OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 32, periode 28 oktober t/m 14 november

  • In de Verenigde Staten neemt ‘The National Lawyers Guild’ op een conferentie in Minneapolis een resolutie aan met de oproep aan de VS-regering om aan de Spaanse overheid te vragen om de “rechten van de Basken te respecteren”. Het Advocatengilde is een forum van 4000 progressieve advocaten en een delegatie van hen bracht eind september een bezoek aan Baskenland en sprak daar met hoogwaardigheidsbekleders uit het Spaanse juridische en politieke systeem en Baskische politici, journalisten en mensenrechtenactivisten. In de resolutie wordt de sluiting van de Baskische kranten Egin en Egunkaria aangeklaagd, als wel als het buiten de wet stellen van de politieke partij Batasuna. Ook stellen zij dat “90% van de Baskische politieke gevangenen vastzitten op basis van verklaringen afgegeven onder marteling”. Verder wijzen zij op het onschuldbeginsel van het VN- mensenrechtenverdrag en dat “ieder mens het recht heeft niet onderworpen te worden aan marteling of een onmenselijke behandeling of willekeurig te worden gearresteerd”. De Baskische advocaat Urko Aiartza Azurtza, die door de organisatoren van de conferentie was uitgenodigd, werd op het vliegveld van Chicago opgepakt, ondervraagd, geketend aan een stoel en uiteindelijk na 9 uur met een vliegtuig teruggestuurd naar Spanje. Ze kopieerden zakelijke papieren, een opzet voor een zaak bij het Europese Hof, en boeken, waaronder het TAT-rapport over marteling en het boek over politieke vervolging in Baskenland (nog altijd te koop via onze site, onder het kopje Shop.

  • Rechter Juan del Olmo heft eindelijk de geheimhouding van de stukken in de ‘zaak- Egunkaria’ op, zodat de advocaten eindelijk kunnen gaan bekijken waar hun cliënten nu eigenlijk van beschuldigd worden. Het dossier bevat maar liefst 30.000 vellen en Europe Press kreeg inzage in het hoofdstuk over het Martin Ugalde Cultuur Park, waar op 16 oktober de Guardia Civil binnenviel en 8 mensen arresteerde in verband met de ‘zaak-Egunkaria’ (zie Overzicht NR 31). Volgens de Guardia Civil, zo staat in het dossier, zouden “Egunkaria en de uitgeverijen die in het cultuurpark gevestigd zijn, dienen voor de uitschakeling van de Castilliaanse (Spaanse) taal in Euskadi, Naffaroa en Frans Baskenland en om dan hun Verenigde Baskische Socialistische Staat in te voeren”.

  • Eind oktober meldt Alain Berastegi zich bij de Audiencia Nacional in Madrid, nadat onderzoeksrechter Baltasar Garzón een opsporingsbevel in verband met de arrestatie van 34 Basken door heel Baskenland en in Frankrijk op 8 oktober tegen hem had uitgevaardigd. Garzón verdenkt hem van ‘vermeend lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA’. Wegens vluchtgevaar wordt Berastegi in de gevangenis van Soto del Real opgesloten. In het vorige weekoverzicht kon je lezen hoe 20 Basken uiteindelijk in de Spaanse gevangenis belandden; onder Franse wetgeving werden de 5 daar gearresteerden na enkele dagen incommunicado- detentie vrijgelaten. Malvina Rekalde en Maika Arizaga werden niet eens voor een rechter geleid, Eneko Gorri en Ihintza Otxandabaratz werden ook zonder borg vrijgelaten. Emilie Martin, een studente van 18 jaar, moest 3000 Euro borg betalen en mag de provincie niet verlaten en ze moet zich tweemaal per week melden op het politiebureau in Baiona. Eneko Gorri moet zich tweemaal per week melden op een politiebureau in Bordeaux en mag zich niet zonder toestemming van de rechtbank buiten de provincie Bordeaux begeven, ook niet om naar zijn familie te reizen. Beide mogen geen demonstraties of vergaderingen bijwonen en met een flink aantal mensen, waaronder familieleden en ook de andere gearresteerden, geen contact meer hebben. Bizarre bijkomstigheid is het feit dat Emilie geen contact mag hebben met haar zus, die nota bene in hetzelfde huis woont.

  • In Columbia zijn sinds 12 september 7 toeristen uit verschillende Europese landen ontvoerd door het ‘Ejército de Liberación de Columbia’ (ELN). Op 20 oktober kondigde de ELN aan de Bask Asier Huegen Etxeberria te zullen vrijlaten, “als gebaar van solidariteit aan het Baskische volk dat, net als het onze, gewelddadig onder de voet werd gelopen door de Spaanse staat en dat vecht voor zelfbestuur en onafhankelijkheid”. Als voorwaarde stelde het ELN dat de Baskische parlementariërs Joseba Egibar van de PNV, Sabin Intxaurraga van de EA en Joseba Alvarez van Sozialista Abertzaleak Etxeberria moeten komen ophalen, in aanwezigheid van de Baskische krant GARA, de Baskische radio en de Baskische TV-zender EiTB. President Alvaro Uribe van Columbia wilde enkel de Colombiaanse kerk als onderhandelaar erkennen, omdat hij “een terroristische daad niet wilde laten escaleren in een mediashow om terrorisme te internationaliseren”, waarop het ELN haar bod introk en eind oktober de 7 gijzelaars wilde ruilen voor hun gevangen woordvoerder Fransisco Galan.

  • Op 30 oktober weigert het Duitse Hooggerechtshof het protest tegen de al eerder door de Nürnbergse rechtbank besloten uitlevering van de Baskische politieke vluchteling Paulo Elkoro in behandeling te nemen. Elkoro zit sinds eind januari in München vast op verdenking van ETA-activiteiten; de bewijzen die de Spaanse overheid hier echter voor aandraagt zijn gebaseerd op onder marteling verkregen verklaringen van een andere Baskische politieke gevangen. De Duitse justitie vond het niet nodig om de klacht over deze marteling te vertalen.

  • In Madrid wordt de Spaanse overheid veroordeeld tot het betalen van een schadeloosstelling van 8.8 miljoen Euro aan de Baskische christen-democratische PNV voor de inbeslagname van 6 partijlokalen bij de fascistische staatsgreep in 1936. De PNV zegt verder te willen procederen om totale schadevergoeding van alle in beslag genomen bezittingen te krijgen.

  • De links-nationalistische Baskische onafhankelijkheidsbeweging presenteert begin november een politieke verklaring in Iruñea, bij monde van Batasuna woordvoerder Arnaldo Otegi om tot een politieke oplossing van het politieke conflict in Baskenland te komen. De tekst praat over de 7 provincies van Baskenland, recht op zelfbeschikking, internationale verdragen over burgerrechten en politieke vrijheden en een referendum met de afwezigheid van geweld. Over deze verklaring zal moeten gesproken worden “zonder voorwaarden en uitsluitingen”, aldus Otegi, die hiermee ook het ‘plan-Ibarretxe’ bekritiseert, omdat dat “tot stand kwam door enkel met medestanders te praten”.

  • Het nieuwe rapport van de International Prisons Watch laat zien dat Spanje afstevent op een overbevolking in haar gevangenissen; met 55.953 mensen zitten de bajessen het volst sinds 25 jaar, sinds de overgang naar democratie na de dood van Franco, waarvan er 12.858 nog op een proces wachten.

  • Op 3 november wordt Xabier Oleaga na acht en een halve maand in Madrid door rechter Juan del Olmo vrijgelaten met een borgsom van 30.000 Euro. Oleaga zat vast in verband met de zaak tegen het Baskischtalige dagblad Egunkaria, dat op 20 februari dit jaar door dezelfde rechter werd gesloten. De twee andere arrestanten, Xabier Alegria en Iñaki Uria blijven in de gevangenis in respectievelijk Soto del Real en Aranjuez in Madrid, hoewel Alegria op borgsom van 50.000 Euro ook vrij mocht worden gelaten maar in verband met onderzoek in de ‘Udalbiltza-zaak’, op 29 april dit jaar gesloten door onderzoeksrechter Garzón, moet Alegria vast blijven zitten. Zijn familie heeft overigens van eerdere borgsommen, 10 en 15 miljoen pesetas, in de zaken Egin en EKIN, niets teruggezien. Meer over de zaak EKIN. Over Iñaki Uria zei het rechtbankbevel niets.

  • De internationale Baskische organisatie voor Mensenrechten in de Verenigde Staten start een campagne ter ondersteuning van de Baskische diaspora aldaar en de 6 Baskische politieke vluchtelingen die daar nu gevangen zitten in afwachting van hun uitlevering aan Spanje. Arronategi, Artola, Gorrotxategi, Garcia, Urkijo en Alberdi werden op 18 en 19 juli dit jaar opgepakt op grond van onbewezen beschuldigingen, onder andere het fabriceren van chemische wapens.

  • Volgens cijfers van de Baskische gevangenenhulporganisatie Askatasuna werden in oktober dit jaar door Spaanse en Franse politie 47 Basken gearresteerd, waarvan er 28 later aangaven gemarteld te zijn gedurende hun detentie. In de gevangenissen van Brieva en Badajoz werd de lijst bezoekers teruggebracht tot 10 personen en op de laatste lijst mag niemand meer vervangen worden. Telefoneren is er verboden en in de gevangenis van Villena mag enkel Spaans worden gesproken met bezoek. In Ocana I vertrok een familielid 1 minuut te laat uit de bezoekersruimte en werd geschorst voor 6 maanden. Etcetera.

  • Rond 4 november beginnen dagenlange, onaangekondigde militaire oefeningen van het Spaanse leger in de Baskische provincies Araba, Bizkaia, Gipuzkoa en Naffaroa. Tientallen dorpen en steden worden door het Spaanse leger met behulp van parachutisten, helikopters en legertrucks en zwaarbewapende militairen voeren identiteitscontroles onder vooral jongeren uit. Ook het centrum van de stad Vitoria, waar het Baskische parlement zetelt, wordt ingenomen. Deze oefeningen vinden plaats in een tijd waarin Madrid met de meest krachtige bewoordingen het ‘plan-Ibarretxe’ afwijst en de Spaanse minister- president Aznar aankondigde om “preventieve maatregelen” te nemen in verband met “de bestrijding van terrorisme” en hierbij het leger te willen inzetten. Op 6 november besluiten de ministers van Binnenlandse Zaken van Spanje en Frankrijk, José Maria Michavila en Dominique Perben op een Spaans-Franse top in Carcasonne om gezamenlijke groepen ter bestrijding van ETA op te zetten; er wordt ook meer personeel ingezet en het heeft vanaf nu de hoogste prioriteit.

  • Op 5 november wordt door de Hoge Raad in Parijs besloten het hoger beroep van de Baskische politieke gevangene Juan Mari Olmo, woordvoerder van de sinds oktober 2001 verboden gevangenenhulporganisatie Gestoras pro Amnistia tegen zijn door alle andere gerechtelijke instanties goedgekeurde uitlevering aan de Spaanse staat, niet in behandeling te nemen. Hierdoor staat niets zijn uitlevering meer in de weg.

  • Paulo Elkoro wordt op 5 november door Duitsland uitgeleverd aan de Spaanse autoriteiten. Zijn vriendin, die hem maandag nog bezocht had, hoorde toevallig van de uitlevering toen de gevangenisautoriteiten haar mededeelden dat het krantenabonnement stopgezet kon worden. ’s Ochtends was het nieuws over de uitlevering al bekend op de Spaanse radio, Elkoro’s advocaat Wolfgang Bendler hoorde het pas op het eind van de dag; hij kondigt aan een delegatie te gaan samenstellen om de procesgang te gaan monitoren. Paulo Elkoro is naar Soto del Real in Madrid overgebracht en is sindsdien in hongerstaking en zit in isolatiedetentie. Een radio-uitzending in het Duits, waarin zijn zus en advocaat aan het woord komen, kun je hier beluisteren.

  • In Staatsburg tekenen Pernando Barrena, lid van de verboden Baskische politieke partij Batasuna, en de advocaat Didirer Rouget als vertegenwoordigers van 221 Basken die kandidaat voor Baskisch links tijdens de verkiezingen van 25 mei stonden, beroep aan bij het Europese Hof voor Mensenrechten tegen hun uitsluiting door de Spaanse overheid van die verkiezingen. Hoofdklacht is dat de vrijheid van meningsuiting van de Basken ernstig geschaad werd door de uitsluiting van Baskisch links, dat het recht op beroep daartegen werd geschonden en dat vrije verkiezingen niet mogelijk waren.

  • In Buenos Aires demonstreren op 7 november 200 mensen, waaronder vertegenwoordigers van Argentijnse mensenrechtenorganisaties (de Dwaze Moeders bijvoorbeeld) en politieke partijen voor de onmiddellijke vrijlating van de Baskische politieke gevangene Josu Lariz Iriondo. Iriondo werd op 22 november 2002 op het vliegveld van Buenos Aires gearresteerd door Argentijnse politie en Interpol, hij was net door Uruguay uitgewezen nadat de Uruguyaanse justitie tegen uitlevering aan Spanje had beslist. Nu zit Iriondo in Buenos Aires opnieuw in uitleveringsdetentie.

  • In de Spaanse krant El Mundo van 8 november wordt beweerd dat ETA infrastructuren in andere Europese landen heeft opgezet en worden een rijtje solidariteitskomitees in Duitsland, Italië en Engeland genoemd. In België wordt de Vlaams nationalistische Volks Unie genoemd en in Nederland zou “een jongerenorganisatie die gezien wordt als de opvolger van het verboden SEGI protestacties hebben gemobiliseerd in Amsterdam tegen de uitlevering van de vermeende medewerker van het Barcelona- commando van ETA Juan Ramon Rodriguez Fernandez, alias Marc”.

  • Duizenden mensen demonstreren op 8 november in Gasteiz achter de leus ‘Geen gesol met Araba, zelfbeschikking voor Baskenland’. Dit was hun antwoord op uitlatingen van Ramón Rabanera, gouverneur van de Baskische provincie Araba, dat “Araba zal stoppen om deel uit te maken van de Baskische Autonome Gemeenschap”.

Ga terug naar de nieuws index