- Jesus Maria Etxeberria, één van de drie van ETA-lidmaatschap verdachte mannen die op 17 december in Donostia naar aanleiding van een schietpartij in Villalba (40 kilometer buiten Madrid) werden opgepakt, is een honger- en dorststaking begonnen uit protest tegen de omstandigheden in de gevangenis. Een andere verdachte, Gotzon Aranburu, raakte zwaargewond bij de schotenwisseling die aan de arrestatie voorafging. Agent Antonio Molina van de Guardia Civil kwam om het leven. Aranburu en Etxeberria werden flink mishandeld; Aranburu werd in het ziekenhuis van Madrid door 6 leden van de Guardia Civil, die hem naar de gevangenis zouden brengen, in elkaar geslagen. Ook tijdens de rit naar de gevangenis en in de bajes werd Aranburu geslagen en bedreigd. Etxeberria werd in de Soto-gevangenis in Madrid in elkaar geslagen. De organisatie die opkomt voor de rechten van Baskische politieke gevangenen, Askatusanu, protesteerde tegen deze gang van zaken.
- In het Spaanse Hooggerechtshof gaat intussen de zaak over het verbieden van Batasuna door. Dertien Baskische politie-agenten gaven details over 4 gebeurtenissen die een verbodsprocedure tegen Batasuna zouden moeten ondersteunen, zonder dat duidelijk werd dat en of Batasuna de wet had overtreden tijdens die gebeurtenissen. Voorbeelden waren een bos bloemen die de voormalige gevangene Patxi Eskitxabel op 17 augustus 2002 uit naam van Batasuna zou hebben gekregen en de Batasuna- burgemeester van Lezo (provincie Gipuzkoa) die het verboden symbool van Amnistiaren Aldeko Batzordeak droeg tijdens een legale demonstratie op 13 juli 2002 tegen uitwijzingen van Baskische politieke vluchtelingen en ‘overdrachten’ van hen door de Franse autoriteiten aan de Spaanse. Andere ‘bewijzen’ waren de demonstratie van Batasuna op 11 augustus vorig jaar onder het motto ‘Faxismoari stop. Demokrazia euskal herrirentzat’(‘Stop fascisme. Democratie voor Baskenland’) en de manifestatie rond de Ikurina (de Baskische vlag) op 15 augustus vorig jaar in Donostia. De 13 Baskische agenten werden opgevoerd als getuigen van deze 4 ‘overtredingen’. De 13 hoefden hun namen niet te noemen en werden onherkenbaar afgescheiden van de publieke tribune en de pers. In de twee andere zittingsdagen deze week lukte het de zowel de staatsadvocaat als de openbare aanklager niet om wettelijke redenen aan te dragen voor een verbod op Batasuna. De 6 getuigen die Batasuna opriep, gaven uitleg over het ontstaan van Batasuna en haar activiteiten en dat ze nooit enige opdracht van ETA hadden ontvangen.
- Op 8 januari opent de Baskische Lehendakari (president) Ibarretxe in Gernika het Vredesmuseum, de 3e in Europa. In het gastenboek schreef de president dat dit jaar in het teken van dialoog en respect zal staan. Het vredesmuseum is geopend met als doel de cultuur van vrede en de universele waarden van vrede verder te verspreiden.
- Op 10 januari wordt op een manifestatie bekendgemaakt dat de Baskische vakbond ELA een verbond heeft gesloten met Batasuna om normale relaties te blijven onderhouden, ook al wordt Batasuna eventueel verboden. Jose Elorrieta, voorzitter van ELA, verklaarde: “De Baskische links-nationalisten representateren een sector van politieke en sociale opinie in dit land, het heeft absolute democratische en politieke legitimiteit”. Daarnaast benadrukte Elorrieta dat het “zeer nodig” is om te blijven praten om “het politieke conflict op te lossen”. Arnaldo Otegi, de afgevaardigde van Batasuna zei dat de verklaring een “praktische oefening in rebellie of burgerlijke ongehoorzaamheid of zelfbeschikking was”. Hij voegde toe dat “noch Aznar, noch Chirac, noch het Hooggerechtshof de regels bepalen voor politieke relaties in Baskenland”.
- Drie Basken, twee mannen en een vrouw, worden in het Zuidfranse stadje Dax door de Franse politie gearresteerd op verdenking van lidmaatschap van ETA. De politie verklaarde dat Ibon Fernandez Iradi, de ‘ETA-leider’ die op 21 december vorig jaar ontsnapte uit een politie-bureau in Bayonne, zich niet onder de verdachten bevond. De drie arrestanten waren gewapend, reden in een auto met vals kenteken en hadden volgens persmeldingen 50.000 euro op zak. In 2002 arresteerde de Franse politie 63 ETA-verdachten.
- Oskar Goni, lid van de Baskische organisatie van gemeenteraadsleden Udalbiltza, neemt het op voor de 11 Baskische vluchtelingen die vorige week terugkeerden naar Baskenland. “Zij oefenen het recht uit om deel te nemen aan het democratische bevrijdingsproces van Baskenland”, aldus Goni.
- In Itoiz, Nafarroa, dreigt opnieuw een conflict rond de Itoiz- stuwdam. Omdat er nog geen noodplan is ontwikkeld voor het reservoir is het plan van het ministerie van Publieke Werken, Transport en Communicatie van Naffaroa om de komende dagen het reservoir te gaan vullen tot 510 meter illegaal. Het actiecomité tegen de Itoiz-stuwdam dreigt met allerlei procedures tot aan een strafrechtzaak. De Itoiz-stuwdam is onder andere omstreden omdat een groot uniek natuurgebied dreigt te verdwijnen en een klimaatverandering het gevolg zal zijn van het kunstmatige meer. Meer natuurvernietiging. De gelekte olie uit de tanker Prestige heeft ook de Baskische kust bereikt en tot nu toe 23 stranden vervuild. Wel werden de stranden direct schoongemaakt. Overigens blokkeert de regering Aznar nog steeds een onderzoek naar de rol van de Spaanse overheid in de ramp met de Prestige.
- De onderzoeksrechter Baltasar Garzon heeft in een resolutie op 16 oktober vorig jaar bepaald dat hij alle informatie (notulen, raadsstukken) over Herri Batasuna, Euskal Herritarok en Batasuna in de gemeenteraden, provinciale staten, het Autonome Baskische Parlement en het Parlement van Naffaroa sinds 1979 wil hebben. Garzon wil aan de hand van die papieren bewijzen dat Batasuna een ‘etnische schoonmaak’ in Baskenland doorvoert. Op 15 januari werd het eerste verzoek van Garzon door de Baskische politie, de Ertzaintza, naar de gemeenteraad van Abadino (Bizkaia) gebracht. Garzon vraagt om “alle moties uitgebracht door HB, EH of Batasuna, of welke naam ze nu ook hebben, sinds ze in de raad zitting hebben genomen” en alle verslagen van wanneer leden van eerder genoemde organisaties mochten spreken en informatie over elk protest waar HB-EH- Batasuna aan deelnam of organiseerde. Op 20 januari moeten de papieren in Madrid zijn, sloot Garzon zijn verzoek af. De burgemeester van Abadino, Jabier Uriarte, zei dat dit onmogelijk was: “Dan zouden we al het dagelijks werk neer moeten leggen en alleen maar met dit verzoek bezig moeten zijn. Dat kunnen duizenden documenten zijn, de laatste 20 jaar zaten er altijd leden van HB-EH-Batasuna in onze gemeenteraad”.
