NIEUWSOVERZICHT

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 29, periode 23 augustus t/m 24 september

In de maand juli werden 17 Baskische politieke gevangenen verplaatst; de beruchte verspreidingspolitiek van de Spaanse overheid liet weer eens van zich horen. Ze poogt solidariteit te breken, de gevangenen te isoleren en hun familie en de gevangene zelf extra te straffen. Zeventien van hen werden zo mogelijk nog verder verplaatst van hun familie en vrienden (zowel binnen als buiten de gevangenis) vandaan, sommige zitten nu op meer dan 1000 kilometer verwijderd. Ook de Baskische advocaten reizen zich een slag in de rondte, zeker als ze meerdere cliënten hebben.
In Berriozar, een voorstadje van Iruñea bleef op 23 augustus de manifestatie onder het motto 'Geen Apartheid' verboden, alle binnenkomende auto's werden door de militaire Guardia Civil gecontroleerd op inzittenden en inhoud en elke samenscholing van meer dan 4 personen werd verboden. De tientallen die zich, ondanks de uitzonderingstoestand die van 20.00 - 20.30 heerste (waarin alle grondrechten waren uitgeschakeld, zo meldde de politie) toch verzamelden schaarden zich achter de leus 'Gora Ezker Abertzale' (Leve het links- nationalisme) van één van de Batasuna-leiders Juan Kruz Aldasoro. Zes dagen later wordt Aldaroso vanwege die leus (en 2 andere leuzen die niet bekend werden gemaakt door de politie) (en het applaus wat daarop volgde) door de Guardia Civil aangeklaagd; aanstichting tot openbare wanordelijkheden'.
De Spaanse regering stuit op 25 augustus op grote tegenstand van de oppositie over de beslissing om 27.000 Euro wil overmaken naar de Nationale Francisco Franco Stichting. Het doel van die Stichting is het verspreiden van het begrip op humaan, politiek en militair niveau' van de fascistische dictator Franco. De laatste 4 jaar kreeg de Stichting telkens grote sommen geld, dit jaar zelfs het grootste bedrag van alle subsidies die het Ministerie van Cultuur uitgaf. De leider van de Izguierda Unida (Linkse Eenheid), Gaspar Llamazares typeerde de PP als ultra- conservatieve beweging met een paar kenmerken van democratische geloofwaardigheid maar met een hoop kenmerken van nostalgie en autoriteit. Als de PP, als verzamelbak van de resten van het regime van Franco en met premier Aznar aan het hoofd, een fanatieke Franco-aanhanger die een overgang naar democratie niet zinde, consequent zou zijn, moet het zichzelf verbieden als partij die terreur verheerlijkt, geweld als middel voor politieke doelen inzet en een cultuur van confrontatie heeft, allemaal zaken die zij Batasuna verwijten.
Op 26 augustus is het precies 1 jaar geleden dat de Baskische links-nationalistische socialistische partij Batasuna door een juridisch besluit van onderzoeksrechter Baltasar Garzón voor de duur van 3 jaar werd 'gesloten'. Partijleiders en sympathisanten van Batasuna demonstreren voor de gesloten partijkantoren in Iruñea, Gasteiz, Bilbo, Donostia en Baiona om het regime van politieke apartheid aan te klagen. De afgevaardigde Ainara Armendariz maakt in haar speech duidelijk dat Batasuna ondanks het verbod nog altijd een sterke ruggengraat in de Baskische samenleving heeft en dat ze zich zullen blijven inzetten voor een links, vrij en onafhankelijk Baskenland.
De Mexicaanse rechter Ranulfo Castillo beoordeelt op 28 augustus het uitleveringsverzoek van de Audiencia Nacional in Spanje voor de Baskische politieke gevangene Lorenzo Llona Olade, sinds 26 april in de Mexicaanse gevangenis, als gegrond. Olade wordt beschuldigd van mogelijke deelname aan een aanslag in 1981 in Tolosa, terwijl haar advocaten hebben aangetoond dat zij toen in Mexico verbleef. Direct na de uitspraak is Olade in hongerstaking gegaan.
Op 29 augustus herdenken tientallen mensen de Bask Juan Mari Ormazabal die 12 jaar geleden om het leven kwam in een vuurgevecht met de Baskische politie Ertzaintza. Deze vroegen na afloop de speech op van de zus van Ormazabal en vroegen haar zich te identificeren, wat zij deed met een Baskische identiteitskaart, die door de politie werd geweigerd.
Op 30 augustus wijst de Spaanse premier Aznar zijn opvolger aan, de 48-jarige Galiciër Mariano Rajoy. Rajoy, Jurist en vice-premier, wordt waarschijnlijk volgend jaar premier van Spanje en ook partijleider van de Partido Popular. De oprichter van de PP, de invloedrijke ex-minister onder de Franco-dictatuur Manual Fraga (nog steeds gouverneur van Galicië) haalde Rajoy in 1990 van Santiago de Compostella naar Madrid, om de continuïteit van de PP-politiek te bewaken. Rajoy bestempelde net als Aznar 7 jaar gelden, de 'strijd tegen het terrorisme' als zwaartepunt van zijn toekomstige beleid.
Op 1 september besluit de plaatselijke concertorganisatie twee concerten van Manu Chao en Fermin Muguruzain Málaga en Murcia af te gelasten na protesten van de Asociación de Victimas del Terrorismo', de Vereniging van slachtoffers van het terrorisme over de mening van de zanger Muguruza inzake de onafhankelijkheid van Baskenland en dat hij het idool is van leden als een groep als ETA. De dag ervoor speelden beiden nog in Madrid voor 15.000 toeschouwers.
Op dezelfde dag gaat Paulo Elkoro, Baskisch politieke gevangene in München, in hongerstaking teneinde zijn uitlevering aan Spanje te voorkomen. Op 10 september moet Elkoro opgenomen worden in het gevangenisziekenhuis worden opgenomen. Zijn gezondheidstoestand verslechtert snel en hij verdraagt ook geen water meer. Klik hier voor een brief in het Duits van Paulo Elkoro en hier voor een radio-interview met o.a. zijn advocaat, broer en steungroep in het Duits. Voor het verhaal achter de zaak-Elkoro, klik hier. Voor een interview in het Duits van 25 september klik hier.
Op 3 september draagt de Spaanse regering het Hooggerechtshof op om de activiteiten van het Baskische regioparlement van de provincies Gipuzkoa, Bizkaia en Araba volledig op te heffen, omdat zij weigeren gehoor te geven aan het bevel tot verwijdering van de fractie Sozialista Abertzaleak uit dat parlement. Op 20 mei had het Hooggerechtshof hiertoe bevolen en ook dat sinds die dag alle beslissingen in het parlement waaraan de Sozialista Abertzaleak heeft deelgenomen nietig te verklaren. Enkele dagen later antwoord het regioparlement dat de Sozialista Abertzaleak recht hebben de subsidies die hen toekomen.
De 6 Baskische politieke gevangenen, Asier Arronategi, Jon Artxola, Axun Gorrotxategi, Ernesto Alberdi, Félix García en Joseba Ukrijo, die sinds juli dit jaar in Mexico in uitleveringsdetentie zitten, worden volgens de Mexicaanse landsadvocaat José Luis Santiago Vasconcelos in Mexico berecht voor de aanklachten van de Spaanse onderzoeksrechter Garzón, mochten ze niet uitgeleverd worden. Hiermee wil hij voorkomen dat Mexico een toevluchtsoord voor Etarras (ETA-activisten) wordt. De advocaten van de 6 geven nog maar eens aan dat ieder bewijs tegen hun cliënten ontbreekt. In een interview met het linkse Baskische dagblad GARA zeggen de 6 dat hun uitleveringsproces een zinloze show is voor de massamedia en voor de meerdere eer en glorie van Garzón en iedere rechtsgrond ervoor ontbreekt.
Op 5 en 7 september worden in Bilbo Ziortza Fernández Larrazabal, Aritza Ferrero Ruiz, Aitor Herrera Vieites, Gorka Martinez Arkarazo, Ana López Barrio en Roberto Sáiz Olmo door de Baskische politie Ertzaintza gearresteerd. Hen wordt samenwerking dan wel lidmaatschap van ETA ten laste gelegd. Volgens een verklaring van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van de Baskische deelregering zou één van hen voor de coördinatie van de verscheidene ETA-commando's verantwoordelijk geweest zijn. Aritza Ferrero Ruiz wordt later vrijgelaten, de 6 anderen verdwijnen in de Madrileense gevangenis Soto del Real waar zij tijdens de incommunicado-detentie gemarteld worden. Ana López Barrio wordt bijvoorbeeld meerdere malen in elkaar geslagen en met verkrachting bedreigd.
Op 6 september wordt Jon Salaberria, lid van de fractie Sozialista Abertzaleak in het Baskisch parlement, door de Baskische Hoge Raad veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf en 7 jaar schorsing als parlementariër voor uitspraken die hij deed in het parlement in april 2002. Salaberria zou terrorisme hebben verheerlijkt' en zei onder andere: Er is geen oplossing doordat de aard van het conflict verdraaid wordt, en je weet zeer goed dat de gewapende strijd van ETA niet ontworpen is om ideeën op te leggen. Je weet dat perfect. De gewapende strijd van ETA is er om de legitieme rechten van Baskenland te verdedigen. Salaberria zei dat hij ETA's doelen toelichtte omdat het niet juist was dat deze bewust verkeerd werden weergegeven.
Op 7 september demonstreren zo'n 1000 mensen in Donosti voor de onafhankelijkheid van Baskenland.
Op 9 september verwerpt het Spaanse Grondwettelijk Hof een klacht van de Baskische regioregering over de 'Wet op de Partijen', die het mogelijk maakte een jaar geleden de linkse Baskische partij Batasuna te verbieden. De Baskische regioregering kondigt aan in beroep te gaan bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, omdat volgens hen de Wet in strijd zou zijn met de uitgangspunten voor de mensenrechten in de Europese Unie en hun eigen wetgeving zou ondermijnen. De woordvoerder van de regeringspartij PP vond het een stap ter ondersteuning van diegenen die geweld rechtvaardigen. Waarschijnlijk wordt de zaak niet behandeld voor het Europese Hof omdat de Baskische regioregering geen staat, individu of NGO is.
In Elgoibar moet op 11 september een welkomstfeest voor de na 19 jaar gevangenisstraf vrijgelaten Iñaki Jaio noodgedwongen verplaatst worden van het dorpsplein naar het gekraakte jongerencentrum omdat de Baskische politie Ertzaintza dreigt in de menigte te gaan schieten. Jaio zat achtereenvolgens in de gevangenissen Alcalá Meco, Herrera de la Mancha, Burgos, Teruel, Huesca en Zuera.
In Den Haag bezetten sympathisanten van Juanra, de Catalaanse activist die nog steeds in uitleveringsdetentie in de Bijlmerbajes zit, op 11 september het eiland in de Hofvijver in Den Haag en wordt er op de kade een toneelstuk over de afbraak van burger- en mensenrechten in Spanje opgevoerd, klik hier voor veel foto's, de persverklaring en het uitdeelpamflet.
Op 13 september demonstreren 500 afgevaardigden en vertegenwoordigers van het verboden linkse kiezersplatform AuB in Donostia tegen de heersende toestand van politieke apartheid in Baskenland. Door middel van een menselijke ketting protesteren de deelnemers tegen hun uitsluiting door de Baskische regeringspartij PNV, de Spaanse regeringspartij PP en de Spaanse sociaaldemocratische PSOE uit de gemeenteraden, waar ze volgens de uitslagen van de verkiezingen op 25 mei 2003 recht op hebben.
In Lagran vindt op 14 september 's avonds een schotenwisseling plaats tussen de Baskische politie Ertzaintza en vermoedelijke leden van ETA. Twee agenten raken gewond en 1 vermoedelijke ETA-militant wordt gedood. Tien uur later wordt pas het lijk gevonden en het blijkt Arkaitz Otazua te zijn. Asier Mardones, die samen met Otazua was, is op de vlucht.
In Madrid beslist Openbaar Aanklager Enrique Molina van de Audiencia Nacional dat de 21 leden van de verboden Baskische jongerenorganisaties SEGI, die in maart 2002 werden gearresteerd, door onderzoeksrechter Baltasar Garzón vervolgd gaan worden wegens lidmaatschap van een gewapende organisatie. Het gaat om Xabier Abasolo, Gorka Betolaza, Ainhoa Casares, Ainara en Iker Frade, Xabier Gogenola, Unai González, Asier Iñigo, David Lizarralde, Arkaitz Martínez de Albéniz, Asier Otxoa de Retana, Aitziber Pérez, Oier Oa, Jon Markel Ormazabal, Eneko Aizpuru, Aitor Elizaran, Garikoitz Mugika, Zigor Ruiz, Haritza Galarraga, Ives Matxikote en Amaia Rekarte.
In München wordt er op 14 september gedemonstreerd bij de gevangenis waar Paulo Elkoro in hongerstaking is. In het geboortedorp van Paulo is er elke dag om 19.30 een bijeenkomst bij het stadhuis.
Op 16 september laat onderzoeksrechter Garzón Juan Joxe Petrikorena, Iñigo Balda en Ainhoa Iñigo arresteren op grond van samenwerking met de gewapende organisatie ETA, negeren van het verbod op activiteiten van Batasuna en belediging van de Spaanse staat door het verbranden van de Spaanse vlag. Het bewijs daarvoor ligt volgens Garzón in dat de 3 een bijeenkomst op 10 augustus onder het motto 'Apartheid ez. Autodeterminazioa' (Tegen Apartheid, voor Zelfbestemming) in Donostia hadden georganiseerd. Tegen Mikel Aznar wordt in dezelfde zaak ook gezocht en tegen hem is een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd. De Guardia Civil doorzocht en sloot ook 3 Herriko Tabernas (Volkskroegen) omdat volgens Garzón daar de demonstratie werd voorbereid. De Baskische regering had de demonstratie aanvankelijk verboden maar dit verbod werd door de rechter opgeheven omdat de demonstratie onder het recht op vrije meningsuiting zou vallen.
Tientallen leden van de actiegroep 'Solidarios con Itoiz', de protestbeweging tegen de aanleg van het stuwmeer bij Itoiz in Naffaroa bezetten het dorpje Artozki, waar alle huizen gesloopt gaan worden. De graaf- en sloopmachines konden het dorp zo niet inkomen. Het dorpje is omsingeld door de Guardia Civil en lokale politie.
Op 17 september wordt in Mexico de Baskische politieke gevangene Lorenzo Llona Olade uit uitleveringsdetentie vrijgelaten omdat de Mexicaanse regering het uitleveringsverzoek van Spanje afwijst.
In Bilbo wordt op 18 september een herdenkingsbijeenkomst voor de door de Baskische politie doodgeschoten Arkaitz Otazua door de Ertzaintza met grof geweld, gummikogels en wapenstok, verhinderd.
Op 18 september blokkeren in Den Haag zo'n 25 sympathisanten van Juanra met betonnen vaten, stalen buizen en spandoeken de ingang van het Binnenhof waar de Nederlandse regering zetelt, uit protest tegen de op handen zijnde uitlevering van Juanra. In de Ridderzaal vond op dat moment een conferentie plaats over terrorisme', waar aanvankelijk onderzoeksrechter Baltasar Garzón aanwezig zou zijn, maar die had het druk met de dagvaarding van Osama Bin Laden. Voor foto's, het persbericht en het pamflet dat werd uitgedeeld, klik hier.
De Baskische politieke gevangene Bautista Barandella, die zeer ernstig ziek is, wordt door het Spaanse Nationaal Hooggerechtshof niet vrijgelaten (wat eigenlijk zou moeten onder wetsartikel 92) omdat hij geen spijt heeft betuigd en dat hij zich niet distantieert van de politiek van ETA. Wel wordt Barandella van de Zuera- gevangenis in Zaragoza naar Iruñea overgebracht.
Op 19 september keurt de Canadese regering de uitlevering van de Baskische politieke gevangenen Gorka Perea en Eduardo Plagaro goed. Sinds hun arrestatie op 6 juni 2001 zaten de 2 in uitleveringsdetentie. Ze hebben 30 dagen om in beroep te gaan tegen deze beslissing. Perea en Plagaro werden in Spanje tot respectievelijk 6 en 7 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens brandstichting en vluchtten na borg betaald te hebben in 1997 naar Canada, waar ze politiek asiel aanvroegen omdat hun verklaringen onder marteling waren afgedwongen. De asielprocedure werd echter stopgezet toen een Spaans uitleveringsverzoek binnenkwam.
Rond de 2.000 personen demonstreren tijdens de wekelijkse manifestaties in verschillende dorpen en steden in Baskenland tegen het spreidingsbeleid van Baskische gevangenen in Spanje. Ook voor de deur van het internationaal filmfestival in Donostia wordt gedemonstreerd.
Duizenden Basken demonstreren onder het motto No Apartheid. Autodeterminazioa' op 20 september in Bilbo. Ook Arkaitz Otazua werd herdacht. De Baskische politie was met tientallen eenheden aanwezig, maar de demonstranten lieten zich niet provoceren.
Op 23 september is er de eerste rechtszitting van Alexander Akarregi Casas in de rechtbank te Haarlem. Alexander Akarregi Casas, een jonge Baskische politiek vluchteling, werd op 8 juli op doorreis naar Nicaragua op Schiphol door de Marechaussee gearresteerd. Op 10 juli vaardigde de Spaanse justitie een arrestatiebevel tegen Akarregi en 2 andere Baskische jongeren uit: Akarregi wordt ervan beschuldigd de auto te hebben gehuurd waarin op 23 september 2002, exact 1 jaar geleden, in Bilbao de twee Baskische jongeren Odai Gallagara en Egoiz Gurruchaga, volgens het Spaanse uitleveringsverzoek lid van ETA, om het leven kwamen toen explosieven die zij in hun auto vervoerden te vroeg explodeerden. Volgens de rechter zou Alexander de auto hebben gehuurd en ter beschikking hebben gesteld aan de 2 jongeren wetende met wat voor doel deze gebruikt zou gaan worden en zo hebben samengewerkt met een gewapende bende. Alexander zei tegen de rechter hier allemaal niks mee te maken te hebben: Ik heb de auto niet gehuurd, kende die mensen niet, begrijp niet waarvan ik word beschuldigd en ben onschuldig. De rechter constateerde verder dat aan de eisen van dubbele strafbaarheid, nodig in een uitleveringszaak, is voldaan; de feiten' waarvan Spanje Akarregi beschuldigd zijn ook strafbaar in Nederland. Nu deed de Officier van Justitie daar nog een schepje bovenop in haar pleidooi voor de rechtbank; Akarregi werd beschuldigd van medeplichtigheid aan een ontploffing met de dood tot gevolg (artikel 157 WvS) en deelneming aan een criminele organisatie (artikel 140 WvS). Verder stelde de Officier van Justitie vast dat het delict niet verjaard was, dat tussen Spanje en Nederland een uitleveringsverdrag bestaat, dat de strafbaarheid van de feiten' minimaal een jaar gevangenisstraf bedragen (vereist in een uitleveringszaak) en dat Spanje het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) heeft ondertekend en ook de uitgangspunten van de Commissie ter voorkoming van Marteling (CPT) van de Verenigde Naties onderschrijft. En volgens de Officier van Justitie vervalt het gevaar op foltering of een oneerlijk proces doordat er door het ontkennen van Alexander Akarregi van een politiek delict geen sprake is. De advocaat van Akarregi, Dhr. Koppe, stelt in zijn pleidooi ter discussie dat de beide omgekomen jongeren ETA-leden zouden zijn; dat wordt weliswaar beweerd door de Spaanse autoriteiten, maar nergens bewezen. Kennelijk is de combinatie van Bask-zijn en explosieven genoeg om bij een gewapende bende gerekend te worden. Verder stelt hij ter discussie of er volgens de Nederlandse wet wel van een dubbele strafbaarheid sprake is; de Spaanse autoriteiten beschuldigen Akarregi immers van medewerking aan een criminele organisatie terwijl de Officier van Justitie deelname aan een criminele organisatie hanteert, terwijl daar in Spanje een ander wetsartikel met een veel hogere strafmaat voor bestaat. Het is dus vreemd dat de Spaanse autoriteiten dit artikel niet inzetten tegen Akarregi, en wel bijvoorbeeld tegen de 2 andere verdachten, wiens appartementsleutels werden gevonden in het autowrak en waar explosieven werden gevonden. Het lijkt er sterk op dat er nauwelijks een zaak is tegen Akarregi en bovendien is het huren van een auto niet strafbaar in Nederland, overigens nergens in de wereld. Dus de Haarlemse rechtbank zou de beschuldigingen van Spanje moeten onderzoeken en vragen om bewijzen hoe zij wisten dat Akarregi wist waarvoor de auto gebruikt zou gaan worden. Mocht de Haarlemse rechtbank toch tot uitlevering van Akarregi besluiten dan vraagt Koppe om garanties dat Akarregi niet in incommunicado-detentie' wordt geplaatst teneinde het gevaar op folter te ontlopen. De Amsterdamse rechtbank had in de zaak Juanra, ondanks dat, net als in de zaak Akarregi, er in het uitleveringsverzoek die garanties staan genoemd, toch garanties aan de Spaanse autoriteiten gevraagd. Dat vervolgens de Hoge Raad dit bekrachtigd, maar de minister van Justitie Donner dit uit diplomatieke overwegingen niet durft te eisen van de Spaanse autoriteiten toont dat economische relaties ook in Nederland boven mensenrechten staan. Koppe overlegde vervolgens rapporten van de Verenigde Naties, de Europese Raad, Human Right Watch en Amnesty International aan de rechtbank en weerlegde tot slot de opmerking van de Officier van Justitie die had gezegd dat het geen politiek delict betrof; Akarregi valt juist in de risicogroep door de beschuldigingen van de Spaanse autoriteiten aan zijn adres en heeft dus ernstig te vrezen voor foltering. Sympathisanten en vrienden van Alexander Akarregi waren als steun op de publieke tribune aanwezig en zullen zich voor zijn zaak blijven inzetten. De Haarlemse rechtbank doet op 7 oktober uitspraak.
In Baskenland ontstaat ophef over de film La Pelota Vasca ' van de regisseur Julio Medem; het zou, vooral volgens PP 'ers, de slachtoffers van het terrorisme ' beledigen en sympathiek tegenover ETA 's doelen staan. In werkelijkheid laat de film een verscheidenheid aan politieke ideeën zien en behandelt het historische thema 's als de Carlistische oorlogen, de 'Fueros ' (de oude Baskische wetten), het tijdperk Franco, de overgang naar democratie en de huidige situatie met een open vizier en gericht op dialoog. De film kreeg bij de eerste vertoning op het filmfestival van donostia een staande ovatie.
Op 24 september dient het kort geding wat Juanra had aangespannen tegen de beslissing van minister Donner van Justitie om hem uit te leveren aan Spanje. Hier het bericht van het ANP: Juanra Rodriguez, die ervan wordt verdacht lid van de Baskische afscheidingsbeweging ETA te zijn, krijgt dinsdag 7 oktober te horen of en zo ja onder welke voorwaarden Nederland hem aan Spanje mag uitleveren. Op die dag doet de voorzieningenrechter van de rechtbank in Den Haag uitspraak in een kort geding dat de Spanjaard tegen de Nederlandse Staat heeft aangespannen. Dat bleek woensdag bij de rechtbank in Den Haag. V. Koppe, de advocaat van Rodriguez, eist een verbod op uitlevering van zijn cliënt. Als de voorzieningenrechter de eis niet honoreert, wil Koppe dat de rechter bepaalt dat Nederland van justitie in Spanje garanties moet krijgen dat de ETA-verdachte niet in zogeheten isolatiedetentie terechtkomt. Rodriguez vreest slachtoffer van martelpraktijken te worden, als dat wel zou gebeuren. Koppe voerde een reeks rapportages aan van deskundigen en organisaties als de Verenigde Naties, Human Rights Watch en Amnesty International om aan te tonen dat mensenrechten van ETA-verdachten in Spanje de laatste jaren weer regelmatig worden geschonden in isolatiedetentie. Hij wees erop dat Frankrijk onlangs af zag van uitlevering van een ETA-verdachte aan Spanje, omdat een andere ETA-verdachte in dat land was gemarteld. Zijn cliënt zou een verhoogd risico lopen, aangezien hij een van de leiders is van de Spaanse antiglobaliseringsbeweging. Spanje heeft deze beweging op de lijst van verboden terroristische organisaties gezet, en verdenkt Rodriguez van banden met de ETA. Minister Donner van Justitie vindt het niet nodig om garanties te vragen aan de autoriteiten in Spanje. Landsadvocaat W. Heemskerk wees erop dat in het Spaanse arrestatiebevel staat dat de voorlopige hechtenis van de Spanjaard na uitlevering samengaat met onbeperkt contact met de buitenwereld. Hieruit concludeert Donner dat Rodriguez niet in de gevreesde islolatiedetentie zal belanden. Heemskerk bracht nuanceringen aan bij de door Koppe aangehaalde rapportages. Zo wees hij erop dat er de laatste jaren niet meer dan enkele incidenten van mensenrechtenschendingen in Spanje zijn gerapporteerd. Veel beweringen door verdachten over martelpraktijken bleken niet hard te kunnen worden gemaakt. De landsadvocaat voerde verder aan dat de ETA haar leden instrueert om bij arrestatie de publiciteit te zoeken en de politie te beschuldigen van martelpraktijken. Hij erkende wel dat internationaal brede kritiek bestaat op de praktijk van isolatiedetentie in Spanje. Uit voorzorg had de rechtbank woensdag uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen om te voorkomen dat er ongeregeldheden zouden ontstaan. Vorige week werden nog dertig sympathisanten van de ETA-verdachte aangehouden toen ze een actie hielden op het Binnenhof in Den Haag. Naast een strenge toegangscontrole was er veel beveiligingspersoneel aanwezig in en bij het gerechtsgebouw, waaronder een aantal in burger. Rodriguez was zelf niet aanwezig bij de zitting, die zonder problemen verliep.
De Spaanse televisiezender Tele5 beschuldigd aan de vooravond van het debat in het Baskische parlement over het 'plan-Ibarretxe' (zie hier] de Baskische onafhankelijkheidsactivisten Arnaldo Otegi, Joseba Permach, Jon Enparantza, Ainhoa Etxaide, Joxe Mari Olarra, Rafa Diez, Jagoba Zulueta en Joxean Etxeberria ervan dat zij gesprekken hebben gehad met ETA. Tele5 baseert zich op verklaringen van Xabier Alegria, die hij onder marteling door de Guardia Civil zou hebben afgegeven. Alegria, nog steeds in detentie, werd gearresteerd in de operatie tegen Egunkaria. Otegi waarschuwde voor nog meer operaties.

Ga terug naar de nieuws index

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 29, periode 23 augustus t/m 24 september
In de maand juli werden 17 Baskische politieke gevangenen verplaatst; de beruchte verspreidingspolitiek van de Spaanse overheid liet weer eens van zich horen. Ze poogt solidariteit te breken, de gevangenen te isoleren en hun familie en de gevangene zelf extra te straffen. Zeventien van hen werden zo mogelijk nog verder verplaatst van hun familie en vrienden (zowel binnen als buiten de gevangenis) vandaan, sommige zitten nu op meer dan 1000 kilometer verwijderd. Ook de Baskische advocaten reizen zich een slag in de rondte, zeker als ze meerdere cliënten hebben. In Berriozar, een voorstadje van Iruñea bleef op 23 augustus de manifestatie onder het motto 'Geen Apartheid' verboden, alle binnenkomende auto's werden door de militaire Guardia Civil gecontroleerd op inzittenden en inhoud en elke samenscholing van meer dan 4 personen werd verboden. De tientallen die zich, ondanks de uitzonderingstoestand die van 20.00 - 20.30 heerste (waarin alle grondrechten waren uitgeschakeld, zo meldde de politie) toch verzamelden schaarden zich achter de leus 'Gora Ezker Abertzale' (Leve het links- nationalisme) van één van de Batasuna-leiders Juan Kruz Aldasoro. Zes dagen later wordt Aldaroso vanwege die leus (en 2 andere leuzen die niet bekend werden gemaakt door de politie) (en het applaus wat daarop volgde) door de Guardia Civil aangeklaagd; aanstichting tot openbare wanordelijkheden'. De Spaanse regering stuit op 25 augustus op grote tegenstand van de oppositie over de beslissing om 27.000 Euro wil overmaken naar de Nationale Francisco Franco Stichting. Het doel van die Stichting is het verspreiden van het begrip op humaan, politiek en militair niveau' van de fascistische dictator Franco. De laatste 4 jaar kreeg de Stichting telkens grote sommen geld, dit jaar zelfs het grootste bedrag van alle subsidies die het Ministerie van Cultuur uitgaf. De leider van de Izguierda Unida (Linkse Eenheid), Gaspar Llamazares typeerde de PP als ultra- conservatieve beweging met een paar kenmerken van democratische geloofwaardigheid maar met een hoop kenmerken van nostalgie en autoriteit. Als de PP, als verzamelbak van de resten van het regime van Franco en met premier Aznar aan het hoofd, een fanatieke Franco-aanhanger die een overgang naar democratie niet zinde, consequent zou zijn, moet het zichzelf verbieden als partij die terreur verheerlijkt, geweld als middel voor politieke doelen inzet en een cultuur van confrontatie heeft, allemaal zaken die zij Batasuna verwijten. Op 26 augustus is het precies 1 jaar geleden dat de Baskische links-nationalistische socialistische partij Batasuna door een juridisch besluit van onderzoeksrechter Baltasar Garzón voor de duur van 3 jaar werd 'gesloten'. Partijleiders en sympathisanten van Batasuna demonstreren voor de gesloten partijkantoren in Iruñea, Gasteiz, Bilbo, Donostia en Baiona om het regime van politieke apartheid aan te klagen. De afgevaardigde Ainara Armendariz maakt in haar speech duidelijk dat Batasuna ondanks het verbod nog altijd een sterke ruggengraat in de Baskische samenleving heeft en dat ze zich zullen blijven inzetten voor een links, vrij en onafhankelijk Baskenland. De Mexicaanse rechter Ranulfo Castillo beoordeelt op 28 augustus het uitleveringsverzoek van de Audiencia Nacional in Spanje voor de Baskische politieke gevangene Lorenzo Llona Olade, sinds 26 april in de Mexicaanse gevangenis, als gegrond. Olade wordt beschuldigd van mogelijke deelname aan een aanslag in 1981 in Tolosa, terwijl haar advocaten hebben aangetoond dat zij toen in Mexico verbleef. Direct na de uitspraak is Olade in hongerstaking gegaan. Op 29 augustus herdenken tientallen mensen de Bask Juan Mari Ormazabal die 12 jaar geleden om het leven kwam in een vuurgevecht met de Baskische politie Ertzaintza. Deze vroegen na afloop de speech op van de zus van Ormazabal en vroegen haar zich te identificeren, wat zij deed met een Baskische identiteitskaart, die door de politie werd geweigerd. Op 30 augustus wijst de Spaanse premier Aznar zijn opvolger aan, de 48-jarige Galiciër Mariano Rajoy. Rajoy, Jurist en vice-premier, wordt waarschijnlijk volgend jaar premier van Spanje en ook partijleider van de Partido Popular. De oprichter van de PP, de invloedrijke ex-minister onder de Franco-dictatuur Manual Fraga (nog steeds gouverneur van Galicië) haalde Rajoy in 1990 van Santiago de Compostella naar Madrid, om de continuïteit van de PP-politiek te bewaken. Rajoy bestempelde net als Aznar 7 jaar gelden, de 'strijd tegen het terrorisme' als zwaartepunt van zijn toekomstige beleid. Op 1 september besluit de plaatselijke concertorganisatie twee concerten van Manu Chao en Fermin Muguruzain Málaga en Murcia af te gelasten na protesten van de Asociación de Victimas del Terrorismo', de Vereniging van slachtoffers van het terrorisme over de mening van de zanger Muguruza inzake de onafhankelijkheid van Baskenland en dat hij het idool is van leden als een groep als ETA. De dag ervoor speelden beiden nog in Madrid voor 15.000 toeschouwers. Op dezelfde dag gaat Paulo Elkoro, Baskisch politieke gevangene in München, in hongerstaking teneinde zijn uitlevering aan Spanje te voorkomen. Op 10 september moet Elkoro opgenomen worden in het gevangenisziekenhuis worden opgenomen. Zijn gezondheidstoestand verslechtert snel en hij verdraagt ook geen water meer. Klik hier voor een brief in het Duits van Paulo Elkoro en hier voor een radio-interview met o.a. zijn advocaat, broer en steungroep in het Duits. Voor het verhaal achter de zaak-Elkoro, klik hier. Voor een interview in het Duits van 25 september klik hier. Op 3 september draagt de Spaanse regering het Hooggerechtshof op om de activiteiten van het Baskische regioparlement van de provincies Gipuzkoa, Bizkaia en Araba volledig op te heffen, omdat zij weigeren gehoor te geven aan het bevel tot verwijdering van de fractie Sozialista Abertzaleak uit dat parlement. Op 20 mei had het Hooggerechtshof hiertoe bevolen en ook dat sinds die dag alle beslissingen in het parlement waaraan de Sozialista Abertzaleak heeft deelgenomen nietig te verklaren. Enkele dagen later antwoord het regioparlement dat de Sozialista Abertzaleak recht hebben de subsidies die hen toekomen. De 6 Baskische politieke gevangenen, Asier Arronategi, Jon Artxola, Axun Gorrotxategi, Ernesto Alberdi, Félix García en Joseba Ukrijo, die sinds juli dit jaar in Mexico in uitleveringsdetentie zitten, worden volgens de Mexicaanse landsadvocaat José Luis Santiago Vasconcelos in Mexico berecht voor de aanklachten van de Spaanse onderzoeksrechter Garzón, mochten ze niet uitgeleverd worden. Hiermee wil hij voorkomen dat Mexico een toevluchtsoord voor Etarras (ETA-activisten) wordt. De advocaten van de 6 geven nog maar eens aan dat ieder bewijs tegen hun cliënten ontbreekt. In een interview met het linkse Baskische dagblad GARA zeggen de 6 dat hun uitleveringsproces een zinloze show is voor de massamedia en voor de meerdere eer en glorie van Garzón en iedere rechtsgrond ervoor ontbreekt. Op 5 en 7 september worden in Bilbo Ziortza Fernández Larrazabal, Aritza Ferrero Ruiz, Aitor Herrera Vieites, Gorka Martinez Arkarazo, Ana López Barrio en Roberto Sáiz Olmo door de Baskische politie Ertzaintza gearresteerd. Hen wordt samenwerking dan wel lidmaatschap van ETA ten laste gelegd. Volgens een verklaring van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van de Baskische deelregering zou één van hen voor de coördinatie van de verscheidene ETA-commando's verantwoordelijk geweest zijn. Aritza Ferrero Ruiz wordt later vrijgelaten, de 6 anderen verdwijnen in de Madrileense gevangenis Soto del Real waar zij tijdens de incommunicado-detentie gemarteld worden. Ana López Barrio wordt bijvoorbeeld meerdere malen in elkaar geslagen en met verkrachting bedreigd. Op 6 september wordt Jon Salaberria, lid van de fractie Sozialista Abertzaleak in het Baskisch parlement, door de Baskische Hoge Raad veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf en 7 jaar schorsing als parlementariër voor uitspraken die hij deed in het parlement in april 2002. Salaberria zou terrorisme hebben verheerlijkt' en zei onder andere: Er is geen oplossing doordat de aard van het conflict verdraaid wordt, en je weet zeer goed dat de gewapende strijd van ETA niet ontworpen is om ideeën op te leggen. Je weet dat perfect. De gewapende strijd van ETA is er om de legitieme rechten van Baskenland te verdedigen. Salaberria zei dat hij ETA's doelen toelichtte omdat het niet juist was dat deze bewust verkeerd werden weergegeven. Op 7 september demonstreren zo'n 1000 mensen in Donosti voor de onafhankelijkheid van Baskenland. Op 9 september verwerpt het Spaanse Grondwettelijk Hof een klacht van de Baskische regioregering over de 'Wet op de Partijen', die het mogelijk maakte een jaar geleden de linkse Baskische partij Batasuna te verbieden. De Baskische regioregering kondigt aan in beroep te gaan bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, omdat volgens hen de Wet in strijd zou zijn met de uitgangspunten voor de mensenrechten in de Europese Unie en hun eigen wetgeving zou ondermijnen. De woordvoerder van de regeringspartij PP vond het een stap ter ondersteuning van diegenen die geweld rechtvaardigen. Waarschijnlijk wordt de zaak niet behandeld voor het Europese Hof omdat de Baskische regioregering geen staat, individu of NGO is. In Elgoibar moet op 11 september een welkomstfeest voor de na 19 jaar gevangenisstraf vrijgelaten Iñaki Jaio noodgedwongen verplaatst worden van het dorpsplein naar het gekraakte jongerencentrum omdat de Baskische politie Ertzaintza dreigt in de menigte te gaan schieten. Jaio zat achtereenvolgens in de gevangenissen Alcalá Meco, Herrera de la Mancha, Burgos, Teruel, Huesca en Zuera. In Den Haag bezetten sympathisanten van Juanra, de Catalaanse activist die nog steeds in uitleveringsdetentie in de Bijlmerbajes zit, op 11 september het eiland in de Hofvijver in Den Haag en wordt er op de kade een toneelstuk over de afbraak van burger- en mensenrechten in Spanje opgevoerd, klik hier voor veel foto's, de persverklaring en het uitdeelpamflet. Op 13 september demonstreren 500 afgevaardigden en vertegenwoordigers van het verboden linkse kiezersplatform AuB in Donostia tegen de heersende toestand van politieke apartheid in Baskenland. Door middel van een menselijke ketting protesteren de deelnemers tegen hun uitsluiting door de Baskische regeringspartij PNV, de Spaanse regeringspartij PP en de Spaanse sociaaldemocratische PSOE uit de gemeenteraden, waar ze volgens de uitslagen van de verkiezingen op 25 mei 2003 recht op hebben. In Lagran vindt op 14 september 's avonds een schotenwisseling plaats tussen de Baskische politie Ertzaintza en vermoedelijke leden van ETA. Twee agenten raken gewond en 1 vermoedelijke ETA-militant wordt gedood. Tien uur later wordt pas het lijk gevonden en het blijkt Arkaitz Otazua te zijn. Asier Mardones, die samen met Otazua was, is op de vlucht. In Madrid beslist Openbaar Aanklager Enrique Molina van de Audiencia Nacional dat de 21 leden van de verboden Baskische jongerenorganisaties SEGI, die in maart 2002 werden gearresteerd, door onderzoeksrechter Baltasar Garzón vervolgd gaan worden wegens lidmaatschap van een gewapende organisatie. Het gaat om Xabier Abasolo, Gorka Betolaza, Ainhoa Casares, Ainara en Iker Frade, Xabier Gogenola, Unai González, Asier Iñigo, David Lizarralde, Arkaitz Martínez de Albéniz, Asier Otxoa de Retana, Aitziber Pérez, Oier Oa, Jon Markel Ormazabal, Eneko Aizpuru, Aitor Elizaran, Garikoitz Mugika, Zigor Ruiz, Haritza Galarraga, Ives Matxikote en Amaia Rekarte. In München wordt er op 14 september gedemonstreerd bij de gevangenis waar Paulo Elkoro in hongerstaking is. In het geboortedorp van Paulo is er elke dag om 19.30 een bijeenkomst bij het stadhuis. Op 16 september laat onderzoeksrechter Garzón Juan Joxe Petrikorena, Iñigo Balda en Ainhoa Iñigo arresteren op grond van samenwerking met de gewapende organisatie ETA, negeren van het verbod op activiteiten van Batasuna en belediging van de Spaanse staat door het verbranden van de Spaanse vlag. Het bewijs daarvoor ligt volgens Garzón in dat de 3 een bijeenkomst op 10 augustus onder het motto 'Apartheid ez. Autodeterminazioa' (Tegen Apartheid, voor Zelfbestemming) in Donostia hadden georganiseerd. Tegen Mikel Aznar wordt in dezelfde zaak ook gezocht en tegen hem is een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd. De Guardia Civil doorzocht en sloot ook 3 Herriko Tabernas (Volkskroegen) omdat volgens Garzón daar de demonstratie werd voorbereid. De Baskische regering had de demonstratie aanvankelijk verboden maar dit verbod werd door de rechter opgeheven omdat de demonstratie onder het recht op vrije meningsuiting zou vallen. Tientallen leden van de actiegroep 'Solidarios con Itoiz', de protestbeweging tegen de aanleg van het stuwmeer bij Itoiz in Naffaroa bezetten het dorpje Artozki, waar alle huizen gesloopt gaan worden. De graaf- en sloopmachines konden het dorp zo niet inkomen. Het dorpje is omsingeld door de Guardia Civil en lokale politie. Op 17 september wordt in Mexico de Baskische politieke gevangene Lorenzo Llona Olade uit uitleveringsdetentie vrijgelaten omdat de Mexicaanse regering het uitleveringsverzoek van Spanje afwijst. In Bilbo wordt op 18 september een herdenkingsbijeenkomst voor de door de Baskische politie doodgeschoten Arkaitz Otazua door de Ertzaintza met grof geweld, gummikogels en wapenstok, verhinderd. Op 18 september blokkeren in Den Haag zo'n 25 sympathisanten van Juanra met betonnen vaten, stalen buizen en spandoeken de ingang van het Binnenhof waar de Nederlandse regering zetelt, uit protest tegen de op handen zijnde uitlevering van Juanra. In de Ridderzaal vond op dat moment een conferentie plaats over terrorisme', waar aanvankelijk onderzoeksrechter Baltasar Garzón aanwezig zou zijn, maar die had het druk met de dagvaarding van Osama Bin Laden. Voor foto's, het persbericht en het pamflet dat werd uitgedeeld, klik hier. De Baskische politieke gevangene Bautista Barandella, die zeer ernstig ziek is, wordt door het Spaanse Nationaal Hooggerechtshof niet vrijgelaten (wat eigenlijk zou moeten onder wetsartikel 92) omdat hij geen spijt heeft betuigd en dat hij zich niet distantieert van de politiek van ETA. Wel wordt Barandella van de Zuera- gevangenis in Zaragoza naar Iruñea overgebracht. Op 19 september keurt de Canadese regering de uitlevering van de Baskische politieke gevangenen Gorka Perea en Eduardo Plagaro goed. Sinds hun arrestatie op 6 juni 2001 zaten de 2 in uitleveringsdetentie. Ze hebben 30 dagen om in beroep te gaan tegen deze beslissing. Perea en Plagaro werden in Spanje tot respectievelijk 6 en 7 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens brandstichting en vluchtten na borg betaald te hebben in 1997 naar Canada, waar ze politiek asiel aanvroegen omdat hun verklaringen onder marteling waren afgedwongen. De asielprocedure werd echter stopgezet toen een Spaans uitleveringsverzoek binnenkwam. Rond de 2.000 personen demonstreren tijdens de wekelijkse manifestaties in verschillende dorpen en steden in Baskenland tegen het spreidingsbeleid van Baskische gevangenen in Spanje. Ook voor de deur van het internationaal filmfestival in Donostia wordt gedemonstreerd. Duizenden Basken demonstreren onder het motto No Apartheid. Autodeterminazioa' op 20 september in Bilbo. Ook Arkaitz Otazua werd herdacht. De Baskische politie was met tientallen eenheden aanwezig, maar de demonstranten lieten zich niet provoceren. Op 23 september is er de eerste rechtszitting van Alexander Akarregi Casas in de rechtbank te Haarlem. Alexander Akarregi Casas, een jonge Baskische politiek vluchteling, werd op 8 juli op doorreis naar Nicaragua op Schiphol door de Marechaussee gearresteerd. Op 10 juli vaardigde de Spaanse justitie een arrestatiebevel tegen Akarregi en 2 andere Baskische jongeren uit: Akarregi wordt ervan beschuldigd de auto te hebben gehuurd waarin op 23 september 2002, exact 1 jaar geleden, in Bilbao de twee Baskische jongeren Odai Gallagara en Egoiz Gurruchaga, volgens het Spaanse uitleveringsverzoek lid van ETA, om het leven kwamen toen explosieven die zij in hun auto vervoerden te vroeg explodeerden. Volgens de rechter zou Alexander de auto hebben gehuurd en ter beschikking hebben gesteld aan de 2 jongeren wetende met wat voor doel deze gebruikt zou gaan worden en zo hebben samengewerkt met een gewapende bende. Alexander zei tegen de rechter hier allemaal niks mee te maken te hebben: Ik heb de auto niet gehuurd, kende die mensen niet, begrijp niet waarvan ik word beschuldigd en ben onschuldig. De rechter constateerde verder dat aan de eisen van dubbele strafbaarheid, nodig in een uitleveringszaak, is voldaan; de feiten' waarvan Spanje Akarregi beschuldigd zijn ook strafbaar in Nederland. Nu deed de Officier van Justitie daar nog een schepje bovenop in haar pleidooi voor de rechtbank; Akarregi werd beschuldigd van medeplichtigheid aan een ontploffing met de dood tot gevolg (artikel 157 WvS) en deelneming aan een criminele organisatie (artikel 140 WvS). Verder stelde de Officier van Justitie vast dat het delict niet verjaard was, dat tussen Spanje en Nederland een uitleveringsverdrag bestaat, dat de strafbaarheid van de feiten' minimaal een jaar gevangenisstraf bedragen (vereist in een uitleveringszaak) en dat Spanje het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) heeft ondertekend en ook de uitgangspunten van de Commissie ter voorkoming van Marteling (CPT) van de Verenigde Naties onderschrijft. En volgens de Officier van Justitie vervalt het gevaar op foltering of een oneerlijk proces doordat er door het ontkennen van Alexander Akarregi van een politiek delict geen sprake is. De advocaat van Akarregi, Dhr. Koppe, stelt in zijn pleidooi ter discussie dat de beide omgekomen jongeren ETA-leden zouden zijn; dat wordt weliswaar beweerd door de Spaanse autoriteiten, maar nergens bewezen. Kennelijk is de combinatie van Bask-zijn en explosieven genoeg om bij een gewapende bende gerekend te worden. Verder stelt hij ter discussie of er volgens de Nederlandse wet wel van een dubbele strafbaarheid sprake is; de Spaanse autoriteiten beschuldigen Akarregi immers van medewerking aan een criminele organisatie terwijl de Officier van Justitie deelname aan een criminele organisatie hanteert, terwijl daar in Spanje een ander wetsartikel met een veel hogere strafmaat voor bestaat. Het is dus vreemd dat de Spaanse autoriteiten dit artikel niet inzetten tegen Akarregi, en wel bijvoorbeeld tegen de 2 andere verdachten, wiens appartementsleutels werden gevonden in het autowrak en waar explosieven werden gevonden. Het lijkt er sterk op dat er nauwelijks een zaak is tegen Akarregi en bovendien is het huren van een auto niet strafbaar in Nederland, overigens nergens in de wereld. Dus de Haarlemse rechtbank zou de beschuldigingen van Spanje moeten onderzoeken en vragen om bewijzen hoe zij wisten dat Akarregi wist waarvoor de auto gebruikt zou gaan worden. Mocht de Haarlemse rechtbank toch tot uitlevering van Akarregi besluiten dan vraagt Koppe om garanties dat Akarregi niet in incommunicado-detentie' wordt geplaatst teneinde het gevaar op folter te ontlopen. De Amsterdamse rechtbank had in de zaak Juanra, ondanks dat, net als in de zaak Akarregi, er in het uitleveringsverzoek die garanties staan genoemd, toch garanties aan de Spaanse autoriteiten gevraagd. Dat vervolgens de Hoge Raad dit bekrachtigd, maar de minister van Justitie Donner dit uit diplomatieke overwegingen niet durft te eisen van de Spaanse autoriteiten toont dat economische relaties ook in Nederland boven mensenrechten staan. Koppe overlegde vervolgens rapporten van de Verenigde Naties, de Europese Raad, Human Right Watch en Amnesty International aan de rechtbank en weerlegde tot slot de opmerking van de Officier van Justitie die had gezegd dat het geen politiek delict betrof; Akarregi valt juist in de risicogroep door de beschuldigingen van de Spaanse autoriteiten aan zijn adres en heeft dus ernstig te vrezen voor foltering. Sympathisanten en vrienden van Alexander Akarregi waren als steun op de publieke tribune aanwezig en zullen zich voor zijn zaak blijven inzetten. De Haarlemse rechtbank doet op 7 oktober uitspraak. In Baskenland ontstaat ophef over de film La Pelota Vasca ' van de regisseur Julio Medem; het zou, vooral volgens PP 'ers, de slachtoffers van het terrorisme ' beledigen en sympathiek tegenover ETA 's doelen staan. In werkelijkheid laat de film een verscheidenheid aan politieke ideeën zien en behandelt het historische thema 's als de Carlistische oorlogen, de 'Fueros ' (de oude Baskische wetten), het tijdperk Franco, de overgang naar democratie en de huidige situatie met een open vizier en gericht op dialoog. De film kreeg bij de eerste vertoning op het filmfestival van donostia een staande ovatie. Op 24 september dient het kort geding wat Juanra had aangespannen tegen de beslissing van minister Donner van Justitie om hem uit te leveren aan Spanje. Hier het bericht van het ANP: Juanra Rodriguez, die ervan wordt verdacht lid van de Baskische afscheidingsbeweging ETA te zijn, krijgt dinsdag 7 oktober te horen of en zo ja onder welke voorwaarden Nederland hem aan Spanje mag uitleveren. Op die dag doet de voorzieningenrechter van de rechtbank in Den Haag uitspraak in een kort geding dat de Spanjaard tegen de Nederlandse Staat heeft aangespannen. Dat bleek woensdag bij de rechtbank in Den Haag. V. Koppe, de advocaat van Rodriguez, eist een verbod op uitlevering van zijn cliënt. Als de voorzieningenrechter de eis niet honoreert, wil Koppe dat de rechter bepaalt dat Nederland van justitie in Spanje garanties moet krijgen dat de ETA-verdachte niet in zogeheten isolatiedetentie terechtkomt. Rodriguez vreest slachtoffer van martelpraktijken te worden, als dat wel zou gebeuren. Koppe voerde een reeks rapportages aan van deskundigen en organisaties als de Verenigde Naties, Human Rights Watch en Amnesty International om aan te tonen dat mensenrechten van ETA-verdachten in Spanje de laatste jaren weer regelmatig worden geschonden in isolatiedetentie. Hij wees erop dat Frankrijk onlangs af zag van uitlevering van een ETA-verdachte aan Spanje, omdat een andere ETA-verdachte in dat land was gemarteld. Zijn cliënt zou een verhoogd risico lopen, aangezien hij een van de leiders is van de Spaanse antiglobaliseringsbeweging. Spanje heeft deze beweging op de lijst van verboden terroristische organisaties gezet, en verdenkt Rodriguez van banden met de ETA. Minister Donner van Justitie vindt het niet nodig om garanties te vragen aan de autoriteiten in Spanje. Landsadvocaat W. Heemskerk wees erop dat in het Spaanse arrestatiebevel staat dat de voorlopige hechtenis van de Spanjaard na uitlevering samengaat met onbeperkt contact met de buitenwereld. Hieruit concludeert Donner dat Rodriguez niet in de gevreesde islolatiedetentie zal belanden. Heemskerk bracht nuanceringen aan bij de door Koppe aangehaalde rapportages. Zo wees hij erop dat er de laatste jaren niet meer dan enkele incidenten van mensenrechtenschendingen in Spanje zijn gerapporteerd. Veel beweringen door verdachten over martelpraktijken bleken niet hard te kunnen worden gemaakt. De landsadvocaat voerde verder aan dat de ETA haar leden instrueert om bij arrestatie de publiciteit te zoeken en de politie te beschuldigen van martelpraktijken. Hij erkende wel dat internationaal brede kritiek bestaat op de praktijk van isolatiedetentie in Spanje. Uit voorzorg had de rechtbank woensdag uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen om te voorkomen dat er ongeregeldheden zouden ontstaan. Vorige week werden nog dertig sympathisanten van de ETA-verdachte aangehouden toen ze een actie hielden op het Binnenhof in Den Haag. Naast een strenge toegangscontrole was er veel beveiligingspersoneel aanwezig in en bij het gerechtsgebouw, waaronder een aantal in burger. Rodriguez was zelf niet aanwezig bij de zitting, die zonder problemen verliep. De Spaanse televisiezender Tele5 beschuldigd aan de vooravond van het debat in het Baskische parlement over het 'plan-Ibarretxe' (zie hier] de Baskische onafhankelijkheidsactivisten Arnaldo Otegi, Joseba Permach, Jon Enparantza, Ainhoa Etxaide, Joxe Mari Olarra, Rafa Diez, Jagoba Zulueta en Joxean Etxeberria ervan dat zij gesprekken hebben gehad met ETA. Tele5 baseert zich op verklaringen van Xabier Alegria, die hij onder marteling door de Guardia Civil zou hebben afgegeven. Alegria, nog steeds in detentie, werd gearresteerd in de operatie tegen Egunkaria. Otegi waarschuwde voor nog meer operaties.
Ga terug naar de nieuws index