-
Het ‘Plan-Ibarretxe’ blijft de gemoederen in Spanje en
Baskenland meer dan bezig houden. Door de regering Aznar en
de PSOE (de sociaal-democraten) wordt zelfs gesproken van
een nationale noodtoestand. Aznar stelt voor om de grondwet te
wijzigen en het houden van een referendum (of illegaal te
stemmen) strafbaar te maken. De PSOE is het niet mee eens,
maar roept iedere EU-regering afzonderlijk en ook de EU zelf
op om een verklaring tegen het plan af te geven. Ook het
Spaanse bedrijfsleven zet de Baskische onder druk om zich
vooral tegen het plan op te stellen, op straffe van isolatie en
uitsluiting. En de Spaanse kerk en de vakbonden zijn tegen. Het
Constitutionele Hof in Spanje discussieert over de vraag of ze
het beroep van de Spaanse regering tegen het ‘plan-Ibarretxe’ in
behandeling nemen. Als ze dat doen, kan het debat daarover in
het Baskische parlement voor 5 maanden geschorst worden en
zal de zaak nog verder op scherp worden gezet.
-
Volgens een rapport van de Franse mensenrechtenorganisatie
Observateur Internationale des Prissoniers
stevent ook het Franse gevangeniswezen op een enorme
overpopulatie af. Sommige gevangenissen hebben tweemaal
zoveel gevangenen als ze capaciteit hebben. Nu zitten er 60.000
mensen vast, het hoogste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog;
124 van hen zijn Baskische politieke gevangenen, verspreid over
28 gevangenissen. Vorig jaar waren er door de zeer slechte en
depressieve omstandigheden 122 gevallen van zelfmoord, in de
eerste 7 maanden van dit jaar al 73; dat is zevenmaal zo hoog
als buiten de gevangenispoorten.
-
De 8 Baskische politieke gevangenen in Algeciras protesteren
sinds 1 november tegen hun isolement, waar ze vanaf 2001
inzitten, met een hygiënestaking, waarop na enkele dagen de
bewakers reageren door er de hogedrukspuiten op te zetten.
Daarna verplaatste de directie het bezoekuur naar
donderdagmiddag, wat het nog kostbaarder maakt voor
familieleden om op bezoek te komen. De afstand van
Baskenland naar Andalusië bedraagt bovendien heen en terug
2.500 kilometer. Na 2 weken komt er de toezegging van de
directie hen samen te voegen in een aparte vleugel, wel nog altijd
in isolatie.
-
De Spaanse luchtmacht begint de oefening ‘Tormenta 2003’ in
het woestijngebied Bardenas Reales in Naffaroa, compleet met
het afwerpen van bommen van 500 kilo.
-
Op 13 november wordt Juan Mari Olano, de woordvoerder van
de door onderzoeksrechter Baltasar Garzón verboden
mensenrechtenorganisatie Gestoras Pro Amnistia, door
Frankrijk aan Spanje uitgeleverd. Olano zat sinds oktober 2001
in Frankrijk in uitleveringsdetentie.
-
Het beroep van de Baskische politieke gevangenen Alfonso
Sebastián en Sebas Lasa tegen de vrijspraak van de Guardia
Civil-agenten die hen in Madrid tijdens het voorarrest gemarteld
hadden, wordt op 14 november door het Spaanse
Hooggerechtshof afgewezen. Motivatie voor de afwijzing was
dat de verwondingen van de beide Basken waren ontstaan
wegens verzet tijdens hun arrestatie en dat bovendien de
klachten wegens folter enkel waren ingediend om te
bewerkstelligen dat hun verklaringen nietig verklaard zouden
worden omdat deze onder druk afgegeven zouden zijn. Dit soort
verklaringen wordt echter om de haverklap gebruikt om zowel
de gemartelde zelf te veroordelen als ook anderen die genoemd
worden in die verklaringen te vervolgen. Zoals bijvoorbeeld
Juanra en Paulo Elkoro.
-
Op 16 november worden Igor Letona en Mikel Uzkudun door
Franse antiterreureenheden vlakbij Toulouse gearresteerd. Hen
wordt ‘logistieke ondersteuning van de gewapende organisatie
ETA’ verweten. Twee dagen later worden in een ander plaatsje
vlakbij Toulouse Eneko Agirresarobe en Lander Fernández. Zij
zouden volgens de autoriteiten behoren tot het ‘Commando
Bizkaia’. Volgens de Spaanse BiZa minister Angel Acebes
zouden zij ‘medeverantwoordelijk zijn voor de aanslagen op het
vliegveld van Santander, het hotel in Getxo en aanslagen in
Bilbao en Iberdrola.’
-
In de havens van Pasaia, Bilbao en Baiona wordt op 17
november 24 uur lang gestaakt uit protest tegen de
hervormingen die het hele havenbedrijf zullen treffen.
-
In Gipuzkoa, Naffaroa en Sevilla worden op 18 november 12
mensen, Ikerne Indakoetxea, Goizeder Antón, Ruben Gelbenzu,
Xabier Otaegi, Zugaitz Izagirre, Enekoitz Oiarzabal, David
Brum, Saioa Alzua, Gaizka Azkarate, Gaizka Garcia, Eneko
Gorostidi en Regina Maiztegi, gearresteerd op de beschuldiging
‘medewerkers van ETA te zijn’. Volgens minister van BiZa
Acebes probeerden zij ‘de basisstructuur van ETA te
reorganiseren’ en zou deze operatie een preventief karakter
dragen. De beschuldiging is gebaseerd op een document dat
werd gevonden bij de arrestatie van Ibon Fernandez de Iradi op
19 december 2002. Twee dagen later worden Maider Egiguren
en Mikel Garaiondo ook gearresteerd. Van de 14 werden er 4
weer vrijgelaten, 2 van hoefden niet eens voor de rechter te
verschijnen, de andere 10 zijn opgesloten. Het aantal arrestaties
naar aanleiding van die lijst van Iradi is nu opgelopen tot 72.
Buiten dit getal gingen ook nog 9 mensen zich vrijwillig melden
bij onderzoeksrechter Baltasar Garzón en werden vrijgelaten.
Later wordt ook nog Tubal Abrisketa in Frankrijk gearresteerd,
maar ook weer vrijgelaten. Dit zou te maken hebben met de 34
arrestaties die op 8 oktober plaatsvonden door heel Baskenland.
-
Op 20 november bekritiseert de gewapende organisatie ETA de
Baskische televisie-zender EiTB via een persverklaring en
brieven aan journalisten om haar woordgebruik in een uitzending
over Baskische politieke gevangenen. EiTB noemt hen ‘ETA-
gevangenen’ en hun familieleden als ‘familieleden van ETA-
gevangenen’. Volgens ETA loopt EiTB daarmee hand in hand
met politie en justitie in het criminaliseren van de links-
nationalistische beweging.
-
Joxe Mari Sors, Mikel Azkune, Joan Mari Larrarte, Mikel
Sorozabal, Angel Ramón Díez, Mikel Arrizabalaga, Amando
Hernández, Xabier Legarra en Eneko Etxeberria, die op 16
oktober dit jaar rond de invallen in het Martin Ugalde Cultuur
Park gearresteerd werden, worden niet meer verdacht van
‘lidmaatschap respectievelijk samenwerking met ETA’ maar nu
wegens belastingfraude.
-
In Bilbao protesteren op 22 november 2000 mensen van het
platform ‘Nunca Mais’ tegen de ramp met de olietanker
Prestige, nu 1 jaar geleden.
-
De Audiencia Nacional in Madrid besluit dat de Baskische
politieke ex-gevangene Patxi Gómez, die na het uitzitten van ¾
van zijn straf volgens de geldende rechtsregels op dat moment
vorig jaar werd vrijgelaten, alsnog zijn gehele straf moet uitzitten.
Gómez zat 13 jaar in verschillende gevangenissen in Spanje.
-
De president van Naffaroa, Miguel Sanz, kondigt op 25
november aan elke burgemeester die het waagt de Baskische
vlag (Ikurriña) aan het stadhuis of een ander openbaar gebouw
te hangen, of dat enkel gedoogt, voor het gerecht te slepen. De
in maart dit jaar aangenomen ‘Ley de Símbolos’, ‘wet op de
symbolen’, door de UPN, de lokale afdeling van de PP in
Naffaroa, aangenomen, voorziet hierin. Op 5 december dient de
regering van Naffaroa een klacht in bij de rechtbank tegen de
gemeenteraad van Leitza, omdat de burgemeester niet binnen 15
dagen de Baskische vlag van het gemeentehuisbalkon had
verwijderd. Het Hooggerechtshof in Naffaroa vonnist in een
zaak over het gebruik van de Baskische taal in openbare
gelegenheden “dat de kennis van een taal niet het onderwerp van
discriminatie kan zijn” en haalt daarmee de taalpolitiek van de
UPN onderuit. Het vonnis maakt duidelijk dat discriminatie
tegen Spaanssprekenden in Naffaroa niet voorkomt, zoals de
UPN wil doen geloven, maar dat degene die Baskisch spreken
banen werden geweigerd.
-
Enkele uren nadat de Guardia Civil een nieuwe website opende
over ‘Terrorisme’ wordt de lijst met aanslagen van de Grupos
Antiterroristas de Liberación (GAL), die onder andere de
Baskische politieke vluchtelingen Joxean Lasa, Joxi Zabala,
Mikel Goikoetxea en Bixente Perurena in de jaren tachtig
vermoordden, weer verwijderd. Volgens de generaal directeur
van de Guardia Civil was het een ‘grove fout’ die hier gemaakt
was. Agenten en officieren van de Guardia Civil waren
betrokken bij deze Spaanse doodseskaders, die in opdracht van
de toenmalige PSOE-regering handelde.
-
De Audiencia Nacional in Madrid klaagt 103 studenten van
Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU), de Universiteit van de de
Autonome regio Baskenland, aan wegens ‘verzet tegen
staatsgeweld’. Zij hadden op 7 april dit jaar deelgenomen aan
een protestmanifestatie tegen de nieuwe Spaanse
Universiteitswet; deze werd door de Baskische politie
Ertzaintza gewelddadig uit elkaar geslagen.
-
De Bask Asier Huegen, die uiteindelijk 73 dagen in gijzeling bij
de Columbiaanse ELN doorbracht, wordt samen met de Duitser
Reinhilt Wiegel op 24 november vrijgelaten. Een week eerder
was Huegen te zien op een video waarin hij solidariteit voor het
ELN van het Baskische volk vroeg. De andere gijzelaars zouden
vlak voor kerst worden vrijgelaten.
-
Opnieuw een dodelijk ongeval van een relatie van een Baskische
politieke gevangene: op 29 november komt Sara Fernandéz,
vriendin van Iñaki Etxeberria, die in Madrid in de Valdemoro
gevangenis zit, komt om het leven bij een auto-ongeluk. Izaskun
Urkijo, de vriendin van Iker Zubia, die sinds zijn arrestatie in
november 2001 in Valdemoro in voorarrest zit, raakt
levensgevaarlijk gewond. Het is het 3e dodelijke slachtoffer die
de verspreidingspolitiek tot gevolg heeft dit jaar, en de 14e tot nu
toe. Een dag later werd Sara Fernandéz herdacht in Iruñea,
maar de Spaanse politie verhinderde de 400 rouwende mensen
om te demonstreren tegen de verspreidingspolitiek en opende
het vuur op de demonstranten, die zich daarop moesten
verspreidden.
-
Op 1 december spreken in Amsterdam Garbiñe Eraso van
Askatasuna en Josu Lopez Castañares, voormalig politiek
gevangene op een film/informatie avond over de situatie van de
Baskische politieke gevangenen. Een verslag hiervan vind je in
de Euskal Herria Nieuwsbrief nr. 16, die op het punt staat te
verschijnen.
-
In Madrid werd op 1 december een herdenkingsbijeenkomst
van slachtoffers van de Spaanse burgeroorlog en de Franco-
dictatuur in het Spaanse parlement georganiseerd. De enige
afwezige was de regeringspartij Partido Popular van minister
president Aznar; de fractie woordvoerder van de PP, Luis de
Grandes, vond het een ‘niet adequate bijeenkomst’ en het deed
hem teveel aan ‘mottenballen’ denken. De PP, die eenmaal in
een gezamenlijk parlementsbesluit met de overige partijen de
vroegere dictatuur heeft veroordeeld, beschouwt de zaak als
afgedaan. Binnen de PP zijn verschillende politici, waaronder
Aznar, afkomstig uit families en kringen die nauw gelieerd waren
aan Franco.
-
Op 2 december begint rechter Juan Del Olmo aan een
huiszoeking van enkele dagen van de (afgesloten) kantoren van
het in februari door hemzelf gesloten Baskischtalige dagblad
Egunkaria. Deze operatie heeft te maken met de 2e serie van
beschuldigingen tegen de krant, die van financiële malversaties.
Het Martin Ugalde Cultuur Park werd door de Guardia Civil
bewaakt en de medewerkers van alle 25 bedrijven die er zitten
moesten door de checkpoints. Tientallen dozen met documenten
werden door Del Olmo meegenomen. Op 6 december vraagt
Joxi Mari Elosua, de advocaat van de laatste Egunkaria-
arrestant Iñaki Uria, aan het Spaanse Nationale
Hooggerechtshof om zijn cliënt vrij te laten, omdat “er geen
enkele reden is hem langer vast te houden”. “Uria wordt nergens
van beschuldigd, hij zal zijn eventuele misdaad niet kunnen
herhalen omdat Egunkaria gesloten is, er is geen slachtoffer en
dus ook geen risico dat Uria iets met dat slachtoffer zou kunnen
doen en er is geen risico dat Uria met bewijsmateriaal gaat
knoeien, want toen Oleaga en Alegria werden vrijgelaten zei
rechter Del Olmo zelf dat daarvoor niet gevreesd hoefde te
worden”, zo beargumenteerde Elosua langs de lijnen van de
Spaanse wetgeving.
-
De woordvoerder van het Baskische parlement, Juan Mari
Atutxa, zijn plaatsvervanger Gorka Knörr en secretaris Kontxi
Bilbao moeten voor het Hooggerechtshof van Baskenland
verschijnen wegens het ‘weigeren’ van het bevel om de fractie
van de politieke partij Sozialista Abertzaleak (wat bestaat uit
parlementariërs van het verboden Batasuna) uit het parlement te
verwijderen. Ook wordt er bekeken of het terecht was dat de
Sozialista Abertzaleak financiële steun kreeg, (wat in het
nieuwe voorstel van de PP over het verbieden van een
referendum ook strafbaar gesteld gaat worden) iets waar iedere
politieke partij recht op heeft. Na 12 uren toelichten voor het
Hooggerechtshof bleef Atutxa erbij dat hij juist heeft gehandeld:
“Parlementariërs die een fractie bevolken, vertegenwoordigen
geen partij, maar hun kiezers. Daarom is het niet mogelijk hen te
verwijderen.” Uitspraak volgt nog.
-
Op 4 december worden Ibon Fernández de Iradi, Garazi
Aldana en Patxi Abad door Franse antiterreureenheden bij
Mont-de-Marsan gearresteerd. Alledrie wordt ‘samenwerking
met de leiding van de gewapende organisatie ETA’ verweten.
Iradi werd op 19 december 2002 in Baiona gearresteerd, maar
wist 3 dagen later via het ventilatiesysteem uit het politiebureau
aldaar te ontsnappen.
-
In Durango demonstreren op 6 december duizenden mensen
onder het motto ‘Bai Euskal Herriari’ (Ja voor Baskenland)
voor het zelfbeschikkingsrecht voor Baskenland.
-
Rond de viering van het 25-jarig bestaan van de Spaanse
grondwet op 6 december, verschijnen er in de Nederlandse
kranten allemaal zurige en alarmerende artikelen over ‘de
racistische nationalisten uit Baskenland, de enige regio dat nog
geen democratie kent’ en meer van dat fraais. Onze reacties
hierop vind je op onze site onder het kopje Documenten.
|
