-
Baskische politieke gevangenen
Werd nu pas bekend; Op 5 november 2004 is de politieke
gevangene Juanra overgeplaatst naar de bajes van Vallodolid.
Nadat Juanra een bezoek van een familielid was misgelopen,
omdat die de toegang tot de gevangenis (van Soto del Real te
Madrid waar hij sinds oktober 2003 vastzit) werd ontzegd, is hij
overgeplaatst. Zelfs twee dagen na zijn overplaatsing waren zijn
familie en vrienden door de bajesautoriteiten nog niet ingelicht over
zijn nieuwe verblijfplaats. Het is enkel te danken aan de
familieleden van collega gevangenen van Juanra, dat zijn familie op
de hoogte werd gesteld van zijn overplaatsing. Juanra bevindt zich
nu op ruim 700 kilometer afstand van zijn woonplaats, met alle
gevolgen van dien voor hem [slechte bereikbaarheid voor familie en
vrienden door grote reisafstanden]. Het nieuwe adres van Juanra is:
Juan Ramón Rodríguez Fernández, c/o Prisión Provincial de
Vallodolid Carretera Madrid-Gijón 47014 Villanubla (Vallodolid)
España
Op 8 december wordt de moeder van de Baskische politieke
gevangene Ekain Gerra, Karmele Solaguren, begraven in Iruña.
Gerra mag erbij zijn en zo'n 1.500 mensen waren op de been om
solidariteit te betuigen. De Guardia Civil vond het nodig te
chargeren toen volgens hen de terugbrenging naar de gevangenis
van Gerra werd verhinderd. Er vielen diverse gewonden. Dit jaar
vielen 2 doden bij ongelukken op weg naar gevangenenbezoek en
raakten 112 personen gewond.
In Donostia demonstreren op 11 december zo'n 3.500 mensen, in
Bilbao 3.000, in Gasteiz 800 en in vele kleinere dorpen ook nog
eens honderden, tegen de verspreidingspolitiek van de Baskische
politieke gevangenen, naar aanleiding van de dood van Karmele
Solaguren. Hoofdschuldigen zijn volgens de demonstranten de
Spaanse regeringspartij PSOE en de Baskische regeringspartij
EAJ-PNV.
Op 14 december eisen 400 professoren van de Baskische
Universiteit de onmiddellijke vrijlating van hun collega Joseba
Garmendia. Garmendia is dan wel voorlopig vrij in de zaak
"Udalbiltza" (de verboden Baskische zelforganisatie van
gemeenteraadsleden) na betaling van 30.000 euro borg, hij zit nog
steeds vast in een zaak tegen de Baskische "volkskroegen", de
Herriko Tabernas, waar de linkse nationalisten samenkomen.
Garmendia, die nu al 29 maanden in voorarrest zit, betaalde ook al
50.000 euro voor zijn ,vrijlating' in de zaak ,Egunkaria'. Hij wordt
beschuldigd van "lidmaatschap van ETA" en "het werven van
fondsen", maar hiervoor is tot op heden geen enkel bewijs geleverd.
-
Nieuws uit de rijen van de Baskische en Spaanse regering
Het Baskische Autonome Parlement keurde op 30 december het
,plan-Ibarretxe' voor een verregaande autonomie van Baskenland
met een nipte meerderheid van 39 tegen 35 stemmen goed. Het
voorstel kwam erdoor dankzij de stemmen van de EAJ-PNV, EA,
IU en 3 stemmen (Otegi, Permach en Salaberria) van de Sozialista
Abertzaleak, de opvolger van de bij wet verboden partij Batasuna.
Dat laatste was zeer verrassend, omdat het er lang naar uitzag dat
zij, net als de PSOE en de PP, tegen zouden stemmen, al was het
om zeer verschillende redenen. De PSOE en de PP zijn sowieso
tegen het plan en ook dat er een referendum over komt, Sozialista
Abertzaleak is tegen het plan omdat het slechts 3 van de 7
Baskische provincies omvat en het niet expliciet het recht op
zelfbeschikking voorop stelt. De andere 3 (Goirizelaia, Peña en
Alvarez) van de 6 parlementariërs van Sozialista Abertzaleak
stemden voor Euskal Herria (heel Baskenland dus), zelfbestuur,
voor een referendum, tegen partij-projecten, tegen fouten uit het
verleden en tegen (enkel) hervormingen van het autonomie-statuut.
Volgens de Baskische president Ibarretxe komt er dankzij zijn plan
een einde aan decennia van geweld. "De sleutel van de oplossing
is het recht van de Baskische samenleving om zelf te beslissen
over haar toekomst", zei hij in het parlement in Gasteiz. Ibarretxe
zei dat hij onmiddellijk contact zou opnemen met de Spaanse
premier Jose Luis Rodriguez Zapatero om onderhandelingen te
starten over veranderingen in de situatie van de Baskische regio.
Volgens vice-premier Maria Teresa Fernandez de la Vega gaat dit
plan echter in tegen de grondwet en zou het niet goedgekeurd
mogen worden. Officieel moet het plan nu voorgelegd worden aan
het Spaanse parlement, maar dat zal het natuurlijk verwerpen. Er
komt volgens Ibarretxe hoe dan ook een referendum, maar de
uitslag daarvan zal dan weer niet rechtsgeldig zijn omdat deze niet
wordt uitgeroepen door het centrale parlement.
In een evaluatie van het ,anti-terrorisme'-pact tussen de PSOE en
de PP in Madrid op 29 december kwam er een akkoord tussen
beide partijen om de activiteiten van Batasuna en
onafhankelijkheidsplatforms te stoppen. In 5 dorpen in Gipuzkoa
zou Batasuna nog aan de macht zijn, te weten in Irura,
Aizarnazabal, Itsasondo, Hernialde en Leaburu, en dat moet
afgelopen zijn volgens de PP en de PSOE.
-
Initiatieven uit Baskenland om te komen tot een politieke oplossing van het conflict
Het parlement van Catalonia heeft het initiatief genomen tot een
seminar over "Gevangenpolitiek in relatie tot vrede in Ierland;
voorstellen voor een scenario van vrede in Baskenland" dat midden
december begon met een eerste sessie. De Ierse experts Christine
Bell en Breidge Cadd stelden dat de politieke gevangenen een
sleutel tot de oplossing van het conflict waren, zowel voor als na
het Ierse vredesproces, en dat hun status als politieke gevangene
geaccepteerd zou moeten worden en hun rechten gerespecteerd,
wijzende op de situatie in Baskenland en Catalonia. In de
afsluitende sessie maakten 6 Baskische politieke partijen en de
Catalaanse ERC zich hard voor een politieke oplossing van het
conflict. De leider van het ERC, Carod-Rovira zei: "Ik wil niet te
optimistisch overkomen, maar er zijn al heel wat belangrijke
stappen genomen; de normalisatie van de relaties tussen de
Baskische Autonome Regering en de Spaanse, het feit dat ETA al
heel lang niemand meer heeft vermoord, het vredesvoorstel van
Batasuna en dat sommige Baskische socialisten willen dat
Batasuna weer gelegaliseerd wordt."
De woordvoerders van AuB, de verboden lijst voor zelfbeschikking
van Baskenland, Inaxio Agirre en Pedro Albite, presenteerden het
vredesvoorstel van Batasuna in het parlement van Gipuzkoa. Alle
partijen, behalve de PP, luisterden en vroegen uitleg. Het was
overigens de eerste keer dat AuB, ondanks dat tienduizenden
mensen op hen stemden bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen,
werd toegelaten in het parlement van Gipuzkoa. De Baskische
PSOE, de PSE-EE, had eerst geprobeerd de komst van AuB te
verhinderen, maar luisterde uiteindelijk toch. AuB deed een oproep
om de krachten te bundelen tegen de ,Wet op de politieke partijen'
die het nog steeds mogelijk maakt onwelgevallige partijen uit te
sluiten van deelname aan verkiezingen.
Op 16 december wordt het ,Platform 18/98+' opgericht, dat zich wil
gaan richten tegen het mega-onderzoek ,18/98' (gericht tegen de
linkse Baskische onafhankelijkheidsbeweging) en alle vervolgden
bij elkaar brengt, ondanks verschillende politieke ideeën. Het idee
is om op te komen voor alle burgerlijke en politieke rechten in
Baskenland. Over een paar maanden zullen de eerste verhoren in
de zaak, die eigenlijk al vanaf februari 1997 loopt, beginnen. Een
lange lijst van organisaties is verboden (Xaki, Ekin, Jarrai, Haika,
SEGI, Gestoras pro Amnistia, Askatasuna etc), wat resulteerde in
221 arrestaties, 163 beschuldigden, 40 mensen die nog steeds in
de gevangenis zitten, miljoenen euro's aan borgstellingen, gesloten
kranten, dichtgetimmerde kantoren en de inbeslagname van talloze
goederen. Als eerste wil het platform de internationale
gemeenschap informeren en waarnemers naar de processen
organiseren. Ook wordt er gezocht naar steun in de juridische
wereld.
In Madrid protesteren 6 mensen op 18 december tegen de
verspreidingspolitiek van Baskische politieke gevangenen door de
Spaanse overheid, onder hen 2 broers van de Baskische politieke
gevangene Amaia Segurola, die in Valencia gevangen zit samen
met haar 6 maanden oude dochtertje. Voor de deur van de
kantoren van het Gevangeniswezen in het hartje van Madrid werd
een auto op zijn kop gezet en ,bloedende slachtoffers' gingen erbij
liggen. De politie arresteerde iedereen onder applaus van de
omstanders, die onder andere riepen "Ga dit in je eigen land doen!'
De Baskische ombudsman Iñigo Lamarka lanceerde op 21
december zijn voorstel om de incommunicado-detentie (5 dagen
totale isolatie na arrestatie) op te heffen teneinde de toepassing
van martelmethoden tegen te gaan. Ook wil hij video-opnames van
de tijd dat mensen ,in arrestatie' doorbrengen en grondige
onderzoeken bij martelklachten.
In de laatste week van december gaan meer dan 100 mensen in
Arantzazu, Mutriku en Zaldibia in hongerstaking om een politieke
status voor de meer dan 700 Baskische politieke gevangenen te
eisen. Verder protesteren ze tegen de verspreidingspolitiek en
willen ze dat de gevangenen, maar ook de vluchtelingen en
bannelingen een stem krijgen in de oplossing van het conflict in
Baskenland. En ze eisen de terugkeer van de gevangenen naar
gevangenissen in Baskenland. De hongerstakers spraken met tal
van politieke organisaties en voerden ook actie bij de wedstrijd van
het Baskische nationale voetbalteam op 29 december.
-
Nasleep 11 maart/aanslagen Madrid
Voor zijn vertrek als minister-president van Spanje heeft José Maria
Aznar alle elektronische archieven van zijn ambtstermijn (1996-
2004) laten wissen. Het betekent dat op het kantoor van de premier
geen materiaal beschikbaar is over het handelen van Aznar en zijn
medewerkers in de dagen tussen de treinaanslagen van 11 maart
en de parlementsverkiezingen van 14 maart. Dat verklaarde premier
José Luis Rodriquez Zapatero op 13 december tijdens zijn verhoor
door de parlementscommissie die de aanslagen van 11 maart
onderzoekt. De digitale opruimactie is uitgevoerd door een
gespecialiseerd bedrijf, dat daarvoor een factuur van twaalfduizend
euro heeft ingediend bij de regering-Zapatero, heeft de krant El País
gemeld. Ook kopieën van de bestanden zijn gewist. Waarschijnlijk
bevatten de archieven de verslaglegging van spoedvergaderingen en
e-mailcorrespondentie. Officiële documenten zijn bewaard. De
getuigenis van Zapatero had het karakter van een weerwoord op de
uitlatingen die Aznar twee weken geleden deed tijdens zijn verhoor
door de commissie. Aznar verdedigde toen verbeten het
toeschrijven van de aanslag aan de Baskische terreurgroep ETA.
Maar Zapatero noemde de koers van de regering-Aznar na de
aanslagen "grootschalige misleiding". Andere nieuwtjes waren nog
dat een Marokkaanse "vertrouwensman" van de PP eerst had
verklaard dat ETA in Asturië explosieven had gekocht, maar later
meldde hij dat hij dat allemaal verzonnen had. En de inzet in de
strijd tegen ETA van de PP bedroeg tussen de 10.000 en 12.000
politie-agenten, terwijl in de strijd tegen moslimterrorisme 64
agenten werden ingezet.
-
Repressie
Op 7 december wordt in Baiona Jean-François Lefort, de
woordvoerder van Askatasuna (Vrijheid) opgepakt. Askatasuna zet
zich in voor de rechten van Baskische politieke gevangenen en
werd in februari door de Spaanse onderzoeksrechter Garzón
verboden verklaart. In het Franse deel van Baskenland bleef
Askatasuna echter actief, waarop Garzón het Europees
Aanhoudingsbevel tegen Lefort uitvaardigde. De arrestatie zou
verband houden met de arrestatiegolf van 3 oktober 2004, waarbij
onder anderen Mikel Albisu (inmiddels in hongerstaking), een
topman in ETA, werd opgepakt. Overigens werden ook nog twee
anarchisten in Frankrijk gearresteerd vanwege oppassen op het
kind van Albisu en zijn vriendin Soledad Iparragirre. Met die laatste
wordt wat heen en weer gesleept; sinds haar arrestatie op 3
oktober zit ze in Bordeaux, waar ze deze maand een
hongerstaking begon tegen haar slechte behandeling. Ze moest
ook voortdurend van cel verwisselen. Toen werd ze zonder dat haar
advocaat dat wist, naar Nantes overgebracht en vandaar uit naar
het ziekenhuis van Fresnes bij Parijs, waar de vrouwelijke
gevangenen een ondersteuningshongerstaking begonnen. Bij de
gevangenis in Bordeaux werd door vrienden en familie buiten
gedemonstreerd met de leus 'Presoak Etxera!' (Gevangenen naar
Huis! (Baskenland)'. Op 10 december stopt ze met haar protest als
haar isolement wordt opgeheven en ze weer bezoek kan
ontvangen.
In Arrasate, Mondragon demonstreren 1.500 mensen tegen het
bezoek van de Spaanse koning en koningin. "Waarom moeten de
representanten van de Spaanse onderdrukking hier op bezoek
komen, terwijl er hier wordt gepraat over vrede en de oplossing van
het conflict?", vroegen de demonstranten zich af. De Baskische
regio-politie was alom aanwezig en viel de gehele dag Baskische
jongeren lastig.
Op 11 december demonstreren zo'n 350 mensen in Baiona voor de
vrijlating van Lefort. Op 13 december werd Lefort 5 uur lang
ondervraagd (hij zat al eerder 7 dagen in isolatie op het
politiebureau in Baiona) en werd uiteindelijk beschuldigd van
'bendevorming'. Nu zit hij in Parijs gevangen. De Baskische krant
Berria had een kort schriftelijk interview met hem, waarin hij onder
andere zegt: "Frankrijk heeft Baskenland altijd als 'Spaans
probleem' gezien en hielp hen dan ook met arrestaties en
uitleveringen, maar de laatste jaren zien ze het meer als hun eigen
'probleem' en dat heeft ervoor gezorgd dat er steeds meer
arrestaties en sluitingen van organisaties plaatsvinden. (¿) Ik was
niet echt verrast door mijn arrestatie; Askatasuna klaagt
misstanden aan en protesteert onophoudelijk."
Het Hooggerechtshof in Madrid veroordeelt op 15 december 2
jongeren uit Arrasate tot elk 17 maanden cel voor het bedreigen en
beledigingen van een socialistisch raadslid tijdens een bijeenkomst
van de gemeenteraad. Ze hadden een poster met daarop een tekst
tegen foltering omhoog gehouden tijdens de vergadering.
Het Spaanse Hooggerechtshof vernietigd op 23 december een
oordeel van het Baskische Hooggerechtshof in de zaak tegen het
Baskische parlementslid Jon Salabberria van Sozialista
Abertzaleak. In 2002 had Salaberria in een parlementair debat
gezegd dat ,ETA de gewapende strijd voert om de legitieme
rechten van Baskenland te verdedigen'. Volgens het Baskische Hof
was dit ,verheerlijken van terrorisme' en veroordeelde hem tot 1 jaar
cel en 7 jaar onthouding van parlementair werk. Volgens het
Spaanse Hof geniet Salaberria parlementaire onschendbaarheid en
sprak hem vrij.
Nieuwe bewijslast duikt op in de zaak van Mikel Zabalza, die in
december 1985 dood werd gevonden in de Bidasoa-rivier. Sinds
1995 is de zaak heropend, omdat er verschillende getuigenissen
zijn die de officiële versie van de Guardia Civil in twijfel trekken.
Deze versie is dat Zabalza, die ze gearresteerd hadden, met
handboeien en al in de rivier sprong en verdronk. Nu is er een
bandopname in handen van 2 journalisten waarop een gesprek te
horen is tussen iemand van de Spaanse geheime dienst en een
Guardia Civil-agent, die toegeeft dat Zabalza werd doodgemarteld,
iets was familieleden en mensenrechtenorganisaties al jaren
beweren. Zabalza werd overigens vermoord in de kazerne van
Intxaurrondo, die toen onder opperbevel stond van de beruchte ex-
generaal Galindo, die dit jaar werd vrijgelaten.
De moeder van Amaia Urizar (22) brengt het verhaal van haar
dochter in de openbaarheid op 29 december. Urizar werd op 29
oktober in Bilbao gearresteerd en werd 5 dagen in incommunicado-
detentie geplaatst. Ze werd onder anderen door agenten van de
Guardia Civil verkracht met een geladen pistool. Lees hier haar
huiveringwekkende getuigenis in het Engels
-
ETA-aanslagen/verklaringen
Op 12 december wordt het Bernabeu-stadion in Madrid, waar
70.000 mensen kijken naar de wedstrijd Real Madrid tegen Real
Sociedad uit Donostia (op dat moment 1-1), ontruimd na een
bommelding die werd gemeld aan de redactie van de Baskische
krant GARA. De resterende 3 minuten worden op 5 januari
gespeeld.
ETA heeft de Spaanse overheid de afgelopen tien jaar acht miljard
euro gekost. Dat blijkt uit een rapport dat tot stand kwam onder
leiding van de anti-terreurrechter Baltasar Garzon. Dit bedrag ging
onder meer op aan de beveiliging van bedreigde personen,
schadevergoedingen en pensioenen voor nabestaanden en het
gevangenhouden van honderden ,Etarras'. De economische impact
van de strijd voor Baskisch zelfbestuur voor Baskenland zelf, een
regio met twee miljoen inwoners, is ook indrukwekkend. De
afpersingspraktijken van de ETA (de 'revolutionaire belasting')
verziekten het investeringsklimaat en joegen veel bedrijven weg.
Het rapport raamt de kosten in de jaren 1994-2003 op zo'n tien
procent van het Baskisch binnenlands product dat voor deze
periode geschat wordt op bijna negentig miljard euro.
-
De Baskische taal
Op 11 december stelde de Spaanse minister van Buitenlandse
Zaken, Miguel Angel Moratinos, aan de EU voor om het Euskara,
het Galicisch en het Catalaans voortaan als werktalen binnen de
EU te beschouwen. Hij bood ook aan de vertaalkosten voor zijn
rekening te nemen. Dit was een verkiezingsbelofte van de PSOE.
In Baiona demonstreren op 12 december zo'n 3000 mensen voor
de erkenning van de Baskische taal in de Franse provincie. De
organisaties Seaska, Biga Bai en Euskal Haziak hadden tot de
demonstratie opgeroepen uit onvrede over de negatieve houding van
de Franse minister van Binnenlandse Zaken Dominique De Villepin
ten opzichte van de Baskische taal in de 3 Baskische provincies
op Frans grondgebied.