-
Voor het eerst sinds 1977 vonden in Baskenland op zondag 25 mei verkiezingen plaats waaraan niet alle politieke partijen mee mochten doen. Batasuna, AuB en enkele honderden lokale kiezersplatformen werden uitgesloten van deelname. AuB en de lokale platformen deden desalniettemin mee met zelfgedrukte en zelfverspreide kiesbiljetten. Op deze biljetten werd de dagen voor de verkiezingen én op de verkiezingsdag zelf druk jacht gemaakt door de Spaanse autoriteiten. Verkiezingsbijeenkomsten werden met geweld uit elkaar gejaagd en in sommige gevallen werden kandidaten gearresteerd. Op de dag zelf waren er vele grote en kleinere manifestaties bij de stembureaus in protest tegen de uitsluiting van AuB en mensen verschenen met afgeplakte monden om hun stem uit te brengen.
Aangezien de op AuB uitgebrachte stemmen door de Spaanse justitie tot nietige stemmen zijn bestempeld viel te verwachten dat een deel van de achterban van Batasuna en AuB uiteindelijk niet op AuB zouden stemmen maar op een andere nationalistische partij om zo te voorkomen dat de Spaansgezinde PP of PSOE de grootste zou worden. Toch laat het zich aanzien dat een aanzienlijk deel van het electoraat gebruik heeft gemaakt van de illegale kiesbiljetten. In heel Zuid-Baskenland werd AuB de op drie na grootste. Het aantal nietige stemmen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen trokken we af van het aantal nietige stemmen bij deze gemeenteraadsverkiezingen en telden daarbij de resultaten op van de enkele platforms die oorspronkelijk verboden werden maar volgens het Constitutionele Hof toch mee mochten doen.
Resultaten in de vier Spaans-Baskische provincies:
Totaal stemmen: 1.583.483
1. PNV/EA: 514.145 2. PSOE: 313.373 3. PP: 312.325 4. AuB: 168.431 5. IU: 111.870 6. Aralar: 31.253 De partijen die voorstander zijn van het, ook door ons comité voorgestane, recht op zelfbeschikking voor de Baskische bevolking hebben wederom een meerderheid van de stemmen gehaald. PNV/EA, AuB, IU en Aralar behaalden samen 825.699 stemmen, tegen 625.698 stemmen voor de PP en de PSOE voorstanders van een ongewijzigde Spaanse grondwet. PNV/EA heeft nu 1.373 gemeenteraadsleden, AuB 579, de PP/UPN 534 en de PP/PSOE 514. De IU heeft nu 106 gemeenteraadsleden. De 3.500 onafhankelijke controleurs (onder andere uit Zuid-Afrika, Ierland, Schotland, Italië) zorgden ervoor dat de ‘ongeldige’ stemmen apart geteld werden, wat dan ook weer belangrijk is voor de gang naar het Europese Hof om het verbod op de partijen aan te vechten.
Ondanks de persberichten die het BIC verspreidde op de dag van de verkiezingen en de dag erna, besteedden de Nederlandse kranten, zoals verwacht, hoofdzakelijk aandacht aan de positie van premier Aznar. Deze verkiezingen werden toch een beetje gezien als populariteitspeiling voor de Partido Popular, waardoor interesse in één van de grootste burgerlijke ongehoorzaamheidacties van de afgelopen jaren in Europa beperkt bleef tot zinsnede als “In Baskenland, waar de aan ETA gelieerde partijen waren uitgesloten van verkiezingsdeelname, verliepen de verkiezingen rustig” (Dagblad Trouw) en “In Baskenland leverde de agressieve houding van Aznar een spectaculaire stijging op van de gematigde Baskische Nationalistische Partij (PNV) die veel stemmen trok van de verboden tak van ETA, Batasuna” (Telegraaf). Aan Metro gingen de Spaanse verkiezingen geheel voorbij, terwijl Sp!ts enkel oog had voor de stembusstrijd tussen de PP en PSOE. Het AD verklaart de beperkt gebleven schade voor Aznar als volgt: “…heeft waarschijnlijk ook te maken met de algehele goedkeuring die de Spanjaarden hebben voor de harde opstelling die Aznar altijd heeft ingenomen ten aanzien van de Baskische afscheidingsbeweging.” De Volkskrant besteedt wel aandacht aan de officieel ongeldige stemmen op de AuB en laat “een zegsman van de verboden partij” verklaren “dat meer dan 100.000 Basken via blanco stemmen hebben duidelijk gemaakt dat zij de radicalen blijven steunen.” In het NRC tenslotte, waar altijd redelijk veel aandacht voor Baskenland is, blijft de berichtgeving beperkt tot een analyse van de PP/PSOE machtsverhoudingen. Geen woord over de toch zeer opmerkelijk verlopen verkiezingen in Baskenland. Een aantal dagen eerder verklaarde het redactionele hoofdcommentaar in het NRC dan ook al dat het verbod op de kieslijsten van AuB een zegen voor de democratie waren. Dus in Baskenland is het allemaal geregeld, waarom daar nog aandacht aan besteden?
Al met al een zeer trieste balans, die berichtgeving. Geen analyse van het partijverbod, geen aandacht voor de terreur van de Guardia Civil en de Ertzaintza in de aanloop naar de verkiezingen, geen aandacht voor tienduizenden mensen die illegale kiesbiljetten aan het verspreiden waren, mensen die werden gearresteerd omdat ze de kiesbiljetten in bezit hadden… Dagblad Trouw bericht twee dagen na de verkiezingen nog wel over de winst van de PNV en de kennelijk voor de correspondent onverwacht hoge steun voor AuB, alhoewel Trouw het cijfer van 120.000 hanteert. Verder wat irrelevante informatie over een niet ontplofte molotovcocktail en een vleugellamme terreurbeweging ETA.
In 31 gemeentes moeten in november opnieuw verkiezingen plaatsvinden, omdat de enige lijst die daar opkwam verboden werd. In 13 gemeenten in de provincie Gipuzkoa werd de AuB de grootste en in Hernani, Pasaia, Oyarzun en Usurbil haalde de ‘winnaars’ (PNV/EA) minder stemmen dan de AuB. De PNV haalde zelfs in enkele gemeentes burgemeestersposten binnen met tussen 20 en 25 procent, wat toch ietwat vreemd aandoet.
-
Op 23 mei krijgt Juan Manuel Soares Gamboa, als ETA-leider veroordeelt tot meer dan 2.000 jaar gevangenisstraf, vanwege het afzweren van ETA en haar activiteiten en het actief meewerken met de Guardia Civil, het 3e graadsgevangenisregime, wat wil zeggen dat hij de nachten van maandag tot donderdag moet doorbrengen binnen de gevangenismuren.
-
Bij José Inazio Giokoetxea, Baskische politieke gevangene in Bonxe, is kanker in de endeldarm geconstateerd. Hoewel hij al vanaf december bloed verloor en pijn had, werd pas 2 weken geleden ontdekt dat het om kanker ging. Giokoetxea zal binnen enkele dagen geopereerd worden. De gevangenenhulporganisatie Etxerat vraagt om zijn voorlopige vrijlating.
-
Op 24 mei maakt het wetenschappelijk genootschap Aranzadi, die zich bezighoudt met het opsporen van anonieme (massa)graven uit de tijd van de Franco-dictatuur, dat het 116 stoffelijke resten heeft kunnen identificeren die in Hernani werden gefusilleerd na de staatsgreep van 1936. Het zou om één van de grootste massagraven in Baskenland gaan.
-
In de wijk Errotxapea in Iruñea mag op 27 mei de Baskische politieke gevangene Juan Mari Etxabarri naar de begrafenis van zijn vader komen. Op straat en in de kerk waar de uitvaart plaatsvond, gaf iedereen hem een staande ovatie. Na de dienst, toen een vriend aanstalten maakte Etxabarria van iets te dichtbij te begroeten, werd er met door de politie met een rubberkogel op hem geschoten.
-
In verschillende gemeentes in de Baskische provincie Lapurdi, in Frankrijk, worden op 27 mei 5 jongeren, Haritza Galarraga, Yves Machiote, Sébastian Pinaqui, Frédéric Carricart en Johanko Eliceits, gearresteerd die hebben geweigerd een boete te betalen die zij kregen toen zij begin 2002 veroordeeld werden na een manifestatie in Baiona als protest tegen het verbod door onderzoeksrechter Garzón op de Baskische jongerenorganisatie Segi. Nu moeten 3 van hen 45 dagen moeten zitten (de boete lag tussen de 720 en 1.080 Euro voor het oprichten van een straatbarricade) en de andere twee 30 dagen. In Baiona werd direct geprotesteerd tegen de arrestatie en de Franse minister Nicolas Sarkozy, die binnenkort Baskenland komt bezoeken, werd verantwoordelijk gehouden.
-
In een interview met Koldo Gorostiaga, vertegenwoordiger van Batasuna in het Europarlement wordt duidelijk hoe hypocriet het Europees Parlement met het Spaans-Baskische conflict omgaat: “De partij- en organisatieverboden worden niet behandeld, men schrikt alleen wakker als er een aanslag van ETA is geweest, om die zo snel mogelijk te veroordelen, zonder naar de oorzaken te analyseren. (…) Ik ben lid van een partij die op de ‘terreurlijst’ van de VS en Spanje staat, maar wel 307.000 mensen vertegenwoordig die mij in 1999 in het EP hebben gestemd. (…) Zolang Spanje met een vetorecht alle initiatieven om de verboden te behandelen blokkeert, gebeurt er dus niks. 32 Europarlementariërs wilden een dringend debat over het verbod op AuB, maar in twee maanden is nog nik gebeurt,” zo vertelt Gorostiaga over het reilen en zeilen in het EP.
-
Op 28 mei wordt Fermintxo Sánchez door Frankrijk aan Spanje uitgeleverd. Sánchez werd in 1995 in Bretagne opgepakt en veroordeeld wegens ‘bendevorming’, zat zijn straf uit en zou gisteren worden vrijgelaten, maar Sánchez zag de bui al hangen en begon 41 dagen geleden een hongerstaking tegen zijn uitlevering naar Spanje (zonder uitleveringsverzoek). 23 kilo lichter werd Sánchez naar het gevangenishospitaal in Madrid overgevlogen, waar hij eerst opgelapt moest worden voor het eerste verhoor. Hij mocht zijn advocaat niet zien en ontving een nieuwe aanklacht, ‘medewerking aan een gewapende bende’.
-
In de gevangenis Valdemoro in Madrid zijn Jesus Mari Etxeberria en Iñaki Bilbao op 1 juni al 38 en 37 dagen in hongerstaking, en sinds 8 april weigeren ze hun cel te verlaten. Ook Gotzon Azanburu is al sinds 24 april in hongerstaking. Zij protesteren tegen hun isolatie-detentie, voor hun rechten als gevangene en tegen de mishandeling van Etxeberria. Andere gevangenen protesteren ook, met verschillende middelen; 18 van hen weigeren hun cellen te verlaten. Gesprekken van familieleden met de gevangenisdirecteur, Amnesty International en de Spaanse ombudsman hebben niets opgeleverd.
-
Amnesty International presenteerde gisteren in Bilbao haar jaarrapport over de Spaanse staat en klaagt de stijging van het aantal klachten over foltering van vooral jongeren (de voor- beelden van Unai Romano www.baskinfo.org/pages/nb/nb13/unai.html en Iratxe Sorzabal worden specifiek aangehaald) tijdens de incommunicado- detentie aan. “De ETA-activiteiten mogen niet gebruikt worden om de beperking van fundamentele vrijheden te rechtvaardigen”, zo stelt Amnesty, doelend op het recht op vreedzaam protest, de vrijheid van opinie en de vrijheid van vereniging. Amnesty International verlangt van de Spaanse staat dat zij de isolatie- detentie afschaft. Het gehele hoofdstuk over Spanje staat op http://web.amnesty.org/report2003/Esp-summary-eng
-
De voorzitter van het Baskische parlement, Atutxa, weigert om het bevel van het Spaanse Hooggerechtshof om de parlementsleden van Sozialista Abertzaleak te verwijderen uit te voeren. Dat is zijn goed recht, want de Spaanse rechtbank heeft officieel niks te zeggen over het Baskische parlement. Volgens Atutxa zijn de Sozialista Abertzaleak geen partij maar een groep. “Het nationalistisch verzet tegen het oordeel van het Hooggerechtshof zal leiden tot de grootste crisis in de geschiedenis van het Baskische zelfbestuur” en “De wetgeving voorziet in een rechtsvervolging wegens ongehoorzaamheid van de leden van het Baskisch parlement die het besluit weigeren uit te voeren, maar het zal tot een bittere paradox leiden als dit zou gebeuren,” becommentariëren de kranten El Diario Vasco en El Correro Español.
-
Op 30 mei komen bij een autobom in Sangüesa in de provincie Naffaroa twee leden van de Spaanse politie om het leven en verloor een derde politieman zijn benen en raakte een omstander gewond. De bom was onder de auto bevestigd op het moment dat de agenten een identiteitscontrole uitvoerden. De Spaanse politie vermoedt dat het mogelijk hetzelfde ETA-commando is, die op 24 september vorig jaar een politieman vermoordden in Leitza. De bomaanslag zou een reactie van ETA kunnen zijn op de strafverzwaring voor Baskische politieke gevangenen die een dag eerder door het Spaanse parlement werd goedgekeurd. Deze voorziet in een verzwaring van 30 naar 40 jaar en biedt de mogelijkheid om na 35 jaar strafverlichting in te stellen als degene spijt betuigd en eventuele nabestaanden of slachtoffers compenseert. Het volgen van een schriftelijke cursus aan de Universiteit van Baskenland wordt ook verboden. Overigens vermoedt de politie ook dat ETA uit een Portugese vrachtwagen 370 pistolen heeft gestolen.
-
En tot slot alvast wat aankondigingen:
Op 7 juni is er op de anarchistische pinksterlanddagen http://www.pinksterlanddagen.nl/programma2003.html#Anarchistisch%20Regionalisme in Appelscha een drietal workshops over de mogelijkheid of onmogelijkheid de linkse bewegingen voor regionale onafhankelijkheid vanuit een anarchistisch of basisdemocratisch perspectief te ondersteunen. Het gaat dan over Bretagne en Baskenland, een derde workshop gaat over anarchistische regionalisme.
Op 14 juni is er in Brussel een solidariteitsconcert voor Nunca Maís, een organisatie uit Galicië die werd opgericht na de ramp met de olietanker Prestige www.nuncamais-europa.org en een grote muzikale Europese betoging. Op het concert treden onder andere Jarabanzo Negro, Uxia Senlle, Manu Chao en Fermin Muguruza op. Meer info in het Frans op: http://www.muziekpublique.be/html/Calendar/cf20030614.html.
Op 15 juni is er in Amsterdam om 14.00 vanaf de Westermarkt een demonstratie tegen de uitlevering en voor de vrijlating van Juanra. Meer info op www.freejuanra.org/nl/03-06- 15.html
