeld. Ook kopieën van de bestanden zijn gewist. Waarschijnlijk bevatten de archieven de verslaglegging van spoedvergaderingen en e-mailcorrespondentie. Officiële documenten zijn bewaard. De getuigenis van Zapatero had het karakter van een weerwoord op de uitlatingen die Aznar twee weken geleden deed tijdens zijn verhoor door de commissie. Aznar verdedigde toen verbeten het toeschrijven van de aanslag aan de Baskische terreurgroep ETA. Maar Zapatero noemde de koers van de regering-Aznar na de aanslagen "grootschalige misleiding". Andere nieuwtjes waren nog dat een Marokkaanse "vertrouwensman" van de PP eerst had verklaard dat ETA in Asturië explosieven had gekocht, maar later meldde hij dat hij dat allemaal verzonnen had. En de inzet in de strijd tegen ETA van de PP bedroeg tussen de 10.000 en 12.000 politie-agenten, terwijl in de strijd tegen moslimterrorisme 64 agenten werden ingezet.

  5. Repressie

  6. Op 7 december wordt in Baiona Jean-François Lefort, de woordvoerder van Askatasuna (Vrijheid) opgepakt. Askatasuna zet zich in voor de rechten van Baskische politieke gevangenen en werd in februari door de Spaanse onderzoeksrechter Garzón verboden verklaart. In het Franse deel van Baskenland bleef Askatasuna echter actief, waarop Garzón het Europees Aanhoudingsbevel tegen Lefort uitvaardigde. De arrestatie zou verband houden met de arrestatiegolf van 3 oktober 2004, waarbij onder anderen Mikel Albisu (inmiddels in hongerstaking), een topman in ETA, werd opgepakt. Overigens werden ook nog twee anarchisten in Frankrijk gearresteerd vanwege oppassen op het kind van Albisu en zijn vriendin Soledad Iparragirre. Met die laatste wordt wat heen en weer gesleept; sinds haar arrestatie op 3 oktober zit ze in Bordeaux, waar ze deze maand een hongerstaking begon tegen haar slechte behandeling. Ze moest ook voortdurend van cel verwisselen. Toen werd ze zonder dat haar advocaat dat wist, naar Nantes overgebracht en vandaar uit naar het ziekenhuis van Fresnes bij Parijs, waar de vrouwelijke gevangenen een ondersteuningshongerstaking begonnen. Bij de gevangenis in Bordeaux werd door vrienden en familie buiten gedemonstreerd met de leus 'Presoak Etxera!' (Gevangenen naar Huis! (Baskenland)'. Op 10 december stopt ze met haar protest als haar isolement wordt opgeheven en ze weer bezoek kan ontvangen.

    In Arrasate, Mondragon demonstreren 1.500 mensen tegen het bezoek van de Spaanse koning en koningin. "Waarom moeten de representanten van de Spaanse onderdrukking hier op bezoek komen, terwijl er hier wordt gepraat over vrede en de oplossing van het conflict?", vroegen de demonstranten zich af. De Baskische regio-politie was alom aanwezig en viel de gehele dag Baskische jongeren lastig.

    Op 11 december demonstreren zo'n 350 mensen in Baiona voor de vrijlating van Lefort. Op 13 december werd Lefort 5 uur lang ondervraagd (hij zat al eerder 7 dagen in isolatie op het politiebureau in Baiona) en werd uiteindelijk beschuldigd van 'bendevorming'. Nu zit hij in Parijs gevangen. De Baskische krant Berria had een kort schriftelijk interview met hem, waarin hij onder andere zegt: "Frankrijk heeft Baskenland altijd als 'Spaans probleem' gezien en hielp hen dan ook met arrestaties en uitleveringen, maar de laatste jaren zien ze het meer als hun eigen 'probleem' en dat heeft ervoor gezorgd dat er steeds meer arrestaties en sluitingen van organisaties plaatsvinden. (¿) Ik was niet echt verrast door mijn arrestatie; Askatasuna klaagt misstanden aan en protesteert onophoudelijk."

    Het Hooggerechtshof in Madrid veroordeelt op 15 december 2 jongeren uit Arrasate tot elk 17 maanden cel voor het bedreigen en beledigingen van een socialistisch raadslid tijdens een bijeenkomst van de gemeenteraad. Ze hadden een poster met daarop een tekst tegen foltering omhoog gehouden tijdens de vergadering.

    Het Spaanse Hooggerechtshof vernietigd op 23 december een oordeel van het Baskische Hooggerechtshof in de zaak tegen het Baskische parlementslid Jon Salabberria van Sozialista Abertzaleak. In 2002 had Salaberria in een parlementair debat gezegd dat ,ETA de gewapende strijd voert om de legitieme rechten van Baskenland te verdedigen'. Volgens het Baskische Hof was dit ,verheerlijken van terrorisme' en veroordeelde hem tot 1 jaar cel en 7 jaar onthouding van parlementair werk. Volgens het Spaanse Hof geniet Salaberria parlementaire onschendbaarheid en sprak hem vrij.

    Nieuwe bewijslast duikt op in de zaak van Mikel Zabalza, die in december 1985 dood werd gevonden in de Bidasoa-rivier. Sinds 1995 is de zaak heropend, omdat er verschillende getuigenissen zijn die de officiële versie van de Guardia Civil in twijfel trekken. Deze versie is dat Zabalza, die ze gearresteerd hadden, met handboeien en al in de rivier sprong en verdronk. Nu is er een bandopname in handen van 2 journalisten waarop een gesprek te horen is tussen iemand van de Spaanse geheime dienst en een Guardia Civil-agent, die toegeeft dat Zabalza werd doodgemarteld, iets was familieleden en mensenrechtenorganisaties al jaren beweren. Zabalza werd overigens vermoord in de kazerne van Intxaurrondo, die toen onder opperbevel stond van de beruchte ex- generaal Galindo, die dit jaar werd vrijgelaten.

    De moeder van Amaia Urizar (22) brengt het verhaal van haar dochter in de openbaarheid op 29 december. Urizar werd op 29 oktober in Bilbao gearresteerd en werd 5 dagen in incommunicado- detentie geplaatst. Ze werd onder anderen door agenten van de Guardia Civil verkracht met een geladen pistool. Lees hier haar huiveringwekkende getuigenis in het Engels

  7. ETA-aanslagen/verklaringen

    Op 12 december wordt het Bernabeu-stadion in Madrid, waar 70.000 mensen kijken naar de wedstrijd Real Madrid tegen Real Sociedad uit Donostia (op dat moment 1-1), ontruimd na een bommelding die werd gemeld aan de redactie van de Baskische krant GARA. De resterende 3 minuten worden op 5 januari gespeeld.

    ETA heeft de Spaanse overheid de afgelopen tien jaar acht miljard euro gekost. Dat blijkt uit een rapport dat tot stand kwam onder leiding van de anti-terreurrechter Baltasar Garzon. Dit bedrag ging onder meer op aan de beveiliging van bedreigde personen, schadevergoedingen en pensioenen voor nabestaanden en het gevangenhouden van honderden ,Etarras'. De economische impact van de strijd voor Baskisch zelfbestuur voor Baskenland zelf, een regio met twee miljoen inwoners, is ook indrukwekkend. De afpersingspraktijken van de ETA (de 'revolutionaire belasting') verziekten het investeringsklimaat en joegen veel bedrijven weg. Het rapport raamt de kosten in de jaren 1994-2003 op zo'n tien procent van het Baskisch binnenlands product dat voor deze periode geschat wordt op bijna negentig miljard euro.

  8. De Baskische taal

    Op 11 december stelde de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, Miguel Angel Moratinos, aan de EU voor om het Euskara, het Galicisch en het Catalaans voortaan als werktalen binnen de EU te beschouwen. Hij bood ook aan de vertaalkosten voor zijn rekening te nemen. Dit was een verkiezingsbelofte van de PSOE.

    In Baiona demonstreren op 12 december zo'n 3000 mensen voor de erkenning van de Baskische taal in de Franse provincie. De organisaties Seaska, Biga Bai en Euskal Haziak hadden tot de demonstratie opgeroepen uit onvrede over de negatieve houding van de Franse minister van Binnenlandse Zaken Dominique De Villepin ten opzichte van de Baskische taal in de 3 Baskische provincies op Frans grondgebied.

Ga terug naar index