Deze week hebben we kunnen vaststellen dat de Ertzaintza (de Autonome Baskische Politie, een veiligheidsmacht onder controle van de Autonome Baskische Regering) tegen jonge arrestanten chemische middelen gebruikt die hallucinaties veroorzaken. Daarnaast worden ook andere methoden, zoals slagen, simulaties van verkrachtingen en andere bedreigingen en vernederingen gehanteerd. De onthulling van deze informatie heeft een hele polemiek veroorzaakt. De woordvoerder van de Autonome Regering deed zijn best om aan te tonen dat de controlemaatregelen en opnames van de ondervragingen werden uitgevoerd en probeerde aldus de beschuldigingen te ontkrachten.
In zijn laatste verslag heeft de Speciale Rapporteur tegen Folteringen van de Verenigde Naties 17 gevallen opgenomen met betrekking tot folteringen en onmenselijke behandelingen door de Autonome Politie. Opmerkelijk was dat de PNV (de Baskische Nationalistische Partij die in de Regering zetelt) afwijzend reageerde op de negen door TAT (Torturaren Aldeko Taldea, de Anti-foltergroep) voorgestelde maatregelen die gebaseerd zijn op internationale aanbevelingen om folteringen te bannen. Een stap in die richting zou nochtans een zekere kredietwaardigheid verlenen aan de regeringswoordvoerder. De politiemacht verbergt zich ondertussen achter de straffeloosheid die de Anti-Terrorismewet hen biedt, zodat ze dezelfde verantwoordelijkheid draagt als de andere strijdkrachten die actief zijn in Baskenland.

BASISPUNTEN VAN HET INITIATIEF OM FOLTERINGEN UIT TE BANNEN

Ondergetekenden vinden de folterpraktijken tegen Baskische burgers onaanvaardbaar. Er is geen remedie tegen hetgeen veel burgers reeds hebben moeten doorstaan, maar het is mogelijk om anderen te behoeden tegen dit leed in de toekomst. Daarvoor zouden de Spaanse Autoriteiten de negen onderstaande voorstellen moeten toepassen. Het is de enige mogelijkheid om te verzekeren dat in de toekomst de rechten van arrestanten gegarandeerd en gerespecteerd zullen worden.

1. Opheffing van Artikel 520 bis van de Strafrechtspleging. Dit artikel maakt het mogelijk het vasthouden van verdachten te verlengen tot 5 dagen en ze in afzondering te zetten.
2. Opheffing van Artikel 527 van de Strafrechtspleging, omdat dit artikel de rechten van de verdachten beperkt. We eisen dan ook dat het recht van familieleden van verdachten om altijd de plaats van vasthouding te kennen wordt heringevoerd. We menen dat het noodzakelijk is dat bij alle politionele en gerechtelijke verhoren de verdachte bijgestaan kan worden door een advocaat naar keuze. Elke verdachte moet bovendien het recht hebben om een afzonderlijk gesprek te hebben met zijn advocaat voor de presentatie van de verklaringen tijdens de verhoren voor de Rechter
3. Teneinde ontegensprekelijk de fysieke en mentale integriteit van elke verdachte te verzekeren gedurende de aanhouding, menen we dat de mogelijkheid moet worden geboden om één of meerdere zelfgekozen deskundigen inzake fysieke en psychologische aspecten de verdachte te laten onderzoeken om de fysieke en psychische toestand van de verdachte vast te stellen
4. Het recht van de verdachten om te verschijnen voor gewone rechtbanken in plaats van voor het Spaans Hooggerechtshof dat geen rekening houdt met de voortdurende klachten inzake onmenselijke behandelingen, maar dat wel verklaringen aanvaardt die werden afgelegd onder foltering. Dit betekent dat de tijdelijke maatregelen in de Organieke Wet 4/1988 van 25 mei ter hervorming van de Strafrechtspleging wordt afgeschaft en dat het basisprincipe van de territoriale bevoegdheid wordt erkend, met name dat een gewone rechter bevoegd is voor deze zaken.
5. De feitelijke toepassing van de Habeas Corpus, met name dat de rechter op elk moment de verantwoordelijkheid neemt, reëel en effectief, voor de toestand waarin de verdachte zich bevindt. Afschaffing van de tweede paragraaf van Artikel 2 van de Organieke wet 6/1984 van de Habeas Corpus. Deze paragraaf laat de toepassing van de Habeas Corpus over aan de Centrale Onderzoeksrechter van het Hooggerechtshof, die de arrestatie en het in afzondering zetten van de verdachte heeft bevolen.
6. De ongeldigverklaring van de verhoren in politiekantoren in de gevallen waar er enig vermoeden is van het niet-respecteren van de integriteit van de verdachte. In dezelfde zin menen we dat de onderzoeken die geopend worden als verdachten verklaren gefolterd te zijn, gebundeld moeten worden met de onderzoeken die de aanhouding en de beschuldiging van de verdachte zouden moeten rechtvaardigen.
7. Reëel en effectief onderzoek door de rechters en rechtbanken van de klachten die worden neergelegd inzake foltering. Een onmiddelijke reactie vanaf het moment waarop de klacht wordt neergelegd: het bevel tot de noodzakelijke medische onderzoeken om de gegrondheid van de klachten te onderzoeken. Bovendien is het noodzakelijk dat de beschuldigde agenten gedurende het onderzoek van actieve dienst worden ontheven.
8. De politielokalen uitrusten met videocamera's die – met inachtneming van de intieme ruimten van de verdachte – opnamen maken van het verloop van de aanhouding, van elke keer dat de verdachte de cel verlaat of betreedt, van de verhoren, etc.
9. Een einde aan de straffeloosheid van de ambtenaren die veroordeeld werden voor foltering. Momenteel worden deze ambtenaren niet alleen niet uit hun functie verwijderd, in een aantal gevallen werden ze bevorderd tot verantwoordelijke functies die hoger zijn dan degene die ze bekleedden tijdens de aangeklaagde feiten. Bovendien heeft de regering voorheen gratie verleent aan ambtenaren, door middel van beslissingen van de Ministerraad. Dit alles zet de politiediensten aan om de folterpraktijken verder te zetten.