Sluiting van Egunkaria
- Dit weekoverzicht staat grotendeels in het teken van de sluiting van Egunkaria door de Guardia Civil en de gevolgen daarvan (zie de verklaring op onze nieuwspagina)
De dag na de sluiting legden duizenden mensen rond het middaguur het werk neer om zich te verzamelen voor het hoofdkantoor van Egunkaria in Andoain. Zaterdag zag Donostia een van de grootste demonstraties ooit in deze stad. Amper twee dagen na de sluiting gingen tienduizenden, wellich honderdduizenden de straat op om te protesteren tegen de sluiting. Vertegenwoordigers van de politieke partijen PNV, EA, Batasuna, en Aralar liepen mee alsmede vertegenwoordigers van de grootste vakbonden ELA en LAB. Ook veel vertegenwoordigers van de Baskische afdeling van de sociaaldemocratische partij PSOE liepen mee, zij het "op persoonlijke titel". De Baskische regering liet zich vertegenwoordigen door drie van haar ministers. In de dagen daarna vinden er tientallen lokale demonstraties plaats in de steden en dorpen van Baskenland.
Overigens zit Baskenland geen dag zonder Baskischtalige krant. De dag na de sluiting van Egunkaria verschijnt Egunero, gemaakt door de arbeiders van Egunkaria. De oplage stijgt binnen enkele dagen tot maar liefst honderduizend exemplaren.
De Egunero van zondag
- Maandag blijkt dat de één van de gearresteerden, Zubiria sinds zaterdag in het ziekenhuis ligt, volgens de Spaanse media in verband met maagklachten. In het ziekenhuis zou Zubiria geprobeert hebben zelfmoord te plegen. De vrouw van Zubiria mag haar man niet bezoeken omdat hij nog steeds in incomunicado-detentie wordt gehouden. Het enige wat zij te horen krijgt over de toestand van haar man is dat hij nog leeft. De angstige voorgevoelens van velen worden een dag later bewaarheid wanneer vijf van de tien gearresteerden op borgtocht wordenv rijgelaten. De directeur van Egunkaria, Matxelo Otamendi verklaart direct na zijn vrijlating te zijn gemarteld door de Guardia Civil. Hij werd verstikt door middel van een plastic zak (een martelmethode die bekend staat als "la bolsa") en moest naakt tot uitputting toe oefenigen doen waarbij hij werd geslagen en geschopt. Ook werd hem verteld dat de erepresident van Egunkaria, Ugalde, zou zijn omgekomen tijdens de huiszoeking. Als later de vijf mensen die niet zijn vrijgelaten met hun advocaat mogen spreken blijkt dat zij op vergelijkbare wijze gemarteld zijn.
De toestand van Zubiria en de verklaring van Otamendi, beiden alom gerespecteerd voor hun werk voor de Baskische taal, doen een golf van verontwaardiging door Baskenland gaan. Partijen als de PNV, EA, Batasuna en IU eisen onmiddelijke opheldering. De Spaanse minister van justitie, Acebes, blijkt minder geschokt. Hij laat onmiddellijk onderzoeken of degenen die klagen over de martelingen vervolgd kunnen worden wegens hun leugens over het martelen. Acebes komt met het oude verhaal op de proppen dat het aangifte doen van martelingen een ETA-tactiek is die ook in het ETA-handboek vermeld staat. Dit verhaal is door de Spaanse autoriteiten ook in Nederland verteld in het kader van het uitleveringsproces tegen de Catalaanse activist Juanra. Na vragen van de Amsterdamse rechtbank bleek het ETA-handboek een folder te zijn van de mensenrechtenorganisatie Gestoras Pro-Amnistia waarin mensen wordt gevraagd aangifte te doen als ze gemarteld zijn en het er niet bij te laten zitten. Otamnedi verklaart enige dagen later tegen Gara dat de Guardia Civil hem bedreigd om niets te verklaren over zijn behandeling: ". De Guardia Civil zei tegen me dat we elkaar nog wel tegen zullen komen, dat het leven lang is. Maar ik zei tegen mezelf, als ik hier niet over klaag ga ikweg uit mijn land."
Uiteindelijk roept ook de Baskische president, Ibarretxe, op tot heropening van Egunkaria en onmiddellijke vrijlating van Zubiria. Ook kondigt de Baskische regering aan dat ze in de toekomst subsidie zullen blijven geven aan Egunkaria en dat ze zullen adverteren in Egunero. Ook de grootste partij van Catalonia, CiU, geeft aan in de toekomst in Egunero te zullen adverteren. De PP eist een strafrechtelijk onderzoek tegen de instanties die in het "ETA-pamflet" adverteren.
- In een verklaring geeft de woordvoerder van Batasuna, Otegi, aan dat de enige motor van de totalitaire en neofascistische staat Spanje, de haat tegen Baskenland is en benoemt hij de Spaanse koning als eindverantwoordelijke van de martelpraktijken. Dit komt hem prompt op een strafrechtelijk onderzoek te staan. Volgens het Spaanse OM kan Otegi voor zijn uitlatingen twee jaar gevangenisstraf krijgen. Otegi reageert daarop met de mededeling dat hij alleen maar hardop zegt wat de meeste Basken denken.
- In de beschikking van rechter Del Olmo waarin hij de gevangenhouding van vijf van de gearresteerden beveelt staan ook de gronden van de voorlopige sluiting van Egunkaria. Dat Egunkaria onderdeel van ETA zou vormen wordt gebaseerd op documenten die al in het begin van de jaren negentig in beslag zijn genomen bij ETA-verdachten. Uit de documenten zou blijken dat de krant de doelen van ETA zou bevorderen. Een deel van de documenten werd vijf jaar geleden al gebruikt als argument voor de sluiting van de Baskische krant Egin. Nog sterker van een codeletter (de P) waaraan wordt gerefereerd in een van de documenten werd vijf jaar geleden nog gezegd dat die voor Egin staat. Met dezelfde letter zou nu Egunkaria worden bedoeld. De documenten zijn besprekingen van de actualiteiten in de jaren negentig, waaronder het oprichten van Egunkaria. De benoeming van Zubiria als directuer wordt besproken alsmede de mogelijkheid en wenselijkheid dat Otamendi directeur zal worden. Niet blijkt dat ETA iets met die wenselijkheid heeft gedaan. Evenmin wordt aangegeven welke strafrechtelijke activiteiten de afzonderlijke gearresteerden zouden hebben begaan.
- De gearresteerden:
Iņaki Uria: Hoofd van de raad van bestuur van Egunkaria. Nog steeds gevangen.
Martxelo Otamendi: hoofdredactuer vanEgunkaria. In het verleden leraar en schoolhoofd in Tolosa en werkzaam bij de Baskische televisie. vrijgelaten op borgtocht.
Juan Mari Torrealdai: Dagelijks bestuur van Egunkaria. Gerespecteerd voor zijn werk voor de Baskischtalige cultuur sinds de jaren zestig. Auteur van vele werken over de Baskische taal. Nog steeds gevangen.
Pello Zubiria: Uitgever van het Baskischtalige blad Argia. Voormalig uitgever van Egunaria. Sinds kort gestopt met werken in verband met zijn slechte gezondheid. Nog steeds gevangen en in het ziekenhuis.
Luis Goia: filmproducent en lid van de raad van bestuur van Egunkaria.Op borgtocht vrijgelaten.
Fermin Lazkano: Directeur van Plazagunea, een automatiseringsbedrijf ten dienste van de Baskischtalige cultuur. Voormalig dagelijks bestuur van Egunkaria en leraar voor de organisatie voor Baskischtalig volwassenenonderwijs AEK. Op borgtocht vrijgelaten.
Inma Gomila: Voormalig lid van het dagelijks bestuur van Egunkaria. op borgtocht vrijgelaten.
Xabier Alegria: Lid van Udalbiltza, de vereniging van Baskische gemeenteraadsleden. Eerder gevangengenomen in de zaak tegen Egin en Ekin. Nog steeds gevangen.
Xabier Oleaga: Hoofd van externe communicatie van de federatie van Baskische scholen. Voormalig redacteur van Egin, later redacteur van Egunkaria. Nog steeds gevangen.
Txema Auzmendi: Jezuitisch priester. directeur van de lokale radiozender van Donostia "Radio Popular". Voormalig secretaris van de raad van bestuur van Egunkaria. Nog steeds gevangen.
- 300 advocaten ondetekenen een verklaring waarin zij oproepen tot de heropening van Egunkaria. Volgens hen is de sluiting niet legitiem, illegaal, ongrondwettelijk, oneerlijk, wilekeurig, desproportioneel en brengt zij ernstige schade toe voor de grote massa van mensen die niets met de onderzochte feiten te maken hebben en die het inkorten van hun rechten en vrijheden niet hoeven te accepteren. Amnesty International roept op tot een snelle opheldering van de feiten waarop de sluiting gebaseerd is. De International Federation of Journalists noemt de sluiting een klap voor de persvrijheid in Baskenland.
- Voor meer informatie over de sluiting van Egunkaria in het Engels verwijzen we naar deze pagina
Overig nieuws
- Zaterdag worden elf van de veertien mensen die vorige week werden gearresteerd (zie vorig weekoverzicht) door Garzon gevangengenomen. Ook zij verklaren te zijn gemarteld door middel van schoppen en bedreigingen. In Frankrijk worden twee Basken gearresteerd wegens verdenking van ETA-lidmaatschap: Aloņa Muņoa en Mikel otegi. In Iruņea wordt gedemonstreerd voor vrijlating van de dodelijk zieke politieke gevangene Bautista Barandalla. Meer dan 15 burgerplatforms worden opgericht ter verdediging van het recht op zelfbeschikking (en vermoedelijk met het oog op verkiezingsdeelname in plaats van het bij voorlopige maatregel verboden Batasuna).
- Zondag demonstreren vijfhonderd mensen in Ordizia voor de vrijlating van Otegi en Muņoa.
- Maandag brengt de Baskische organisatie tegen het martelen haar jaarlijkse rapport uit. Volgens TAT neemt het aantal klachten toe en wordt ook geklaagd over methoden die al jaren niet meer gebruikt zijn zoals verdringking in een badkuip. Volgens TAT hebben zich in 2002 127 gevallen van marteling van Baskische burgers voorgedaan. TAT klaagt er over dat de Spaanse regering het rapport van het Europese CPT (committee for the prevention of torture) na een bezoek aan Baskenland in 2000 nog steeds niet heeft vrijgegeven.
- Vrijdag trekt subcommandante Marcos zijn voorstel in om een vredesoverleg te voeren met alle in het Baskische conflict betrokken partijen. Volgens Marcos ontbreekt de wil daarvor bij teveel partijen en leidt een eventuele bijeenkomst enkel tot het beschuldigen door de deelnemers van de niet-deelnemers.
|
