- Het kwam niet als een verrassing, 225 kandidatenlijsten van het kiezersplatform AuB (de Vereniging voor zelfbeschikking) worden door het Spaanse Hooggerechtshof in Madrid uitgesloten van verkiezingsdeelname omdat zij volgens het Hooggerechtshof een directe voortzetting van de al eerder verboden politieke partij Batasuna vormen. En of de Partido Popular het zag aankomen; nog nooit kandideerde zij zoveel mensen in Baskenland voor gemeenteraadsverkiezingen en met de uitschakeling van AuB winnen zij bij voorbaat al in enkele gemeentes. Overigens heeft onderzoeksrechter Baltasar Garzón inmiddels ook alle 88.000 ondersteunde handtekeningen die het AuB mogelijk maakten uberhaupt te kandideren, in handen. Garzón had al ruim voor het verbod de stembiljetten van AuB bij de drukkerijen in beslag laten nemen.
-
Het nieuwe wetsvoorstel van Aznar om protesten tegen
oorlogen waar Spanje aan deelneemt of meewerkt strafbaar te
stellen, bespraken we vorige week kort. Het massale verzet van
de bevolking tegen de oorlog in Irak is dus aanleiding voor de
regering om iedereen dan maar voor een militaire rechtbank te
brengen wegens "demoralisatie". Straffen kunnen variëren van 1
tot 6 jaar gevangenisstraf. Dit is de eerste uitbreiding van de
militaire rechtbanken sinds het einde van de dictatuur in 1975.
De woordvoerder van Verenigd Links, Felipe Alcaraz, sprak
van een voorstel “wat door iedere bananenrepubliek
ondertekend kan worden”, en de voorzitter van Links Catalonië,
Josep Lluis Carod Rovira, noemde Aznar “een gevaar voor de
democratie”. De Spaanse socialisten zijn zoals gewoonlijk
terughoudend en willen eerst de “exacte uitwerking van het
wetsontwerp afwachten”.
-
In Genève wordt Julen Arzuaga, advocaat en de Baskische
vertegenwoordiger voor de mensenrechten in de VN-commissie
ter uitbanning van folter, na 3 maanden weer toegelaten tot de
VN-burelen. De Spaanse regering had Arzuaga als “gevaarlijke
terrorist” bestempeld en wilden hem uitsluiten. Nadat na 3
maanden Spanje geen enkel bewijs voor haar beweringen had
gevonden, werd het verbod weer opgeheven en mocht Arzuaga
zijn werk voortzetten.
-
In een interview met de Baskische krant Egunero, de voorlopige
opvolger van het Baskisch-talige dagblad Egunkaria, vertelt
Javier Salutregi, redacteur van het 5 jaar geleden gesloten
dagblad Egin, over de sluiting van Egunkaria. Salutregi zat 4
maanden in de gevangenis, werd vrijgelaten op borgtocht en
wacht nog steeds op zijn proces, samen met zo’n 200 anderen
die in verband met de Baskische onafhankelijkheidsbeweging
zijn gearresteerd. Drie mensen van Egin zitten nog steeds vast,
zonder uitzicht op een proces of vrijlating en weten niet hoe ze
zichzelf moeten verweren. “Er zijn zeker overeenkomsten tussen
de sluiting van Egunkaria en die van Egin, maar de actie tegen
Egunkaria kwam zeer onverwacht, terwijl Egin al jaren
gecriminaliseerd werd door de Baskische regering,” zo verteld
Salutregi. Zijn toekomst ziet hij somber in “Met de terugkeer van
het fascisme is het woord van de politie dat wij ETA-leden zijn
genoeg bewijs, en we hebben geen mogelijkheid om ons te
verdedigen”.
-
Baltasar Garzón klaagt op 8 mei nog 6 personen in de zaak
tegen Udalbiltza aan; Loren Arkotxa, Xabier Iragorri, Xabier
Alegria, Joseba Garmendia, Imanol Esnaola en Miren Josune
Aranburu. Eerder werden al 8 mensen gearresteerd.
-
Op 8 mei dient de beroepsvereniging van de para-militaire
politie Guardia Civil een klacht in tegen alle gearresteerde
journalisten van Egunkaria en degenen die hen gerechtelijk
bijstaan, wegens “ondermijning van hun instituut en smaad van
beambten van de Guardia Civil”. De journalisten hadden
namelijk gewaagd om klachten in te dienen wegens marteling
door de Guardia Civil.
-
Op 9 mei demonstreren en staken door heel Baskenland
duizenden mensen onder het motto ‘Euskal Herria aurerra’
(Vooruit met Baskenland) tegen het verbod op AuB. De
Baskische regionale politie treedt soms hard op, in Bilbao
worden bijvoorbeeld 150 mensen zeer hardhandig uit het
stadhuis verwijderd. De burgerlijke Baskische nationalistische
partijen PNV en EA laten weten dat ze geen maatregelen tegen
het verbod van AuB zullen nemen en roepen op om niet
‘ongeldig’ te gaan stemmen (wat een stem op AuB officieel zal
zijn) omdat dat de Spaanse partijen PP, UPN en de PSOE in de
kaart zal spelen.
-
In Irun wordt op 9 mei op bevel van het Audiencia Nacional de
jonge Oier Imaz door de Spaanse politie opgepakt, direct naar
een gevangenis in Madrid gebracht en loopt groot gevaar
gemarteld te worden. Imaz wordt beschuldigd van deelname aan
de campagne om het toerisme naar Spanje te boycotten.
-
Op 10 mei demonstreren tienduizenden mensen in Bilbao,
ondanks een dubbel verbod van de Baskische regionale
regering, tegen het verbod op Udalbiltza, de Baskische
organisatie van gemeenteraadsleden, onder het motto ‘Bai
Udalbiltza, Bai Euskal Herriari’ (Ja voor Udalbiltza, Ja voor
Baskenland). De demonstratie verloopt zonder incidenten, toch
besluit het ministerie van Binnenlandse Zaken van Baskenland de
organisatoren te gaan vervolgen.
-
Ook op 10 mei worden in Saintes, in Frankrijk, Aitor García
Justo, Ainhoa García Montero, Asier Aranguren Urroz en
Thierry Idiart door Franse antiterreureenheden aangehouden. De
4, variërend in leeftijd tussen de 25 en 30 jaar, zouden tot de
operatieve kern van de Baskische gewapende organisatie ETA
behoren.
-
De campagne ter ondersteuning van Egunkaria door 4
organisaties die burgerlijke ongehoorzaamheid prediken heeft al
2.100 mensen opgeleverd die zichzelf schuldig verklaren aan het
helpen van Egunkaria. Ook in Catalonia beschuldigden 229
mensen zichzelf.
-
De Baskische gewapende organisatie ETA roept de Basken op
bij de verkiezingen van 25 mei om te stemmen op de 1.500
verbannen linkse onafhankelijkheidskandidaten. ETA zei ook
een intern debat te hebben afgesloten en binnenkort de
uitkomsten daarvan zal publiceren. Verder zei ETA op de
Baskische TV-zender Euskal Telebista (ETB) dat er van een
wapenstilstand geen sprake is en dat zij de wapens pas zal
neerleggen als Baskenland zelfbeschikkingsrecht krijgt.
Overigens leverde de uitzending ETB direct een onderzoek van
de Spaanse justitie op.
-
Op 9 en 10 mei kwamen in Helsinki de leden van MIDAS
bijeen, de organisatie van 26 kranten in minderheidstalen. De
redacteuren van Egunkaria, ook lid van MIDAS, konden de
bijeenkomst niet bijwonen; Iñaki Uria zit nog steeds in de
gevangenis en Martxelo Otamendi is weliswaar vrij op borgtocht
maar kreeg van de rechter geen toestemming om naar het
buitenland te reizen. De vergadering van MIDAS eiste de
onmiddellijke vrijlating van Uria en namen een resolutie aan die
naar het de betreffende commissie van het Europees Parlement
is gestuurd, waarin de sluiting van Egunkaria als “ongegrond en
antidemocratisch” wordt veroordeeld. MIDAS vraagt in de
resolutie ook om een onafhankelijk onderzoek van het EP naar
de sluiting van Egunkaria. De volgende jaarlijkse vergadering
van MIDAS zal in Baskenland worden gehouden.
-
Op 15 mei brengt het Catalaanse Europarlementslid Miquel
Mayol de zaak-Egunkaria opnieuw onder de aandacht tijdens
een debat over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie.
Mayol vroeg zich af hoe je van Turkije respect voor
democratische en mensenrechten kon eisen die sommige EU-
lidstaten, zoals Spanje, zelf niet eens in praktijk brengen. Mayol
gebruikte het voorbeeld van de sluiting van Egunkaria. Sinds de
sluiting van de krant verschijnt Mayol op iedere zitting van het
EP met een exemplaar van Egunkaria onder zijn arm geklemd.
-
Het NRC-Handelsblad publiceert in een redactioneel
commentaar (www.nrc.nl/opinie/artikel/1052976823793.html) op 15 mei haar
visie op het verbod van AuB; kortweg een zegen voor de
democratie en een flinke stap op weg naar het op gang komen
van een dialoog en een stopzetting van het geweld. BIC zond de
volgende brief aan de redactie:
Geachte redactie, Onderstaand treft u een ingezonden brief aan naar aanleiding van uw hoofdartikel van 15 mei jongstleden. Ik heb getracht mijn standpunt zo beknopt mogelijk weer te geven. Graag schrijf ik een uitgebreider opiniestuk indien u aangeeft een dergelijk stuk eventueel te willen plaatsen. Geachte redactie, In uw hoofdartikel van 15 mei 2003 stelt u dat een verbod op de Baskische politieke partij Batasuna niet antidemocratisch is omdat Batasuna oproept tot haat, geweld goedpraat en banden onderhoudt met ETA. U schetst daarmee een onjuist beeld. Batasuna weigert aanslagen van ETA te veroordelen omdat zij vindt dat daarmee voorbij gegaan wordt aan de politieke aard van het conflict. Batasuna geeft evenwel telkenmale aan dat zij de aanslagen betreurt. Batasuna geeft aldus haar politieke mening die u al dan niet kunt delen. Dat is wat anders dan het oproepen tot haat of het goedpraten van geweld. Uit het vonnis blijkt dat die beschuldiging ook niet aan het verbod ten grondslag ligt. Dat Batasuna banden onderhoudt met ETA wordt door de Spaanse rechter wel gesteld maar het bewijs daarvoor kan de toets der kritiek niet doorstaan. Het enige dat bewezen wordt is de ongefundeerde mening van de Guardia Civil. De afgelopen jaren zijn vele Baskische politieke en humanitaire organisaties alsmede twee kranten verboden door toepassing van de theorie dat ETA uit vele fronten bestaat waarvan er maar één geweld gebruikt. Organisaties die hetzelfde doel nastreven als ETA (een onafhankelijk en socialistisch Baskenland) worden daarmee verboden. Deze theorie leidt tot politieke vervolging. Immers, niet het doel van ETA is verwerpelijk maar de wijze waarop zij dat doel probeert te bereiken. Bij deaanstaande gemeenteraadsverkiezingenmag de partij diebij de vorige gemeenteraadsverkiezingen de op één na grootste werd, niet meedoen. Het Spaanse fascisme waaruit de huidige regeringspartij is voortgekomen lijkt dezer dagen meer dan slechts een duister verleden. Dat u dit goedpraat is onbegrijpelijk. Ik troost mij met de gedachte dat het Europese hof het verbod ter zijner tijd zal opheffen, iets waar ik mijn handvoor in het vuur durf te steken. Hoogachtend etc.
