NIEUWSOVERZICHT

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 28, periode 7 t/m 23 augustus

De gevangenenhulporganisatie Askatasuna en advocaten van Baskische politieke gevangenen hebben het besluit van het Franse Hooggerechtshof, waarin de overhandiging van Baskische politieke vluchtelingen aan Spanje wordt toegestaan, bekritiseerd. Met dit besluit wordt de bewijslast van het gevaar op foltering bij degene gelegd die uitgeleverd worden; zijzelf persoonlijk moeten bewijzen dat ze na uitlevering aan foltering of mishandeling blootgesteld zouden worden.
Askatasuna bekritiseert ook het vonnis van de rechtbank in Nürnberg, die toestemming gaven om Paulo Elkoro uit te leveren. Volgens Askatasuna is Elkoro op basis van een verklaring die onder marteling tot stand kwam gearresteerd, is zijn verklaring ook onder marteling tot stand gekomen en was de ondertekening van die verklaring vervalst. Tijdens de ‘incommunicado’-detentie die Elkoro in 1998 in Spanje onderging werden door een doktor diverse verwondingen vastgesteld. En ondanks dat de rechtbank in Nürnberg erkent dat marteling voorkomt in Spanje, acht zij het niet bewezen dat Elkoro bij zijn uitlevering ‘onvermijdelijk’ met marteling geconfronteerd zal worden. Bovendien heeft Spanje het Verdrag van de Rechten van de Mens ondertekend, is lid van de Europese Unie en heeft de conventie tegen marteling als onderdeel in haar grondwet opgenomen. Ook heeft een land, als het een uitleveringsverdrag met een ander land heeft, zich niet te bemoeien met de rechtsvervolging in dat land, zo stelt de rechtbank. Dat de verklaringen waarop Elkoro werd opgepakt voor de rechter van de Audiencia Nacional in Madrid door de twee mede-verdachten uitdrukkelijk werden teruggetrokken, omdat zij met elektroden en de beruchte plastic zak (‘Bolsa’, om de nek gebonden tot je bewusteloos raakt door verstikking) werden gemarteld, werd in het Spaanse uitleveringsverzoek verzwegen. De Nürnbergse rechtbank voelde zich niet geroepen om deze bewijslast te controleren, alhoewel het Antifoltercomité van de Verenigde Naties, waarvan ook Spanje lid is, dit uitdrukkelijk beveelt. Elkoro dreigt te worden uitgeleverd voordat zijn asielaanvraag in Duitsland is behandeld en er loopt ook nog een ‘criminele organisatie’-onderzoek naar de omgeving van Paulo Elkoro, die vanaf midden 2000 in Nürnberg leefde. Elkoro is één van de vele Baskische jongeren die, actief binnen de door Spanje verboden jongerenorganisatie Jarrai, gedwongen werd te vluchten omdat de Spaanse staat al haar activiteiten als ‘terroristisch’ bestempelde. Elkoro zit nog immer onder verzwaarde omstandigheden in München gevangen. Elkoro is 29 jaar, zijn vader zat als lid van de leiding van Herri Batasuna in de gevangenis, evenals zijn broer, die advocaat was van Baskische politieke gevangenen, waaronder Esteban Murillo die door Nederland in juli 2000 werd uitgeleverd. Je kunt protestbrieven in het Duits sturen naar parlementariërs die wellicht de uitlevering nog kunnen aankaarten (KLICK HIER VOOR EEN VOORBEELD). Een Duitstalige radio-uitzending kun je hier horen
De mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties heeft een rapport van de Baskische mensenrechtenorganisatie Behatokia onder haar leden verspreidt. Het interne rapport waarin de dagelijkse martelingpraktijk in de Spaanse staat beschreven, alsmede de systematische criminalisering en vervolging van verschillende Baskische organisaties, de Baskische pers en Baskische politieke partijen.
De Baskische politieke gevangene Pepe Turillas Aranzeta uit Deba werd, zo is nu pas bekend geworden, 5 maanden geleden door Frankrijk aan Spanje uitgeleverd en opgesloten in de gevangenis Soto del Real in Madrid. Aranzeta wordt beschuldigd van medewerking aan een poging tot een aanslag in 1992 in Donostia. In deze zaak zijn al 6 anderen uitgeleverd sinds eind 2001; Josetxo Arizkuren, Julen Atxurra, Juan Luis Agirre Lete, Irantzu Gallastegi, Agurtzane Delgado en Juan Carlos Iglesias. Aranzeta zat in Frankrijk al een gevangenisstraf van 9 jaar in de bajes van Poissy uit. Zowel zijn familie als zijn advocaten waren niet op de hoogte gesteld van de uitlevering 5 maanden terug.
Ada Edwards, gemeenteraadslid en voorzitter van het comité voor Binnenlandse Veiligheid in Houston, Amerika, stuurt een brief aan de Spaanse ambassadeur in de VS om te protesteren tegen de gevangenneming en de detentie-omstandigheden van de president van de verboden Baskische organisatie van gemeenteraadsleden Udalbiltza, Loren Arkotza. “Zijn arrestatie onder de Spaanse anti- terreurwetten, die kennelijk het verbod op politieke partijen, de gedwongen sluiting van kranten, als wel de arrestatie van individuen op grond van hun politieke overtuiging toestaat, is een herinnering voor de Amerikanen aan de ‘duistere dagen’ onder Franco’s dictatuur”. Edwards eist de onmiddellijke vrijlating van Arkotza en het respecteren van de rechten van alle bevolkingsgroepen in Spanje.
Op 8 augustus demonstreren duizenden mensen in diverse plaatsen in Baskenland op de wekelijkse manifestaties van de gevangenenhulporganisatie Etxerat deze keer voor de terugkeer van Baskische gevangenen naar bajessen in Baskenland. De laatste maand werden slechts in 2 van de 17 gevallen van overplaatsingen van Baskische gevangenen mensen dichtbij hun woonplaats gevangen gezet. Wederom een duidelijk bewijs van de strategie van de Spaanse overheid om Baskische politieke gevangenen over heel Spanje te verspreiden, om ze en hun familie zo extra te straffen en solidariteit te breken. De mensenrechtenorganisatie Behatokia heeft berekend dat de totale som aan geld wat families van Baskische politieke gevangenen kwijt zijn per jaar 10.291.914 Euro is. In de 16 jaar die voorbij zijn gegaan dat de verspreiding van gevangenen van kracht is, zijn er al 13 fatale auto-ongelukken door familieleden van gevangenen geweest. Gemiddeld zitten de 670 Baskische politieke gevangenen 637 kilometer verwijderd van hun familie, slechts 30 zitten er in Baskenland in de gevangenis. In de beruchte Madrileense gevangenis Soto del Real is de lijst met mensen die op bezoek mogen bij een Baskische politieke gevangene gereduceerd tot 10, wat het voor de familie extra moeilijk maakt, want die wil de schaarse bezoekuren niet ongebruikt voorbij laten gaan. De eis tot terugkeer van de Baskische gevangenen naar Baskenland wordt door het hele Baskische politieke spectrum ondersteund.
In Donostia demonstreren op 10 augustus duizenden sympathisanten van de linkse onafhankelijkheidsbeweging onder het motto ‘Tegen apartheid, voor zelfbestemming’. De bijeenkomst was in eerste instantie door de Baskische regering verboden (op aangeven van Baltasar Garzón in orders op 26 augustus en 6 september 2002, waarin het Herri Batasuna, Euskal Herritarok en Batasuna verboden is om demonstraties uit te roepen), maar uiteindelijk door een hoger beroep bij het Hooggerechtshof in Baskenland toegestaan. Arnaldo Otegi, woordvoerder van de verboden Baskische linkse partij Batasuna, wees in een toespraak opnieuw op het feit dat de linkse Basken ondanks verbodsuitvaardigingen en de vervolging doorgaan met hun projecten en bood andermaal de andere Baskische partijen samenwerking aan om het zelfbeschikkingsrecht van Baskenland dichterbij te brengen.
In Madrid wordt op 11 augustus op bevel van de Spaanse regering door de Audiencia Nacional aanklachten wegens ‘belediging van de Spaanse vlag’ en ‘verheerlijking van terroristische daden’ tegen de organisatoren van de demonstratie gisteren in Donostia uitgevaardigd. Tegen het einde van de bijeenkomst verbrandde enkele jongeren een Spaanse vlag en waren enige spreekkoren (‘Baskenland en vrijheid’, ‘Strijd is de enige weg’ en ‘Baskische vlag ja, Spaanse nee’) te horen. Deze gebeurtenissen leidden, zoals te verwachten was, tot een grote Spaans-nationalistische ophef in kringen van politiek en media. In deze context werd direct ook maar het Baskische hooggerechtshof partijdigheid verweten. De Baskische politie Ertzaintza heeft inmiddels informatie gegeven over alle ex-leden van Batasuna die aan de bijeenkomst deelnamen doorgegeven aan de Audiencia Nacional, maar had nog geen informatie over degenen die de vlag verbrandden en de leuzen riepen.
Op 12 augustus verbiedt de Baskische regering een bijeenkomst in Donosti met het argument dat de organisatoren banden hebben met de verboden partij Batasuna. De twee coalitiepartners van de PNV in de Baskische regering, de burgerlijk-nationalistische partij EA en Verenigd Links (IU) zouden zich tegen het verbod hebben uitgesproken. De bijeenkomst wordt elk jaar sinds 20 jaar op 15 augustus in Donosti gehouden. Op 14 augustus steunt het Baskische hooggerechtshof het verbod van de Baskische regering op de bijeenkomst van 15 augustus met het argument dat “de inzet van Baskische politie ter verhindering van eventuele strafbare feiten tot het in gevaar brengen van personen kan leiden’. Hierdoor wordt wederom een aanzienlijk deel van de Baskische burgers het recht op vrijheid van meningsuiting ontnomen. De switch van het Baskische hooggerechtshof is hoogstwaarschijnlijk onder druk van Madrid tot stand gekomen.
De Baskische politieke gevangene Gabino Etxeberria is na het uitzitten van zijn straf in Frankrijk door de Franse autoriteiten over de grens met Spanje gezet. Hij werd in Catalonië bij de grens opgewacht door zijn vrienden en familie en de Spaanse politie controleerde zijn identiteit. Op de terugweg naar zijn woonplaats werd hij en zijn reisgezelschap echter wederom aan een persoonscontrole onderworpen door de Spaanse politie, waardoor de reis aanzienlijke vertraging opliep.
Op 15 augustus is de plek voor de jaarlijkse bijeenkomst in Donostia, die nu verboden is, ingenomen door de Baskische politie. Honderden demonstranten weten toch op een andere plek bijeen te komen, zonder dat dit tot ongeregeldheden leidt. Joseba Permach, één van de woordvoerders van de verboden partij Batasuna, zei dat een ‘slachtpartij zoals op 14 september vorig jaar in Bilbao’ enkel verhinderd was door de rustige houding van de demonstranten die de provocaties van politie en regering onbeantwoord lieten. Leuzen als ‘De Ertzaintza martelt’ en ‘Is dit Ibarretxe’s plan?’ werden geroepen, de tweede leus verwijzend naar het plan de Baskische president Ibarretxe voor een vrije associatie en gedeelde soevereiniteit met Spanje.
De 6 Basken die op 18 en 19 juli in Mexico werden opgepakt worden niet uitgeleverd zolang het uitleveringsproces nog niet is afgerond. De advocaten Bárbara Zamora en Santos García deelden mee dat een verzoek om rechtshulp door de rechtbank is erkend en dat zo een snelle uitwijzing is voorkomen. Tegelijk klagen de advocaten dat er enerzijds geen enkel bewijs tegen de 6 is en anderzijds dat er een constante observatie van Basken in Mexico is, uitgevoerd door in het zwart geklede burgeragenten die zich uitgeven als Mexicaanse agenten, maar een uitgesproken Spaans accent hebben. De samenwerking tussen Mexico en Spanje is niet nieuw; sinds 1990 is er een netwerk van Spaanse spionnen in Mexico de Baskische vluchtelingen in kaart aan het brengen. In januari 2000 wijst Mexico 4 Basken uit aan Spanje, op 18 februari wordt de Baskische politieke vluchteling Oscar Cadenas uitgewezen, nu voor de eerste maal als politieke zaak. In maart 2000 krijgt Mexico de beloning van Spanje; met de 15 lidstaten van de Europese Unie wordt een vrijhandelsakkoord getekend, geregeld door Spanje. In november 2002 volgt de arrestatie en uitwijzing van Jose Antonio Borde en Jose Miguel Extendia. Extendia leefde 8 jaar in Mexico en werd na uitlevering in Madrid gemarteld. In april 2003 werd Lorenzo Llona gearresteerd omdat-ie weigerde informatie over Baskische vluchtelingen aan de Spaanse geheime dienst te geven. Bij de laatste arrestaties werden ook bankrekeningen van familieleden bevroren en werd de vader van 1 van hen in Baskenland opgepakt, omdat hij zijn zoon geld zou hebben gestuurd.
De Berlijnse advocaat Petra Schlagenhauf verdedigt de Duitse Gabriele Kanze, die 7 maanden geleden door Zwitserland aan Spanje uitgeleverd is en sindsdien in afwachting van haar proces in een Spaanse gevangenis zit. Schlagenhauf: “Het recht op verdediging is in Duitsland beter geregeld dan in Spanje. Je kunt geen nieuwe bewijzen inbrengen als de termijn daarvoor is overschreden. (…) We verwachten op zijn vroegst een eerste zitting in voorjaar 2004. Het is niet ongebruikelijk dat zaken jarenlang duren voordat er een eerste zitting is, klagen daarover maakt geen enkele kans, ondanks dat reeds in 1998 met de zaak begonnen is. Na de uitlevering hebben we wel een verzoek tot voorlopige vrijlating ingediend, dat dient op 12 september, maar we maken ons er geen enkele illusie over. (…) De concrete beschuldigingen tegen Gabriele Kanze zijn dat ze met haar toenmalige vriend en huidige man woningen gehuurd zou hebben en die aan ETA beschikbaar gesteld zou hebben. Als bewijs zou een huurcontract dienen, dat echter door Gabriele werd ondertekend lang voordat de woning zogenaamd door ETA gebruikt zou worden. De beschuldiging is verder voor een deel gebaseerd op een verklaring die een andere verdachte onder foltering door de Spaanse politie gegeven zou hebben. Hij noemt de woning, maar kent Gabriele echter niet. In het arrestatiebevel staat verder dat er in de ruimtes wapens en springstof gevonden werden, maar dit is echter niet het geval geweest. De man van Gabriele, Benjamin Ramos Vega, is eerder al vrijgesproken (hij werd eerder al door Duitsland aan Spanje uitgeleverd) van het huren van die woningen, dus we werken nu ook aan een vrijspraak voor Gabriele. (…) De detentie-omstandigheden zijn zwaar, ze leidt psychisch erg onder de omstandigheden en de onzekerheid vreet aan haar. (…) Openheid rond deze zaak is heel belangrijk, Spanje moet iets meer op haar tellen letten en voor Gabriele is het heel belangrijk dat er mensen zijn die iets voor haar doen en actie ondernemen rond haar zaak.” (…)
Op 22 augustus hielden voormalige medewerkers van het 6 maanden geleden gesloten Baskischtalige Dagblad Egunkaria bijeenkomsten in Bilbao en Donostia om de vrijlating van hun gevangen zittende collega’s te eisen. Tal van kopstukken uit de wereld van vakbonden, media, taalinstituten, lokale politiek en advocatuur namen deel. Ze droegen foto’s van Iñaki Uria, Xabier Alegria en Xabier Oleaga, die nog steeds in de gevangenis zitten in afwachting van de behandeling van de zaak ‘Egunkaria’.
In Parijs zal op 8 september het proces tegen Alberto Rey Domecq, gearresteerd in januari vorig jaar, beginnen. Domecq wordt beschuldigd van ‘lidmaatschap van een terroristische vereniging’ en ‘het gewelddadig aanvallen van de politie’. Volgens de Spaanse autoriteiten was Domecq een voormalig lid van een ETA-cel die verantwoordelijk was voor diverse aanslagen in Madrid.
Het Baskisch Hooggerechtshof verwerpt een beroep van de Spaanse procureur-generaal tegen de toestemming van een demonstratie onder het motto ‘Geen Apartheid. Zelfbeschikking’ voor 22 augustus in Bilbao. Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Baskenland had toestemming gegeven, en vanuit Madrid werd geprobeerd de demonstratie alsnog tegen te houden met het argument dat er ‘een aanzienlijk risico was op verstoring van de openbare orde’ en dat ‘de demonstratie niet als doel had om een politieke boodschap te verspreiden maar om criminele activiteiten uit te voeren’. Ondanks dat de demonstratie was aangevraagd door een voormalig lid van de verboden partij Batasuna, oordeelde het Hooggerechtshof dat “deze persoon daarmee nog niet zijn politieke en burgerlijke rechten had verloren”. Uiteindelijk demonstreren duizenden mensen in Bilbao. De Spaanse minister van Justitie, Jose Maria Michavila is woedend: “De vrienden van ETA en haar handlangers mogen vrijelijk door de straten lopen, enkel omdat de Baskische regering dit heeft toegestaan. De enige zuurstof die ETA nog krijgt, uitgesloten van alle democratische instituties in Spanje en Europa, is afkomstig uit de instituties waar de PNV het voor het zeggen heeft.” Hij riep de PNV dan ook op om “te stoppen om officiële sponsor van ETA, Batasuna en de vrienden van het terrorisme te zijn”.
In Naffaroa houdt het Hooggerechtshof het verbod op twee demonstraties onder het motto ‘Geen Apartheid. Zelfbestemming’ in Iruñea (gepland op 26 augustus) en Berriozar (op 23 augustus) in stand met de reden dat er kans is op verstoring van de openbare orde, dat het dezelfde leuzen zijn als bij eerdere demonstraties en dat ze banden zouden hebben met Batasuna. Ook zouden “de symbolen van de Spaanse staat beledigd kunnen worden en zou er steun voor terrorisme uitgesproken kunnen worden”.

Ga terug naar de nieuws index

OVERZICHT GEBEURTENISSEN BASKENLAND NR 28, periode 7 t/m 23 augustus
De gevangenenhulporganisatie Askatasuna en advocaten van Baskische politieke gevangenen hebben het besluit van het Franse Hooggerechtshof, waarin de overhandiging van Baskische politieke vluchtelingen aan Spanje wordt toegestaan, bekritiseerd. Met dit besluit wordt de bewijslast van het gevaar op foltering bij degene gelegd die uitgeleverd worden; zijzelf persoonlijk moeten bewijzen dat ze na uitlevering aan foltering of mishandeling blootgesteld zouden worden. Askatasuna bekritiseert ook het vonnis van de rechtbank in Nürnberg, die toestemming gaven om Paulo Elkoro uit te leveren. Volgens Askatasuna is Elkoro op basis van een verklaring die onder marteling tot stand kwam gearresteerd, is zijn verklaring ook onder marteling tot stand gekomen en was de ondertekening van die verklaring vervalst. Tijdens de ‘incommunicado’-detentie die Elkoro in 1998 in Spanje onderging werden door een doktor diverse verwondingen vastgesteld. En ondanks dat de rechtbank in Nürnberg erkent dat marteling voorkomt in Spanje, acht zij het niet bewezen dat Elkoro bij zijn uitlevering ‘onvermijdelijk’ met marteling geconfronteerd zal worden. Bovendien heeft Spanje het Verdrag van de Rechten van de Mens ondertekend, is lid van de Europese Unie en heeft de conventie tegen marteling als onderdeel in haar grondwet opgenomen. Ook heeft een land, als het een uitleveringsverdrag met een ander land heeft, zich niet te bemoeien met de rechtsvervolging in dat land, zo stelt de rechtbank. Dat de verklaringen waarop Elkoro werd opgepakt voor de rechter van de Audiencia Nacional in Madrid door de twee mede-verdachten uitdrukkelijk werden teruggetrokken, omdat zij met elektroden en de beruchte plastic zak (‘Bolsa’, om de nek gebonden tot je bewusteloos raakt door verstikking) werden gemarteld, werd in het Spaanse uitleveringsverzoek verzwegen. De Nürnbergse rechtbank voelde zich niet geroepen om deze bewijslast te controleren, alhoewel het Antifoltercomité van de Verenigde Naties, waarvan ook Spanje lid is, dit uitdrukkelijk beveelt. Elkoro dreigt te worden uitgeleverd voordat zijn asielaanvraag in Duitsland is behandeld en er loopt ook nog een ‘criminele organisatie’-onderzoek naar de omgeving van Paulo Elkoro, die vanaf midden 2000 in Nürnberg leefde. Elkoro is één van de vele Baskische jongeren die, actief binnen de door Spanje verboden jongerenorganisatie Jarrai, gedwongen werd te vluchten omdat de Spaanse staat al haar activiteiten als ‘terroristisch’ bestempelde. Elkoro zit nog immer onder verzwaarde omstandigheden in München gevangen. Elkoro is 29 jaar, zijn vader zat als lid van de leiding van Herri Batasuna in de gevangenis, evenals zijn broer, die advocaat was van Baskische politieke gevangenen, waaronder Esteban Murillo die door Nederland in juli 2000 werd uitgeleverd. Je kunt protestbrieven in het Duits sturen naar parlementariërs die wellicht de uitlevering nog kunnen aankaarten (KLICK HIER VOOR EEN VOORBEELD). Een Duitstalige radio-uitzending kun je hier horen De mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties heeft een rapport van de Baskische mensenrechtenorganisatie Behatokia onder haar leden verspreidt. Het interne rapport waarin de dagelijkse martelingpraktijk in de Spaanse staat beschreven, alsmede de systematische criminalisering en vervolging van verschillende Baskische organisaties, de Baskische pers en Baskische politieke partijen. De Baskische politieke gevangene Pepe Turillas Aranzeta uit Deba werd, zo is nu pas bekend geworden, 5 maanden geleden door Frankrijk aan Spanje uitgeleverd en opgesloten in de gevangenis Soto del Real in Madrid. Aranzeta wordt beschuldigd van medewerking aan een poging tot een aanslag in 1992 in Donostia. In deze zaak zijn al 6 anderen uitgeleverd sinds eind 2001; Josetxo Arizkuren, Julen Atxurra, Juan Luis Agirre Lete, Irantzu Gallastegi, Agurtzane Delgado en Juan Carlos Iglesias. Aranzeta zat in Frankrijk al een gevangenisstraf van 9 jaar in de bajes van Poissy uit. Zowel zijn familie als zijn advocaten waren niet op de hoogte gesteld van de uitlevering 5 maanden terug. Ada Edwards, gemeenteraadslid en voorzitter van het comité voor Binnenlandse Veiligheid in Houston, Amerika, stuurt een brief aan de Spaanse ambassadeur in de VS om te protesteren tegen de gevangenneming en de detentie-omstandigheden van de president van de verboden Baskische organisatie van gemeenteraadsleden Udalbiltza, Loren Arkotza. “Zijn arrestatie onder de Spaanse anti- terreurwetten, die kennelijk het verbod op politieke partijen, de gedwongen sluiting van kranten, als wel de arrestatie van individuen op grond van hun politieke overtuiging toestaat, is een herinnering voor de Amerikanen aan de ‘duistere dagen’ onder Franco’s dictatuur”. Edwards eist de onmiddellijke vrijlating van Arkotza en het respecteren van de rechten van alle bevolkingsgroepen in Spanje. Op 8 augustus demonstreren duizenden mensen in diverse plaatsen in Baskenland op de wekelijkse manifestaties van de gevangenenhulporganisatie Etxerat deze keer voor de terugkeer van Baskische gevangenen naar bajessen in Baskenland. De laatste maand werden slechts in 2 van de 17 gevallen van overplaatsingen van Baskische gevangenen mensen dichtbij hun woonplaats gevangen gezet. Wederom een duidelijk bewijs van de strategie van de Spaanse overheid om Baskische politieke gevangenen over heel Spanje te verspreiden, om ze en hun familie zo extra te straffen en solidariteit te breken. De mensenrechtenorganisatie Behatokia heeft berekend dat de totale som aan geld wat families van Baskische politieke gevangenen kwijt zijn per jaar 10.291.914 Euro is. In de 16 jaar die voorbij zijn gegaan dat de verspreiding van gevangenen van kracht is, zijn er al 13 fatale auto-ongelukken door familieleden van gevangenen geweest. Gemiddeld zitten de 670 Baskische politieke gevangenen 637 kilometer verwijderd van hun familie, slechts 30 zitten er in Baskenland in de gevangenis. In de beruchte Madrileense gevangenis Soto del Real is de lijst met mensen die op bezoek mogen bij een Baskische politieke gevangene gereduceerd tot 10, wat het voor de familie extra moeilijk maakt, want die wil de schaarse bezoekuren niet ongebruikt voorbij laten gaan. De eis tot terugkeer van de Baskische gevangenen naar Baskenland wordt door het hele Baskische politieke spectrum ondersteund. In Donostia demonstreren op 10 augustus duizenden sympathisanten van de linkse onafhankelijkheidsbeweging onder het motto ‘Tegen apartheid, voor zelfbestemming’. De bijeenkomst was in eerste instantie door de Baskische regering verboden (op aangeven van Baltasar Garzón in orders op 26 augustus en 6 september 2002, waarin het Herri Batasuna, Euskal Herritarok en Batasuna verboden is om demonstraties uit te roepen), maar uiteindelijk door een hoger beroep bij het Hooggerechtshof in Baskenland toegestaan. Arnaldo Otegi, woordvoerder van de verboden Baskische linkse partij Batasuna, wees in een toespraak opnieuw op het feit dat de linkse Basken ondanks verbodsuitvaardigingen en de vervolging doorgaan met hun projecten en bood andermaal de andere Baskische partijen samenwerking aan om het zelfbeschikkingsrecht van Baskenland dichterbij te brengen. In Madrid wordt op 11 augustus op bevel van de Spaanse regering door de Audiencia Nacional aanklachten wegens ‘belediging van de Spaanse vlag’ en ‘verheerlijking van terroristische daden’ tegen de organisatoren van de demonstratie gisteren in Donostia uitgevaardigd. Tegen het einde van de bijeenkomst verbrandde enkele jongeren een Spaanse vlag en waren enige spreekkoren (‘Baskenland en vrijheid’, ‘Strijd is de enige weg’ en ‘Baskische vlag ja, Spaanse nee’) te horen. Deze gebeurtenissen leidden, zoals te verwachten was, tot een grote Spaans-nationalistische ophef in kringen van politiek en media. In deze context werd direct ook maar het Baskische hooggerechtshof partijdigheid verweten. De Baskische politie Ertzaintza heeft inmiddels informatie gegeven over alle ex-leden van Batasuna die aan de bijeenkomst deelnamen doorgegeven aan de Audiencia Nacional, maar had nog geen informatie over degenen die de vlag verbrandden en de leuzen riepen. Op 12 augustus verbiedt de Baskische regering een bijeenkomst in Donosti met het argument dat de organisatoren banden hebben met de verboden partij Batasuna. De twee coalitiepartners van de PNV in de Baskische regering, de burgerlijk-nationalistische partij EA en Verenigd Links (IU) zouden zich tegen het verbod hebben uitgesproken. De bijeenkomst wordt elk jaar sinds 20 jaar op 15 augustus in Donosti gehouden. Op 14 augustus steunt het Baskische hooggerechtshof het verbod van de Baskische regering op de bijeenkomst van 15 augustus met het argument dat “de inzet van Baskische politie ter verhindering van eventuele strafbare feiten tot het in gevaar brengen van personen kan leiden’. Hierdoor wordt wederom een aanzienlijk deel van de Baskische burgers het recht op vrijheid van meningsuiting ontnomen. De switch van het Baskische hooggerechtshof is hoogstwaarschijnlijk onder druk van Madrid tot stand gekomen. De Baskische politieke gevangene Gabino Etxeberria is na het uitzitten van zijn straf in Frankrijk door de Franse autoriteiten over de grens met Spanje gezet. Hij werd in Catalonië bij de grens opgewacht door zijn vrienden en familie en de Spaanse politie controleerde zijn identiteit. Op de terugweg naar zijn woonplaats werd hij en zijn reisgezelschap echter wederom aan een persoonscontrole onderworpen door de Spaanse politie, waardoor de reis aanzienlijke vertraging opliep. Op 15 augustus is de plek voor de jaarlijkse bijeenkomst in Donostia, die nu verboden is, ingenomen door de Baskische politie. Honderden demonstranten weten toch op een andere plek bijeen te komen, zonder dat dit tot ongeregeldheden leidt. Joseba Permach, één van de woordvoerders van de verboden partij Batasuna, zei dat een ‘slachtpartij zoals op 14 september vorig jaar in Bilbao’ enkel verhinderd was door de rustige houding van de demonstranten die de provocaties van politie en regering onbeantwoord lieten. Leuzen als ‘De Ertzaintza martelt’ en ‘Is dit Ibarretxe’s plan?’ werden geroepen, de tweede leus verwijzend naar het plan de Baskische president Ibarretxe voor een vrije associatie en gedeelde soevereiniteit met Spanje. De 6 Basken die op 18 en 19 juli in Mexico werden opgepakt worden niet uitgeleverd zolang het uitleveringsproces nog niet is afgerond. De advocaten Bárbara Zamora en Santos García deelden mee dat een verzoek om rechtshulp door de rechtbank is erkend en dat zo een snelle uitwijzing is voorkomen. Tegelijk klagen de advocaten dat er enerzijds geen enkel bewijs tegen de 6 is en anderzijds dat er een constante observatie van Basken in Mexico is, uitgevoerd door in het zwart geklede burgeragenten die zich uitgeven als Mexicaanse agenten, maar een uitgesproken Spaans accent hebben. De samenwerking tussen Mexico en Spanje is niet nieuw; sinds 1990 is er een netwerk van Spaanse spionnen in Mexico de Baskische vluchtelingen in kaart aan het brengen. In januari 2000 wijst Mexico 4 Basken uit aan Spanje, op 18 februari wordt de Baskische politieke vluchteling Oscar Cadenas uitgewezen, nu voor de eerste maal als politieke zaak. In maart 2000 krijgt Mexico de beloning van Spanje; met de 15 lidstaten van de Europese Unie wordt een vrijhandelsakkoord getekend, geregeld door Spanje. In november 2002 volgt de arrestatie en uitwijzing van Jose Antonio Borde en Jose Miguel Extendia. Extendia leefde 8 jaar in Mexico en werd na uitlevering in Madrid gemarteld. In april 2003 werd Lorenzo Llona gearresteerd omdat-ie weigerde informatie over Baskische vluchtelingen aan de Spaanse geheime dienst te geven. Bij de laatste arrestaties werden ook bankrekeningen van familieleden bevroren en werd de vader van 1 van hen in Baskenland opgepakt, omdat hij zijn zoon geld zou hebben gestuurd. De Berlijnse advocaat Petra Schlagenhauf verdedigt de Duitse Gabriele Kanze, die 7 maanden geleden door Zwitserland aan Spanje uitgeleverd is en sindsdien in afwachting van haar proces in een Spaanse gevangenis zit. Schlagenhauf: “Het recht op verdediging is in Duitsland beter geregeld dan in Spanje. Je kunt geen nieuwe bewijzen inbrengen als de termijn daarvoor is overschreden. (…) We verwachten op zijn vroegst een eerste zitting in voorjaar 2004. Het is niet ongebruikelijk dat zaken jarenlang duren voordat er een eerste zitting is, klagen daarover maakt geen enkele kans, ondanks dat reeds in 1998 met de zaak begonnen is. Na de uitlevering hebben we wel een verzoek tot voorlopige vrijlating ingediend, dat dient op 12 september, maar we maken ons er geen enkele illusie over. (…) De concrete beschuldigingen tegen Gabriele Kanze zijn dat ze met haar toenmalige vriend en huidige man woningen gehuurd zou hebben en die aan ETA beschikbaar gesteld zou hebben. Als bewijs zou een huurcontract dienen, dat echter door Gabriele werd ondertekend lang voordat de woning zogenaamd door ETA gebruikt zou worden. De beschuldiging is verder voor een deel gebaseerd op een verklaring die een andere verdachte onder foltering door de Spaanse politie gegeven zou hebben. Hij noemt de woning, maar kent Gabriele echter niet. In het arrestatiebevel staat verder dat er in de ruimtes wapens en springstof gevonden werden, maar dit is echter niet het geval geweest. De man van Gabriele, Benjamin Ramos Vega, is eerder al vrijgesproken (hij werd eerder al door Duitsland aan Spanje uitgeleverd) van het huren van die woningen, dus we werken nu ook aan een vrijspraak voor Gabriele. (…) De detentie-omstandigheden zijn zwaar, ze leidt psychisch erg onder de omstandigheden en de onzekerheid vreet aan haar. (…) Openheid rond deze zaak is heel belangrijk, Spanje moet iets meer op haar tellen letten en voor Gabriele is het heel belangrijk dat er mensen zijn die iets voor haar doen en actie ondernemen rond haar zaak.” (…) Op 22 augustus hielden voormalige medewerkers van het 6 maanden geleden gesloten Baskischtalige Dagblad Egunkaria bijeenkomsten in Bilbao en Donostia om de vrijlating van hun gevangen zittende collega’s te eisen. Tal van kopstukken uit de wereld van vakbonden, media, taalinstituten, lokale politiek en advocatuur namen deel. Ze droegen foto’s van Iñaki Uria, Xabier Alegria en Xabier Oleaga, die nog steeds in de gevangenis zitten in afwachting van de behandeling van de zaak ‘Egunkaria’. In Parijs zal op 8 september het proces tegen Alberto Rey Domecq, gearresteerd in januari vorig jaar, beginnen. Domecq wordt beschuldigd van ‘lidmaatschap van een terroristische vereniging’ en ‘het gewelddadig aanvallen van de politie’. Volgens de Spaanse autoriteiten was Domecq een voormalig lid van een ETA-cel die verantwoordelijk was voor diverse aanslagen in Madrid. Het Baskisch Hooggerechtshof verwerpt een beroep van de Spaanse procureur-generaal tegen de toestemming van een demonstratie onder het motto ‘Geen Apartheid. Zelfbeschikking’ voor 22 augustus in Bilbao. Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Baskenland had toestemming gegeven, en vanuit Madrid werd geprobeerd de demonstratie alsnog tegen te houden met het argument dat er ‘een aanzienlijk risico was op verstoring van de openbare orde’ en dat ‘de demonstratie niet als doel had om een politieke boodschap te verspreiden maar om criminele activiteiten uit te voeren’. Ondanks dat de demonstratie was aangevraagd door een voormalig lid van de verboden partij Batasuna, oordeelde het Hooggerechtshof dat “deze persoon daarmee nog niet zijn politieke en burgerlijke rechten had verloren”. Uiteindelijk demonstreren duizenden mensen in Bilbao. De Spaanse minister van Justitie, Jose Maria Michavila is woedend: “De vrienden van ETA en haar handlangers mogen vrijelijk door de straten lopen, enkel omdat de Baskische regering dit heeft toegestaan. De enige zuurstof die ETA nog krijgt, uitgesloten van alle democratische instituties in Spanje en Europa, is afkomstig uit de instituties waar de PNV het voor het zeggen heeft.” Hij riep de PNV dan ook op om “te stoppen om officiële sponsor van ETA, Batasuna en de vrienden van het terrorisme te zijn”. In Naffaroa houdt het Hooggerechtshof het verbod op twee demonstraties onder het motto ‘Geen Apartheid. Zelfbestemming’ in Iruñea (gepland op 26 augustus) en Berriozar (op 23 augustus) in stand met de reden dat er kans is op verstoring van de openbare orde, dat het dezelfde leuzen zijn als bij eerdere demonstraties en dat ze banden zouden hebben met Batasuna. Ook zouden “de symbolen van de Spaanse staat beledigd kunnen worden en zou er steun voor terrorisme uitgesproken kunnen worden”.
Ga terug naar de nieuws index