De juridische kruistocht van Balthazar Garzon (deel 4)
Wederom zijn we genoodzaakt om in deze nieuwsbrief het juridische onderzoek 18/98 te bespreken. Dit inmiddels bijna drie jaar lopende onderzoek door onderzoeksrechter Balthazar Garzon is nog steeds niet afgerond en heeft ook het afgelopen half jaar weer van zich laten spreken. Het onderzoek is inmiddels het belangrijkste wapen geworden in de Spaanse strijd tegen het Baskische links-nationalisme. 18/98 werd door Garzon geopend in de lente van 1998 en richtte zich eerst tegen “Het financiële netwerk van ETA”, om zich vervolgens gedurende de loop van twee jaar te richten tegen “Het mediafront van ETA” en “Het internationale apparaat van ETA”. Achter deze beschuldigende omschrijvingen blijken een onderwijsorganisatie, een dagblad, een radiozender, de afdeling internationale zaken van de politieke partij Herri Batasuna (Xaki genaamd) en enkele advocaten schuil te gaan. Basis van het onderzoek is min of meer dat de doelstellingen van ETA net zo strafbaar worden gesteld als de acties waardoor iedereen die helpt deze doelstellingen (onafhankelijkheid en socialisme) te bereiken mede strafbaar wordt. Meer informatie vindt u in de nieuwsbrieven nummer 2, 3, 7, 9 en 10.

Woensdag 13 september wordt Baskenland opgeschrikt door een enorme politieoperatie. Driehonderd leden van de landelijke politie arresteerden onder persoonlijke leiding van onderzoeksrechter Balthazar Garzon, twintig mensen van de Baskische onafhankelijkheidsbeweging. Daarnaast werden invallen gedaan in partijkantoren van Herri Batasuna in Bilbo, Donostia en Iruñea. De gearresteerden waren betrokken bij verschillende organisaties van de Baskische onafhankelijkheidsbeweging, zoals Herri Batasuna, Gestoras Pro Amnistia en het pas opgerichte EKIN. De invallen en arrestaties bleken onderdeel te zijn van het beruchte onderzoek 18/98. Nu dan keert datzelfde onderzoek 18/98 zich tegen wat “Het politieke apparaat van ETA” wordt genoemd. Het betreft een pas opgerichte organisatie, EKIN genaamd, welke nauw gelieerd is aan de politieke partij Herri Batasuna. Volgens Garzon is EKIN de opvolger van KAS, een coördinerend orgaan van de onafhankelijkheids-beweging uit de jaren zeventig en tachtig, alhoewel de nieuwe organisatie EKIN volgens Garzon veel clandestiener zou opereren.

Van deze clandestiniteit bleek niet veel op 7 November 1999, de dag waarop de nieuwe organisatie zich aan pers en publiek presenteerde. Bij de bijeenkomst waren duizenden mensen aanwezig. Met vooruitziende blik merkte een van de oprichters op: “We zijn niet gekomen om iemand te vervangen of om het werk van anderen te doen maar om een nieuwe werkzaamheid te verrichten: het op integrale wijze bevorderen van de nationale constructie”. Doel van de organisatie was dus volgens de oprichters het bevorderen van de nationale constructie, oftewel het werken aan een verenigd en soeverein Baskenland, en wel vanaf de ‘sociale bases’: buurt-verenigingen, fabrieken, etc.

Garzon plaatste EKIN echter in een van zijn organogrammen waaruit zou moeten blijken dat de gehele Baskische onafhankelijkheids-beweging ondergeschikt is aan de gewapende organisatie ETA. Wat vroeger het ETA-KAS complex werd genoemd heet inmiddels ETA-EKIN. Uit het huiszoekingsbevel dat gebruikt werd om HB’s partijkantoor in Donostia binnen te vallen citeren we: “De twee (ETA en EKIN) vormen één enkele criminele organisatie welke op verschillende terreinen actief is: militair, politiek, cultureel, economisch, et cetera, met een takenverdeling maar binnen een enkel ‘politiek-militair’ schema dat de onafhankelijkheid van Baskenland nastreeft door middel van gewelddadige en verboden middelen”.

Opvallend aan het verloop van onderzoek 18/98 is dat Garzon altijd op politiek zeer opportune momenten overgaat tot nieuwe maatregelen. Nieuwe invallen worden steevast voorafgegaan door dreigende taal van politici en pers. Zo ook deze keer. Inmiddels lijkt duidelijk wat premier Aznar bedoelde met zijn uitspraak vorige maand: “De linkse Abertzales hebben gegronde reden om zich zorgen te maken en ze zullen spoedig weten waarom”. Dat de onafhankelijkheid van de rechtelijke macht in Spanje wellicht niet zo goed gewaarborgd is blijkt ook uit het feit dat verscheidene politieke partijen een week van tevoren al werden ingelicht over de op handen zijnde operatie door…de minister van binnenlandse zaken.
Lees verder