-
Begin oktober laat de Spaanse regering een tv-
uitzending over Baskenland op het Portugese privé-
kanaal ‘SIC’ verbieden. In de bewuste uitzending zouden
onder andere 2 sprekers van de gewapende
organisatie ETA verschijnen. Enkele uren voor de
uitzending werd de schrijver en journalist Rui Pereira
gebeld door 1 van zijn directeuren dat de uitzending niet
kon doorgaan. Het Portugese dagblad ’24 horas’ drukte
daarop het interview over 2 pagina’s af, inclusief een
geschiedenis van het politieke conflict in Baskenland en
een Zwitsers tijdschrift zal het interview ook plaatsen.
Enkele Italiaanse radiozenders zullen het uitzenden. Het
bewuste interview met de 2 ETA-leden is interessant
omdat zij openingen biedt voor een wapenstilstand.
-
In Lazkao nemen ondanks de stromende regen meer
dan 70.000 mensen deel aan de 23e editie van
‘Kilometroak’, een wandeltocht voor de sponsoring van
de Ikastola’s, de Baskische scholen.
-
In Madrid worden de jongeren Andoni Zengotitabengoa,
Txomin Lesende en Arkaitz Bellón door de Audiencia
Nacional tot 13 jaar en 3 maanden gevangenisstraf
veroordeeld. Ze worden ervan beschuldigd te hebben
deelgenomen aan acties in het kader van de Kale
Borroka (georganiseerde straatacties door jongeren) en
de aanklacht luidde “ondersteuning van de gewapende
organisatie ETA”.
-
Van de op 8 oktober gearresteerde Basken zijn
inmiddels na 3 dagen 9 personen vrijgelaten, 4 zonder
borg of aanklacht, 5 met een borg van ieder 30.000
Euro. Tijdens de 38 huiszoekingen werd niets gevonden
wat de aanklacht van “betrokkenheid bij het rekruteren
van leden voor ETA en het verzamelen van informatie
voor hun activiteiten en het doen van infrastructureel
werk” kon ondersteunen. Onderzoeksrechter Baltasar
Garzón stelt daarop dat de briefwisseling met
Baskische politieke gevangenen al duidt op
“lidmaatschap van de gewapende organisatie ETA”.
Nadat de advocaten van de Basken inzage kregen in de
aanklachten bleek dat er tegen geen van hen een
concrete aanklacht is geformuleerd. Twintig Basken zijn
opgesloten, nadat ze in incommunicado-detentie
werden gehouden; verscheidene van hen klaagden over
mishandeling. Garzón beval verder nog de opsporing
van Alain Berasategi en zei dat Carlos Moises Martin, 1
van de 20 gevangenen, betrokken was geweest bij een
aanval met een machinegeweer op een politiebureau in
Donostia en het plaatsen van een bom bij de
rechtbanken in Tolosa en Azpeitia in september 1996.
-
In Madrid wordt op 10 oktober de Baskische politieke
gevangene Ibon Muñoa wordt door de Audiencia
Nacional tot 33 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De
aanklacht luidt “nodige medewerking” en het “verzwijgen
van een moord”. Muñoa zou betrokken zijn geweest bij
de ontvoering van het gemeenteraadslid Miguel Angel
Blanco van de Partido Popular in 1997; in het vonnis
wordt echter niet aangegeven waar die betrokkenheid
uit zou hebben bestaan.
-
Op de wekelijkse manifestaties door heel Baskenland
voor de rechten van de Baskische politieke gevangenen
nemen rond de 8.000 mensen deel.
-
Theo van Boven, VN’s speciale rapporteur tegen
marteling, spreekt op een persconferentie in Madrid op
10 oktober zijn verbazing uit dat er, in weerwil van eisen
van onder andere Amnesty International, nog steeds
geen camera’s zijn geïnstalleerd in de
ondervragingskamers van de Spaanse en Baskische
politie. Ook klaagt Van Boven over de incommunicado-
detentie van verdachten en hij zei ook dat “het
ontkennen van het bestaan van marteling in Spanje de
oplossing van het probleem in de weg staat”. Volgend
jaar maart verschijnt het officiële rapport van Van Boven.
-
Duizenden mensen demonstreren op 11 oktober in
Baiona, in Noord-Baskenland (het deel wat in Frankrijk
ligt) op initiatief van het platform Batera (‘Samen’ in het
Baskisch) voor de erkenning van een eigen Baskische
provincie in Frankrijk, van de Baskische taal, een eigen
universiteit en een eigen departement voor landbouw.
Deze demonstratie is ook het startschot voor een
publiek debat, dat zal lopen tot 13 december, over een
initiatief om het politieke conflict in Baskenland op te
lossen. Batera, een platform van tientallen organisaties
uit de politieke en culturele sfeer, nationalisten en niet-
nationalisten, vakbondslui etc in de Baskische
provincies Lapurdi, Behe Naffaroa en Zuberoa (in
Franrkijk) wil een officieel voorstel op Aberi Eguna in
2004 presenteren. Mocht Parijs niet ingaan op de
voorstellen dan zal Batera de samenwerking met Parijse
instituten opzeggen, schaduw-organisaties opzetten,
referenda organiseren en overheidsgebouwen
permanent gaan bezetten om hun projecten uit te voeren.
-
Op 12 oktober brandden 12 vrachtwagens uit op een
parkeerplaats bij Irun. De actie wordt geclaimd door
ETA en zou bedoeld zijn om bedrijven te dwingen geld
aan hen af te dragen.
-
In Madrid besluit onderzoeksrechter Baltasar Garzón op
13 oktober om 21 leden van de verboden Baskische
jongerenorganisatie SEGI te gaan vervolgen op grond
van “lidmaatschap van een gewapende organisatie”. De
21 werden in maart 2002 opgepakt; het gaat om Xabier
Abasolo, Gorka Betolaza, Ainhoa Casares, Ainara en
Iker Frade, Xabier Gogenola, Unai González, Asier
Iñigo, David Lizarralde, Arkaitz Martinez de Albéniz,
Asier Otxea de Retana, Aitziber Pérez, Oier Oa, Jon
Markel Ormazabal, Eneko Aizpuru, Aitor Elizaran,
Garikoitz Mugika, Zigor Ruiz, Haritza Galarraga, Ives
Matxikote en Amaia Rekarte. Hun borgsom staat bij
elkaar op 1 miljoen Euro.
-
De Spaanse Openbaar Aanklager heeft verlenging van
detentie voor de 2 jaar geleden gearresteerde leden van
Gestoras Pro Amnistia aangevraagd. Het gaat om
Jagoba Terrones, Julen Larrinaga, Juan Antonio
Madariaga, Jon Beaskoa, Maite Diaz de Heredia, Iker
Zubia, Josu Beaumont, Julen Zelarain, Aratz Estonba,
Ainhoa Irastorza en Gorka Zulaika. Eind oktober 2001
werd Gestoras Pro Amnistia per decreet door
onderzoeksrechter Baltasar Garzón verboden verklaard.
-
In de Argentijnse stad Rosario wordt op een
bijeenkomst in het Baskisch Cultureel Centrum “de
bevrijding van de 7 provincies van Baskenland en de
terugkeer van de Baskische gevangenen naar
Baskenland” geëist en en passant wordt Rosario tot de
hoofdstad van de 8e Baskische provincie uitgeroepen,
als hoofdstad van de Baskische diaspora. In Argentinië
leven veel Basken en verder lopen er 4 miljoen mensen
rond met een Baskische voornaam.
-
Op 15 oktober presenteert José Barrionuevo, ex-
minister van Binnenlandse Zaken onder de PSOE-
regering van Felipe González, zijn nieuwe boek wat hem
moet vrijpleiten van elke betrokkenheid bij de ‘affaire
GAL’ en hem neerzet als een slachtoffer van ‘politieke
machinaties’. De GAL, Grupos Antiterroristas de
Liberación, vermoordde 23 Basken in de jaren tachtig
en voerde een terreurbewind om Frankrijk te dwingen
harder op te treden tegen de Baskische
onafhankelijkheidsbeweging en de beweging uit te
schakelen. Barrionuevo, vroeger lid van de
Franquistische studentenunie, was plaatsvervangend
burgemeester van Madrid voordat hij als minister van
BiZa de hervorming van het politieapparaat ter hand
nam; hij benoemde kopstukken van de gehate politieke
politie van Franco, de Brigada de Investigación Político-
Social, op hoge posities en verdwijnt op 10 september
1998 in de gevangenis wegens betrokkenheid bij de
ontvoering van Segundo Marey in Hendaye op 4
december 1983. Marey werd per abuis ontvoerd en 10
dagen later vrijgelaten; dit was de eerste actie die
officieel door GAL werd opgeëist. Kopstukken van de
PSOE waren bij de presentatie van zijn boek
(Barrionuevo kreeg gedeeltelijke gratie van de regering
Aznar) aanwezig en knikten mee met de beweringen
van Barrionuevo dat “ze slachtoffer waren van een
partijdig justitie-apparaat en zonder bewijs veroordeeld
werden”. Enrique Rodríguez Galindo en Angel Vaquero
zitten nog steeds vast voor de ontvoering en moord op
de Baskische jongeren Joxean Lasa en Joxi Zabala op
16 oktober 1983 (hun stoffelijke overschotten worden
pas in 1995 geïdentificeerd); Rafael Vera,
plaatsvervangend minister van BiZa kreeg in dezelfde
zaak als Barrionuevo gratie. De PSOE, die achter het
verbod op Baskische politieke organisaties staat omdat
ze geweld van ETA niet veroordelen, eist wel van de PP
dat zij de Franco-jaren veroordelen, maar weigeren tot
op de dag van vandaag afkeuring te laten zien van de
GAL-operaties in de jaren tachtig. Ook de hoogst
verantwoordelijken in deze operaties, vermoedelijk
PSOE-kopstukken inclusief González zelf, blijven tot nu
toe buiten schot in de gerechtelijke vervolgingen. Zie
voor eerdere berichten over GAL-processen overzicht
nummer 3 en de overzichten 20, 21 en 22 onder het kopje Nieuws op
onze site.
-
Op 16 oktober arresteren 200 agenten van de Guardia
Civil 8 mensen, Mikel Azkune, Juan Mari Larrarte, Joxe
Mari Sors, Mikel Arrizabalaga, Mikel Sorzabal, Javier
Legarra, Amando Hernández en Angel Rámon Díez in
Gipuzkoa en Naffaroa, alle 8 zijn ze betrokken bij de
promotie van de Baskische taal en cultuur via het
Martin Ugalde Cultuur Park en
het eerder dit jaar gesloten Baskische dagblad
Egunkaria. De Spaanse rechter Juan del Olmo beval
ook nog 13 huiszoekingen van zowel woonhuizen als
kantoren van de verdachten. De advocaat van het
gesloten dagblad Egunkaria, Enekoitz Etxeberria wijst
erop dat de operatie is gericht tegen die bedrijven die in
de zaak Egunkaria niet gesloten werden, en tegen het
bedrijf Buruntzape S.L. De Spaanse minister van
Binnenlandse Zaken Angel Acebes verklaarde dat de
operatie is gerelateerd aan een onderzoek naar
“boekhoudkundige oneffenheden, de bestemming van
subsidies en witwas praktijken”. De Spaanse media
sprak over een bedrag van 15 miljoen Euro van
“onbekende herkomst over een periode van 5 jaar dat
niet geregistreerd was bij het lokale departement van
Financiën”. De minister van Financiën van Gipuzkoa,
Jose Joan Gonzalez, spreekt dit bericht tegen en zegt
dat er van onregelmatigheden geen sprake is. Eerder
dit jaar bij de sluiting van Egunkaria probeerde de
Spaanse autoriteiten de Baskische uitgeverij
Elkarlanean al te sluiten, waarop de directeur Jose Mari
Sors bij 3 Spaanse rechtbanken verklaarde dat zijn hele
boekhouding ter beschikking staat van de autoriteiten
en dat hij niets te verbergen heeft. De arrestanten zijn
naar Madrid gebracht en voor 5 dagen in
incommunicado-detentie geplaatst. ’s Middags
verzamelden er al 500 mensen uit protest bij de ingang
van het park en door de hele Baskische samenleving
heen zijn er sterke geluiden van afkeuring over deze
politieoperatie.
-
Op zaterdag 18 oktober demonstreerden 25.000
mensen in Donostia tegen de aanval op de Baskische
taal en cultuur en voor de vrijlating van de 8 arrestanten.
Voor het eerst deed ook de grootste Spaanse vakbond
CCOO mee aan de protesten. De Baskische minister
voor justitie Joseba Azkarraga stelt de Spaanse
regering verantwoordelijk als zou blijken dat arrestanten
in deze zaak gemarteld zijn.
-
Op 20 oktober wordt de advocaat Enekoitz Etxeberria
van Egunkaria en ook advocaat van de op 16 oktober
gearresteerde Amando Hernandez op bevel van rechter
Juan del Olmo gearresteerd en in incommunicado-
detentie geplaatst in de cellen van het Spaans Nationaal
Hooggerechtshof.
-
Een dag later worden alle 9 arrestanten tijdelijk
vrijgelaten, 4 van hen (Mikel Arrizabalaga, Angel Diez,
Enekoitz Etxeberria en Amando Hernandez) staan nog
steeds onder verdenking, Mikel Azkune, Joanmari
Larrarte en Xabier Legarra moesten ieder 12.000 Euro
borg betalen en Joxi Mari Sors en Mikel Sorozabal
moesten ieder 30.000 Euro betalen. Rechter Del Olmo
gaf niet aan wat de specifieke aanklachten waren;
algemeen gesproken worden ze allemaal beschuldigd
van een economisch delict. Tijdens hun incommunicado-
detentie werden zij niet gemarteld maar wel “continue
vernederd” en bedreigd. Op de 22e was er een groot
welkomstfeest in het Martin Ugalde Cultuur Park, waar
extra aandacht was voor de sinds de operatie tegen
Egunkaria in februari dit jaar nog steeds vastzittende
Xabier Oleaga, Iñaki Uria en Xabier Alegria.
-
Op 22 oktober laat rechter Teresa Palacios in Madrid
de Basken Juan Joxe Petrikorena, Iñigo Balda en
Ainhoa Iñigo vrij op borg van ieder 30.000 Euro. De 3
werden op 16 september door onderzoeksrechter
Baltasar Garzón op de verdenking “samenwerking met
de gewapende organisatie ETA” opgepakt, omdat zij op
10 augustus in Donostia een demonstratie met het
motto ‘Apartheid ez. Autodeterminazioa’ georganiseerd
zouden hebben. Rechter Palacios bracht de aanklacht
terug tot “verheerlijking van terrorisme” en “belediging
van de Spaanse vlag” en liet hen vrij.
-
Op 23 oktober wordt Juanra door de Nederlandse
autoriteiten uitgeleverd aan
Spanje. Die nacht worden het Spaanse consulaat in Amsterdam en enkele filialen
van Spaanse banken met bakstenen en rode verf beschadigd. Juanra wordt
opgesloten in de beruchte bajes Soto del Real in Madrid en is inmiddels
voorgeleid aan onderzoeksrechter Baltasar Garzón. Op 27 oktober protesteren
vrienden en sympathisanten van Juanra voor het
Catalaanse regeringsgebouw in Barcelona.
-
De Baskische politieke gevangene Fermin Sánchez is
door het Audiencia Nacional vrijgesproken, nadat hij
enkele maanden geleden na het uitzitten van een 8-
jarige gevangenisstraf in Frankrijk aan Spanje werd
uitgeleverd. De Spaanse autoriteiten probeerden
Sánchez op een oud uitleveringsbevel met dezelfde
beschuldiging (waarvoor hij dus in Frankrijk al had
gezeten) nog langer op te sluiten.
-
Op 25 oktober keurt de Baskische regering het ‘plan-
Ibarretxe’ goed en nu kan het Baskische parlement
erover gaan debatteren; een stemming daarover wordt
volgend jaar verwacht. Het ‘plan-Ibarretxe’ voorziet in
een nieuwe vorm van co-existentie (vrije associatie en
een referendum over soevereiniteit) met Spanje en moet
de statuten van Gernika vervangen, waarvan de
bevoegdheden nooit volledig zijn overgedragen door de
Spaanse autoriteiten. Dezelfde autoriteiten reageren
woedend op het ‘plan-Ibarretxe’ en kondigen het aan
zowel politiek als strafrechtelijk te zullen blokkeren.
-
De Spaanse ambassade in Engeland heeft afgelopen
weekend gepoogd de vertoning van de Baskische film
‘La Pelota Vasca, La Piel Contra La Piedra’ van
regisseur Julio Medem op het Film Festival in Londen te
verhinderen. Dat mislukte en nu heeft Spanje haar
subsidie ingetrokken, wat bedoeld was om de kosten
van de Spaanse deelnemers te dekken.
|
