-
De Baskische politieke gevangene Luis Mitxelena
Berasarte, die in de Franse gevangenis in Salon de
Provence zijn straf uitzit, is een hongerstaking begonnen
om zijn uitwijzing naar Spanje te voorkomen. Op 21
oktober zit zijn straf erop en is de kans zeer groot dat hij
aan de Spaanse autoriteiten overhandigd gaat worden.
-
In het door de actiegroep ‘Solidarios con Itoiz’ bezette
dorpje Artozki in Naffaroa, dringt de politie binnen en
vernielt het provisorische ingerichte informatiebureau
over de gevolgen van de aanleg van het stuwmeer bij
Itoiz. Ook in het dorpje Muniain wordt met de sloop
begonnen, de politie gooit rookbommen in de bezette
huizen. Eén persoon raakte daarbij dusdanig gewond
dat-ie naar het ziekenhuis moest. Er werden 13
arrestaties verricht.
-
De Baskische politieke vluchteling José Ramón Foruria
Zubialdea wordt op 24 september door de
Venezuelaanse autoriteiten, zonder uitleveringsverzoek
of proces, aan de Spaanse staat uitgeleverd. Getuigen
dachten dat het om een ontvoering ging toen in agenten
in burger Zubialdea midden in de nacht uit zijn woning
haalden en in een auto zonder nummerbord
wegvoerden. Volgens het Spaanse Hooggerechtshof
zou Zubialdea informatie kunnen geven over een
aanslag op een bar in Markina op 20 september 1980;
hij wordt dan ook opgesloten in Soto del Real in Madrid.
Zubialdea woonde 20 jaar in Venezuela.
-
Op 25 september maakt de Baskische regio-regering
de uitslag van het 3e sociaal-taalkundige onderzoek
bekend; in de provincies Araba, Bizkaia en Gipuzkoa,
waar de Baskische taal een officiële status naast het
Spaans bezit, neemt het aantal Baskisch sprekenden
licht toe. In Naffaroa, waar de Baskische taal geen
officiële status bezit, stagneert het aantal Baskisch
sprekenden. In Ipparalde, Noord-Baskenland, (het
gedeelte in Frankrijk) neemt het aantal Baskisch
sprekenden snel en continue af.
-
Meer dan 5.000 personen nemen door heel Baskenland
op 26 september deel aan de wekelijkse manifestaties
voor de rechten van de Baskische politieke gevangenen.
-
In het Baskische parlement begint op 26 september de
discussie over het ‘plan Ibarretxe’, waarin een ‘vrije
associatie met Spanje’ nagestreefd wordt en een
‘dubbele nationaliteit’ voor de inwoners van de 3
autonome Baskische provincies en een nog in te vullen
relatie met de 2 andere Baskische provincies, Naffaroa
en het Franse gedeelte van Baskenland. Op 25 oktober
moet het plan in werking treden; het is een ook een
reactie op de weigering van de Spaanse staat om de
resterende 37 bevoegdheden van de Autonomie-
statuten (‘Gernika-statuten) dat Baskenland in 1979
kreeg, over te dragen aan de Baskische regering. De
‘vrije associatie met Spanje’ wordt door zowel radicale
als meer gematigde onafhankelijken afgewezen en het
plan van de Baskische regiopresident over het invoeren
van het zelfbeschikkingsrecht samen met de Spaanse
staat wordt ook zwaar bekritiseerd door de
oppositiepartijen. De Partido Popular vindt het hele plan
sowieso een ‘ETA-project’ en gaat verder met haar
pogingen om de Baskische regering buitenspel te
zetten omdat deze weigert de fractie van Sozialista
Abertzaloak uit het parlement te verwijderen.
-
Op 27 september kondigt het ‘Euskal Preso Politikoen
Kolektiboa’, het Collectief van Baskische politieke
gevangenen, om hun rechten als gevangenen te
verdedigen, een protestcampagne aan. Als eerste actie
zullen alle Baskische gevangenen in Franse en
Spaanse gevangenissen hun cellen blokkeren en
weigeren te gaan luchten. Ze eisen overplaatsing naar
Baskische gevangenissen en deelname aan het
politieke proces in Baskenland. Het weekend daarop
weigeren ze bezoek en houden een ‘sit-in’ in de
gevangenissen. Hun familie en vrienden rijden in lange
stoeten met auto’s van dorp naar dorp om de terugkeer
van Baskische politieke gevangenen te eisen en de
Spaanse verspreidingspolitiek aan te klagen. ‘Ik zal niet
omkomen op de weg dit weekend’, stond er op een
spandoek, refererend aan de 13 doden door
verkeersongevallen onder bezoekers van gevangenen,
die duizenden kilometers moeten reizen. Ook de
moeder van Iñigo Makazaga, Rosa, sprak namens de
familieleden 12 gevangenen in 7 gevangenissen in 6
landen overal ter wereld, tijdens een afsluitende
bijeenkomst op het plein van het stadje Lasarte-Orio.
Makazaga zit nog altijd vast in London, in de Belmarsh
gevangenis, wachtend op zijn uitlevering aan Spanje. De
Partido Popular, ook vertegenwoordigd in het
Baskische parlement probeerde met een voorstel de
toelage voor de bezoekers van Baskische politieke
gevangenen te schrappen, omdat hun familieleden
buiten Baskenland gevangenzitten! Tegen de eigen
wetten van Spanje en Frankrijk in zitten bijna 700
Baskische politieke gevangenen verspreid over beide
staten. Het voorstel van de PP werd door zowel de
Baskische regering als de Baskische oppositie
afgewezen.
-
Het is ook de dag van ‘Gudari Eguna’, de Dag van de
strijder, ter herdenking van de executies van 5 activisten,
op 27 september 1975 door het Franco-bewind. Drie
van de slachtoffers waren leden van de Maoïstische
groepering FRAP en 2 van ETA; Juan Paredes Manot
(‘Txiki’) werd onderweg naar de terechtstelling al
doodgeschoten en Angel Otaegi werd met pauzes
tussen de salvo’s in gedood.
-
Op 28 september wordt Xarlo Etxezaharreta, 62 jaar en
directeur van het kritische politieke tijdschrift
Kale Gorria, in het Baskische stadje
Durango gearresteerd. Kale Gorria (Rode Weg)is de
opvolger van het in 2001 door Garzón gesloten tijdschrift
Ardi Beltza (Zwarte Schaap, beschuldiging “onderdeel
van ETA”, nooit bewezen). Etxezaharetta werd in zijn
auto klemgereden door 4 wagens met Spaanse
politiemannen, toen hij terugkwam van een
internationale conferentie dat door Askapena, een
internationalistische Baskische organisatie, was
georganiseerd. Etxezaharreta deed veel samen met de
Baskische diaspora en werkte nauw samen met
Udalbiltza, de Baskische organisatie van
volksvertegenwoordigers. Udalbiltza werd op 29 april
door onderzoeksrechter Garzón verboden, alle bureaus
werden gesloten en 8 personen werden aangehouden.
Twee dagen na zijn arrestatie wordt Etxezaharreta, die
de Franse nationaliteit bezit, in de gevangenis Soto del
Real in Madrid opgesloten; aanklacht is “lidmaatschap
van de gewapende organisatie ETA”. Etxezaharreta
werd al 2 keer eerder aangehouden en ondervraagd
over zijn veronderstelde ‘banden met ETA’, in 1996 in
het Franse deel van Baskenland en in 2001 in Uruguay.
Beide keren werd hij vrijgelaten zonder aanklacht.
-
Het kiescomité in Iruñea heeft 7 kieslijsten voor de
gemeenteraadsverkiezingen van 26 oktober ongeldig
verklaard. Door het verbod op de lokale kieslijsten waar
ex-Batasuna-leden of andere
onafhankelijkheidsactivisten opstonden bij de
verkiezingen van 25 mei dit jaar, is het noodzakelijk om
in diverse plaatsen in Baskenland opnieuw verkiezingen
te houden, daar er simpelweg enkel verboden kieslijsten
opkwamen. Nu worden deze 7 lijsten met dezelfde
argumenten ongeldig verklaard, omdat het of dezelfde
lijsten zijn of er mensen op voorkomen die op andere
verboden lijsten stonden. Overigens werden in de
aanloop naar de verkiezingen in mei hele kieslijsten
verboden, enkel omdat er 1 iemand van bijvoorbeeld
Herri Batasuna opstond. De ongeldig verklaarde
kieslijsten hebben beroep aangetekend bij het Spaanse
Hooggerechtshof.
-
Op 30 september staakt Paulo Elkoro in het
gevangenisziekenhuis in München, na 30 dagen, zijn
hongerstaking. Zijn gezondheid ging te snel achteruit, hij
verloor ook al 15 kilo, om het nog langer door te zetten.
In een verklaring schreef hij te hongerstaken vanwege
de “blinde samenwerking van de Duitse Justitie met de
folterstaat Spanje en voor de erkenning van het
zelfbeschikkingsrecht van Baskenland”.
-
Op 1 oktober vaardigt de Openbaar Aanklager van het
Hooggerechtshof van de 3 Autonome Baskische
provincies in Bilbo een dagvaarding uit tegen 3 leden
van de Sozialista Abertzaleak in de Baskische
deelregering, Arnaldo Otegi, Jone Goirizelaia en Araitz
Zubimendi, en tegen het de voormalige Batasuna
afgevaardige in het parlement van Naffaroa, Pernando
Barena. De aanklacht is ‘het verheerlijken van
terrorisme’, omdat ze deelnamen in een demonstratie
op 20 september in Bilbo onder het motto ‘No
Apartheid. Autodeterminazioa’, die volgens de
Openbaar Aanklager “vanaf het begin als doel had om
Arkaitz Otazua, ETA-lid, te eren’. Otazua werd op 14
september in de bergpas Herrera doodgeschoten door
de Baskische politie Ertzaintza.
-
Het Spaanse Hooggerechtshof bepaalt deze week dat 5
besluiten van het Baskische parlement inzake het niet
nakomen van eerdere bevelen van dat Hooggerechtshof
om de fractie van Sozialista Abertzaleak uit het
parlement te verwijderen, ongeldig worden verklaard. Dit
kan als uiterste legale consequentie de opheffing van
het Baskische parlement tot gevolg hebben.
-
Op een vergadering van Interpol in de Spaanse
badplaats Benidorm probeert Spanje zonder succes
gedaan te krijgen dat Interpol voortaan prioriteit geeft
aan het opsporen en uitgeleverd krijgen van ‘van
terrorisme verdachte personen’. In Interpols richtlijnen uit
1984 staat echter duidelijk dat de organisatie ‘geen
actie onderneemt met een politiek, militair, religieus of
raciaal karakter’. Spanje en de VS steken nu de koppen
bij elkaar om alsnog deze richtlijn in Interpol’s activiteiten
te integreren.
-
In en interview met de Baskische krant Berria roept de
leider van de in maart verboden Baskische politieke
partij Batasuna, Arnoldo Otegi, de gewapende
organisatie ETA op tot zelfreflectie; “We zijn in op een
moment gekomen, waarin ETA moet bedenken hoe zij
het beste de huidige politieke situatie kan helpen”. Otegi
doelt op het ‘plan Ibarretxe’, waar Batasuna het
weliswaar niet mee eens is, maar ze zal ook het debat
in het parlement niet verhinderen, noch de discussie
onder de bevolking. “Als heel Baskenland kan
beslissen, dan is er geen gewapende strijd van ETA
meer nodig, daarvan ben ik overtuigd”, aldus Otegi.
Maar het geweld van ‘de bezettingsmacht en de
inmenging van de Spaanse overheid’ moet ook
beëindigd worden.
Op 7 oktober keurt de voorzieningenrechter in Den
Haag de uitlevering aan Spanje van Juanra goed. De
rechtbank zegt niet te vrezen dat Juanra door de
Spaanse politie gemarteld zal worden en zegt te
vertrouwen op de tekst in het Spaanse
uitleveringsverzoek, waarin staat dat Juanra ‘in
voorlopige hechtenis onbeperkt contact met de
buitenwereld mag hebben’. Het advies van de
Amsterdamse rechtbank om garanties te vragen voor
een goede behandeling van Juanra, acht de Haagse
rechtbank niet nodig, evenmin overigens als Minister
Donner van Justitie. Voor de verklaring van Juanra’s
steungroep, zie hier.
-
Op dezelfde dag keurt ook de Haarlemse rechtbank het
uitleveringsverzoek van Spanje voor Alexander Akarregi
goed. De rechter vergiste zich nog even in het land waar
Alexander aan uitgeleverd moest worden (Portugal? O
nee, Spanje), en gaf de Minister van Justitie het advies
mee om ‘bijzondere aandacht’ te geven aan het feit dat
Alexander vreest voor marteling in Spanje. Alexander
heeft 2 weken de tijd om in hoger beroep (Hoge Raad)
te gaan. Het Baskenland Informatie Centrum roept op
om op zaterdag 18 oktober te gaan demonstreren bij de
gevangenis in Alphen a/d Rijn, een bus vertrekt uit
Amsterdam om 14.00 bij het Victoria Hotel.
-
Op 8 oktober worden in alle provincies in Baskenland in
totaal 34 mensen opgepakt, waarvan het merendeel
jongeren. De operatie begon kort na middernacht op
bevel van de Spaanse onderzoeksrechter Baltasar
Garzón en zijn Franse collega Laurence Le Vert. Angel
Acebes, de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken
zei dat de arrestanten worden beschuldigd van
“betrokkenheid bij het rekruteren van leden voor ETA,
het verzamelen van informatie voor hun activiteiten en
het doen van infrastructureel werk”. Elf mensen werden
gearresteerd in Gipuzkoa (Bittor Garzia, Itsaso Garmendia, de zussen Miren,
Arantza en Karemele Etxebeste, Aitziber Ezkerra, Alberto Gonzalez, Nagore Loez
de Luzuriaga, Naiara Landazabal, Eneko Sorzabal en Karlos Martin), 8 in
Naffaroa (Jordi Purti, Eneko Arebalo, de broers Joseba en Eneko Compain, Angel
Elcid Tejada, Ekain Gerra Solaguren, Garikoitz Mendioroz Lazarraga en Saioa
Azpilikueta), 8 in Bizkaia (Iker Casanova, Arantza Martin, Jabier Gil Rosado,
Haizea Perez, Gorka Iriarte, Egoitz Mastiada, Galder Bilbao en Iugatz
Banioneitia), 3 in Lapurdi (Maika Arizaga, Emile Martin en Malvina Rekalde) en
eentje in zowel Behe Naffaroa als in Araba. Ook in Bordeaux en Zaragazo werden
2 mensen gearresteerd. Ook werden er 38 huizen doorzocht. Volgens de Franse
politie hadden de 5 arrestanten, 4 mannen en 1 vrouw, die onder hun bevoegdheid
vallen, geen strafblad. Het Baskenland Informatie
Centrum is benieuwd wanneer, na de ‘repressieve
erkenning’ van het bestaan van Baskenland, (immers in
alle provincies van Baskenland werden politie-operaties
uitgevoerd), nu ook de erkenning van het recht op
zelfbeschikking volgt.
-
Op 10 oktober sluit Theo van Boven, VN’s speciale
rapporteur tegen marteling, zijn 4-daagse bezoek aan
Spanje en Baskenland af met een persconferentie in
Madrid. Gister kreeg hij eerste hands informatie over
marteling van onder andere Martxelo Otamendi, Joan
Mari Torrealdai en Txema Auzmendi, die werden
gefolterd tijdens hun incommunicado-detentie na de
operatie tegen het Baskische Dagblad Egunkaria. Ook
kreeg Van Boven de verwondingen van Unai Romano
(klik hier
voor details over zijn zaak en Juan Carlos
Subijana na ‘behandeling’ door de Guardia Civil. Van
Boven had ook gesprekken met de Baskische minister
van Binnenlandse Zaken Javier Belza, de Baskische
minister van Justitie Joseba Azkarraga en de Baskische
groep tegen folter TAT, Elkarri, een sociale beweging
voor dialoog in Baskenland en Etxerat, de vereniging
van familieleden van Baskische politieke gevangenen.
Volgend jaar maart zullen zijn bevindingen in een
officieel rapport worden gepubliceerd.
|
