| De Baskische politiek vluchteling Esteban Murillo Zubiri, op 27 juli 2000 door Nederland uitgeleverd aan Spanje, is op 23 mei door de Spaanse justitie vrijgesproken en vrijgelaten. De beschuldiging tegen Murillo in het uitleveringsverzoek, medeplegen van een aanslag van het ETA-commando Naffaroa in 1980 (!), is onbewijsbaar gebleken. Esteban Murillo heeft altijd verklaard onschuldig te zijn, ook tijdens de vele rechtszittingen over zijn zaak in Nederland. Ondanks dit, en ondanks de gammele bewijsvoering van de Spaanse justitie, is Esteban door Nederland uitgeleverd. Esteban zat hierdoor 1 jaar en 10 maanden onschuldig vast in de Valdomoro-gevangenis in Madrid, en 1 jaar en 7 maanden in Nederland. Bij het uitleveringsproces in de zomer van 1999 bleek al dat Esteban onverwijld kon aantonen naar Spaans recht niet schuldig te zijn aan het medeplegen van een aanslag, dat er hooguit sprake kon zijn van medeplichtigheid, wat al, voor zover daar sprake van was, verjaard was. Na al die jaren komt de Spaanse rechter tot eenzelfde conclusie.
De beruchte Spaanse onderzoeksrechter Balthazar Garzon vroeg de Nederlandse autoriteiten op 5 februari 2001 om de uitbreiding van de vervolging van Esteban Murillo, deze keer voor betrokkenheid bij een aanslag op 17 april 1982 op leden van de Policia Nacional. Deze nieuwe poging van Garzon om Esteban te vervolgen is overigens gebaseerd op dezelfde na marteling verkregen verklaringen van twee mannen, als in de eerste zaak van 1980. De Nederlandse minister had er geen enkele moeite mee toestemming te verlenen. Esteban spande evenwel een kort geding tegen de staat aan. Volgens Esteban moest de toestemming geweigerd worden omdat de Nederlandse verjaringstermijn van 18 jaar al verstreken was. De Haagse rechtbank was van mening dat dit inderdaad het geval was maar eerst moest bekeken worden of de verjaring naar Spaans recht wellicht gestuit was door een daad van vervolging. Gezien de Spaanse wettekst leek het duidelijk dat dit niet het geval is maar Garzon bleef hoog en laag volhouden dat dit wel het geval is. Nadat de verdediging van Esteban een deskundigenrapport overlegde waaruit bleek dat er geen stuitingshandelingen hadden plaatsgevonden besloot de Haagse rechter de minister te verbieden toestemming te geven. De Haagse rechter zegt met andere woorden tegen Garzon dat deze het Spaanse recht niet goed begrijpt. Dit houdt een forse aantasting in van het beginsel dat de Spaanse rechtsstaat vertrouwd moet worden.
Esteban Murillo ontvluchtte in 1986 Baskenland, nadat hij wegens activiteiten voor de Baskische vakbond LAB al driemaal, in 1975, 1977 en 1983, gearresteerd en gemarteld werd. Via Frankrijk, dat hem in 1990 wilden uitleveren, Chili en Mexico, waar Esteban als politiek vluchteling werd erkend, toch 8 maanden gevangen moest zitten en dreigde te worden uitgeleverd, belandde hij op een paspoort van een familielid op 8 januari 1999 op Schiphol. Esteban was op weg naar Frankrijk voor een behandeling aan zijn rug, waar hij na de al genoemde martelingen, nog steeds last van had. Door het internationale opsporingsbevel werd zijn reis echter onderbroken en Esteban werd gedetineerd in de Koepelgevangenis in Haarlem.
|