Behatokia is een organisatie die de dialoog wil aangaan met andere organisaties die gespecialiseerd zijn in bovenstaande gebieden en andere non-gouvernementele organisaties om zo tot een brede en onderbouwde veroordeling van marteling te komen. Behatokia verleent ook juridische hulp bij mogelijkheden om bij Internationale instituties marteling aan te klagen. Behatokia heeft de meest relevante passages uit verklaringen van 97 mensen die gemarteld werden in 2002 gebundeld.

En het is niet enkel marteling, maar een heel scala aan zaken waar de meestal jonge (ruwweg tussen de 17 en 32 jaar) arrestanten en gevangenen aan worden blootgesteld. Het kiezen of zelfs zien van een advocaat, het kiezen van een vertrouwensarts en communicatie met familie, het wordt hen allemaal onmogelijk gemaakt. Tel daarbij op dat het geen enkele zin heeft een klacht in te dienen (die worden toch niet behandeld) en de zeldzame veroordelingen van agenten wegens marteling die vervolgens worden vrijgesproken, en het zal je niet verbazen dat dit de ideale omstandigheden zijn waarin marteling gewoon kan blijven voortbestaan.

Wat opvalt aan de verklaringen, is dat de meeste na 4 of 5 dagen incommunicado-detentie worden vrijgelaten, maar dan wel een zelfbeschuldigende verklaring hebben moeten afleggen, zodat ze ooit nog eens opgepakt gaan worden. De martelmethodes zijn bijna standaard diegene die geen sporen achterlaten: uitputtende fysieke oefeningen, of urenlang in een gehurkte positie staan, klappen met een telefoonboek op het achterhoofd, pistolen in de mond stoppen (schijnexecuties), onthouden van slaap, toilet en voedsel, dreigen met verkrachting of seksueel geweld (dit komt voor bij zowel mannen als vrouwen) en natuurlijk de beruchte plastic zak (Bolsa) om mensen te laten flauwvallen wegens luchttekort. Favoriet bij zowel de Guardia Civil als de Ertzaintza (Baskische Politie) is ook het uittrekken van allerlei lichaamshaar, dreigen met elektroshocks (en soms de toepassing ervan) en vrienden of vriendinnen van de verdachte aftuigen voor hun ogen. Meestal begint de lijdensweg met een arrestatie, zak over het hoofd en met het hoofd tussen de knieën urenlang in een auto vervoerd worden (meestal naar Madrid). Waarvan je verdacht wordt is niet belangrijk, de verklaring waarop je misschien uiteindelijk veroordeelt gaat worden moet immers nog geconstrueerd worden. De arrestatie is primair bedoeld om je van je politieke ideeën af te brengen, je bang te maken, willoos en paranoia en je psychologisch stuk te maken. De wetenschappelijk geteste martelmethoden vallen je persoonlijkheid aan, je omgeving, je familie, je vrienden, de maatschappij waarin je leeft. Al je zekerheden moeten wegvallen.

Het boek bevat een hoofdstuk waarin de geschiedenis van marteling wordt verteld, martelmethodes, fysieke en psychologische, kort op een rijtje worden gezet, een hoofdstuk waarin de martelmethodes van de 3 politiediensten (behalve door bovenstaande politiediensten ook de nationale politie) worden beschreven en een hoofdstuk waarin over de afhandeling van klachten wordt geschreven. Verder de rol van doctoren bij marteling en de houding van de internationale mensenrechtenorganisaties die ieder jaar weer aanbevelingen doen aan de Spaanse autoriteiten om marteling uit te bannen. Ook de 9 punten die TAT heeft opgesteld om marteling te voorkomen zijn erin opgenomen. Kortom, een compleet boek, dat bovendien, zolang de voorraad strekt, gepaard gaat met een CD-Rom, samengesteld door TAT, waarop onder andere tekeningen, foto’s, video-beelden, verklaringen en talloze documenten van internationale mensenrechtenorganisaties zijn opgenomen.

Torture in Basque Country, report 2002 (in het engels dus). Te bestellen door 10 Euro over te maken op giro 1936332 t.n.v. Schism, Utrecht o.v.v. TAT-boek