Geheel Europa is bezet door de culturele eenheidsworst. Iedereen? Nee, een kleine groep mensen - Basken geheten - gaat al jaren zijn eigen weg. Wat heet, zij blijken zelfs een van de oudere volkeren van Europa te zijn met een lange geschiedenis en een unieke taal, die zij konden behouden doordat zij die cultuur en zichzelf door de eeuwen heen verdedigd hebben tegen indringers. Een volk zonder eigen staat bestaande uit 7 provincies met een eigen taal, eigen volkstradities, sporten en feesten én een volk dat deze tradities nog steeds heeft weten te bewaren. Met het vervallen van de grenzen in Europa is de tijd rijp om juist nu aandacht te schenken aan de verschillen in de bevolkingsgroepen in Europa en in dit geval de specifieke Baskische identiteit. Tot op de dag van vandaag zijn de gemoederen verhit als het over Baskenland gaat. Regisseur Julio Medem was de negatieve spiraal zo zat dat hij een documentaire maakte over de huidige Baskische situatie. De film LA PELOTA VASCA waarin vele Basken geïnterviewd worden, afgewisseld met oude fragmenten en films, kreeg te maken met boycots en door de toenmalige regering Aznar werd het label 'pro-terroristenfilm' opgeplakt.

Melkweg Cinema besteedt een maand lang aandacht aan de Baskische cinema, een cinema die in de jaren '70 en beginjaren '80 zeer politiek gericht was, met films als EL PROCESO DE BURGOS, FUGA DE SEGOVIA, waarin vooral de bevrijdingsbeweging ETA te zien is. In de loop van de jaren '80 verschenen er meer 'arthouse films' waarin een Baskisch thema (cultuur of mystiek) verwerkt werd zoals TASIO en AKELARRE. Mystiek is ook terug te vinden bij een regisseur als Victor Erice die, weliswaar in Baskenland geboren, een volledig Spaanse film maakte met zijn EL ESPIRITU DE LA COLMENA. Halverwege de jaren '80 verschenen de meer maatschappijkritische films als 27 HORAS en LA MUERTE DE MIKEL. Een ware explosie van talentvolle regisseurs ontstond in de jaren '90 met een zeer eigenzinnige inbreng in hun films - minder politiek, explicieter maar toch heel verbonden met hun Baskische identiteit. Het zijn regisseurs als Julio Medem, Alex de la Iglesia, Juanma Bajo Ulloa en Daniel Calparsoro. Hun werk komt uitgebreid aan bod in dit filmfestival. Verder zijn er twee curieuze documentaires van Orson Welles uit 1955 te zien: AROUND THE WORLD WITH ORSON WELLES: THE BASQUE COUNTRIES. Deze worden vertoond in combinatie met de eerste Franse geluidsfilm over Baskenland: AU PAYS DES BASQUES uit 1930. Daarnaast is er een documentaire over de voetbalclub Athletic de Bilbao die alleen Baskische spelers bezit: ATHLETIC, UN SIGLO DE PASSION. Tenslotte vertonen wij een achttal korte films die zijn samengebracht onder de noemer CORTOS VASCOS.

Euskal Herria in Amsterdam - Zaterdag 9 oktober 2004 vanaf 13.00

BIZI GARA JAIA

Zaterdag 9 oktober wordt de Melkweg getransformeerd tot een Baskisch evenement. Met 's avonds heel veel Baskische muziek! De bands GAILU en INOREN ERO NI, singer-songwriter ANARI en FERMIN MUGURUZA KONTRAKANTXA SOUND SYSTEM (Mc's: Fermin Muguruza, Sorkun; Trikitixa: Xabi Solano; Horns: Jon Elizalde, Igor Ruiz, Aritz Lonbide; DJ: Dzigor). Fermin Muguruza is een van de belangrijkste namen binnen de Baskische muziekscène. Bekend van zijn bands Kortatu, Negu Gorriak en Dut zette hij de Baskische muziek op de kaart. Onlangs was hij nog in de Melkweg te zien met zijn afscheidstournee met F.M. Kontrabanda. Verder zijn er de typische Txalaparta, Trikitixa en Bertsolaris. En vergeet niet de Baskische gastronomie te ondergaan in het café-restaurant. Vanaf 13.00 gaat de zaal open en wordt de nieuwste Julio Medem film LA PELOTA VASCA vertoond; de producent Koldo Zuazua zal hierbij aanwezig zijn om het een en ander toe te lichten over de problemen rond deze film. Van 19.00 tot 20.30 is er een seminar met debat over schendingen van politieke, burger- en mensenrechten en de persvrijheid in het huidige Baskenland. Dit debat wordt gevoerd in het Engels en wordt georganiseerd door BIC, het Baskenland Informatie Centrum te Utrecht. Met de sprekers Martxelo Otamendi, directeur van het door de Spaanse overheid verboden Baskischtalige dagblad Egunkaria, en Julen Arzuaga, advocaat van de Baskische mensenrechtenorganisatie Behatokia. Meer informatie over dit seminar op www.baskinfo.org

Filmbeschrijvingen

LA PELOTA VASCA, LA PIEL CONTRA EL PIEDRA (Basque Ball: The Skin Against the Stone) Julio Medem, Euskadi 2003 | 117 min. | Spaans/Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling Julio Medem is internationaal gerespecteerd om zijn psychologische speelfilms als Vacas en Lucia y el Sexo. In 2002 waagde Julio Medem zich aan een documentaire over de Baskische situatie. Hij maakte een gepassioneerde, puur humane oproep voor het openen van een dialoog tussen de verschillende Baskische politieke partijen en de Spaanse regering. Helaas demoniseerde de toenmalige Aznar met zijn Partido Popular deze film en de regisseur als zijnde pro-terrorist. Pogingen werden ondernomen om de film te verbieden (o.a. op het Londens filmfestival) en tijdens de jaarlijkse Goya-uitreiking stonden er pro en contra betogingen voor de deur. LA PELOTA VASCA bestaat uit veel interviews met politici (Ibarretxe, Félipe Gonzalez), artiesten (Fermin Muguruza) en priesters die hun mening uitspreken en hun gekoesterde wens naar dialoog, discussie en begrip over de huidige Baskische politiek. Medem heeft er veel documentaire beelden van Baskische sporten, feesten en historische gebeurtenissen bijgevoegd om het geheel te completeren. Let op de fantastische Orson Welles kijk op de Basken of de gehandicapte Pelota-spelers. Dit tezamen met de prachtige muziek van Mikel Laboa. Verplichte kost voor iedereen die meer wil weten over de huidige Baskische politiek en de laatste Julio Medemfilm niet wil missen. Voor het eerst op het grote doek in Nederland. Draait op zaterdag 9 oktober om 14.00 (met regisseur present), op dezelfde dag ook nog om 21.00 en op zondag 10 oktober om 13.30. Ook op zondag 17 oktober om 13.30 en zondag 24 oktober om 13.30.

EL BOSQUE DEL LOBO (The Wolfman of Galicia)Pedro Olea, Spanje 1970 | 86 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling Bij het opkomen van de maan vermoordt een ongelukkige schizofreen de vrouwen die hij door het bos vergezelt. Prachtig gesitueerd in het Galicië van de jaren '10. Geen folkloristische visie die men gewend is te zien in de Spaanse film. Een vergeten juweeltje uit de Baskische filmgeschiedenis. Draait op enkel maandag 11 oktober om 20.00.

EL PROCESO DE BURGOS (The Burgos Trial), Imanol Uribe, Spanje 1979 | 134 min. | Baskisch gesproken | Spaanse ondertiteling Op 3 december 1970 begon het proces in Burgos tegen 16 militante leden van de bevrijdingsbeweging ETA. Uitspraak: de doodstraf. Door fel internationaal protest worden de doodstraffen uiteindelijk omgezet in gevangenisstraffen. Deze film geeft een verslag van dit historische proces met veel interviews. Draait enkel op zondag 10 oktober om 16.00.

LA FUGA DE SEGOVIA (The Segovia Breakout), Imanol Uribe, Euskadi 1981 | 110 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling In de zomer van 1967 organiseren 22 Baskische politieke gevangenen een ontsnapping uit een van Franco's beruchte gevangenissen, die van Segovia. LA FUGA DE SEGOVIA is een niet geromantiseerde verfilming van deze sensationele ontsnapping. Met dank aan Euskal Telebista, S.A.-Basque TV. Draait enkel op zondag 3 oktober om 13.30.

EL ESPIRITU DE LA COLMENA (The Spirit of the Beehive), Victor Erice, Spanje 1975 | 95 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling Castillië 1940. Een jonge Ana Torrent komt in de ban van het monster van Frankenstein na het zien van de film met Boris Karloff in een reizende bioscoop. Ze is ervan overtuigd dat dit monster echt leeft en gaat er naar op zoek. Met Ana Torrent, Fernando Gomez, Tersa Gimpera. Draait op vrijdag 22 oktober om 20.00 en op zaterdag 23 oktober om 20.00.

AKELARRE, Pedro Olea, Euskadi 1983 | 107 min. | Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling Een inquisiteur uit Navarra in de 16e eeuw gebruikt zijn ambt voor persoonlijke doeleinden. De film refereert aan veel oude Baskische gebruiken en folkloristische elementen. AKELARRE weet op prachtige wijze het mystieke karakter van de oude Baskische cultuur weer te geven. Draait enkel op zondag 3 oktober om 20.00.

TASIO, Montxo Armendariz, Euskadi 1984 | 96 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling Het verhaal over het harde leven van een kolenhandelaar in de Sierra Urbasa. Door geen compromissen te sluiten maakt hij zijn toch al harde bestaan nog lastiger. Deze film werd destijds zeer goed ontvangen door critici en publiek. Draait op maandag 4 oktober om 20.00 en op donderdag 21 oktober om 20.00.

LA MUERTE DE MIKEL (The Death of Mikel), Imanol Uribe, Euskadi 1983 | 90 min. | Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling Een homoseksuele hypotheker en aanhanger van links is op mysterieuze wijze vermoord in een dorp aan zee. Het verhaal belicht de intolerantie in de Baskische samenleving in de jaren '80. Met o.a. Imanol Arias. Draait op zondag 3 oktober om 13.30 en dinsdag 19 oktober om 20.00.

27 HORAS (27 Hours), Montxo Armendariz, Euskadi 1986 | 81 min. | Spaans gesproken | geen ondertitels De film volgt de buitengewone relatie tussen drie vrienden zich afspelend in San Sebastian. 27 HORAS gaat over de problemen waarmee de jeugd in die tijd veel te maken had zoals drugs. Met een jonge Maribel Verdu en Antonio Banderas. Draait enkel op zondag 24 oktober om 16.00.

VACAS (Cows), Julio Medem, Spanje 1991 | 96 min. | Spaans gesproken | Nederlandse ondertiteling Met veel gevoel voor magie en aardse symboliek vertelt Medem een lokale kroniek over twee boerenfamilies, beginnende ten tijde van de tweede Carlistische oorlog (1873-1876). Krachtig speelfilmdebuut, waarin een beeld wordt geschetst van het leven op het Baskische platteland. Draait op donderdag 14 oktober om 20.00 en op zondag 17 oktober om 20.00.

ACCION MUTANTE, Alex de la Iglesia, Spanje 1992 | 90 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling De wereld wordt geregeerd door modekoningen. Slechts de terroristengroep Accion Mutante biedt weerstand en eist het recht op lelijkheid. Om hun eisen kracht bij te zetten ontvoeren ze de dochter van de fastfood koning en brengen haar naar een planeet bewoond door mijnwerkers die in geen twintig jaar een vrouw hebben gezien. Alex de la Iglesia's debuutfilm bezit een krankzinnige mix van satire, rebellie, science fiction en zwarte humor. Draait enkel op dinsdag 12 oktober om 20.00.

LA ARDILLA ROJA (The Red Squirrel), Julio Medem, Euskadi 1993 | 110 min. | Spaans gesproken | Nederlandse ondertiteling Emma Suarez verliest tijdens een motorongeluk haar geheugen. Een toevallige passant brengt haar naar het ziekenhuis en maakt van deze gelegenheid gebruik door zich voor te doen als haar vriend. Tezamen gaan zij op vakantie. Een stijlvolle romantische thriller die evolueert tot een spel van leugens en obsessies. Draait op zondag 24 oktober om 20.00 en op dinsdag 26 oktober om 20.00.

LA MADRE MUERTA (The Dead Mother), Juanma Bajo Ulloa, Euskadi 1993 | 106 min. | Spaans gesproken | Nederlandse ondertiteling De tweede film van Juanma Bajo Ulloa is een psychologische thriller. Ismael is een gewelddadige inbreker die bij een inbraak een vrouw neerschiet. Haar dochtertje is daarvan getuige en belandt als gevolg daarvan in een psychiatrische inrichting. Draait enkel op maandag 25 oktober om 20.00.

SALTO AL VACIO (Jump into the Void), Daniel Calparsoro, Euskadi 1994 | 86 min. | Spaans gesproken | Nederlandse ondertiteling De eerste film van Daniel Calparsoro doet denken aan de Franse film La Haine. Armoede, geweld en uitzichtloosheid. Perfect gespeeld door de prachtige Najwa Nimri die haar familie onderhoudt door wapens en drugs te verkopen. SALTO AL VACIO of 'Sprong in de leegte' speelt zich af in grauw Bilbao. Draait op donderdag 7 oktober om 20.00 en woensdag 13 oktober om 20.00.

GUERREROS (Warriors), Daniel Calparsoro, Spanje 2002 | 96 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling Een groep soldaten van KFOR-troepen, gelegerd in Kosovo, gaat op patrouille. Als zij in een vuurgevecht raken met enkele groeperingen begint de helletocht pas echt. Hun voertuigen worden in beslag genomen, zij krijgen geen militaire steun en er rest hun niets anders dan te rennen voor hun leven. Draait op vrijdag 15 oktober om 20.00 en op zaterdag 16 oktober om 20.00.

LOKARRI, Jean-Pierre Grasset, Frans Baskenland 2002 | 85 min. | Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling Imanol, een Baskische Fronton-speler, wil graag zijn dorp verlaten en prof worden in Amerika. Maar door zijn ontmoetingen met verschillende mensen zoals bijvoorbeeld Viviane - een Parijse vrouw die juist interesse toont voor de Baskische cultuur - komt hij erachter dat weggaan geen oplossing is. Draait enkel op woensdag 27 oktober om 20.00.

LA CAJA 507 (Safe 507), Enrique Urbizu, Spanje 2002 | 112 min. | Spaans gesproken | Engelse ondertiteling Modesto is een hardwerkende bankbediende. Als op een dag de bank wordt overvallen, blijft Modesto vastgebonden achter tussen de lege lades. Hij ontdekt dat safe 507 belastende documenten bevat. Als verschillende mensen erg veel interesse tonen in deze safe ruikt Modesto zijn kans om hiermee zijn financiële situatie te verbeteren. Draait op zondag 17 oktober om 14.00 en op maandag 18 oktober om 20.00.

800 BALAS (800 Bullets), Alex de la Iglesia, Spanje 2002 | 126 min. | Spaans gesproken | Engele ondertiteling Almería. In een fake cowboy-dorp verzorgt een groepje stuntmannen al jaren western shows voor toeristen. Als de sluwe zakenvrouw Carmen Maura hier een pretpark van wil maken komen de 'cowboys' in opstand en verdedigen zij hun dorp tot elke prijs. Draait op vrijdag 1 en zaterdag 2 oktober om 20.00.

ATHLETIC, UN SIGLO DE PASIÓN (Athletic, a Century of Passion), Pedro Olea, Euskadi 1998 | 70 min. | Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling ATHLETIC, UN SIGLO DE PASIÓN is een documentaire over de voetbalclub Athletic de Bilbao, gemaakt voor het 100-jarige bestaan. In de film wordt de geschiedenis van Athletic weergegeven. Er is aandacht voor de prijzen die ze wonnen en de sociale aspecten zoals bijvoorbeeld het alleen opnemen van Baskische spelers. Draait op woensdag 6 oktober om 20.00 en op woensdag 20 oktober om 20.00.

AU PAYS DES BASQUES (In the Land of the Basques), Jean Faugères, Maurice Champreux Frans Baskenland 1930 | 53 min. | Frans gesproken | Spaanse tussentitels De eerste film met geluid over Baskenland. Deze film neemt ons mee door landschap en cultuuur vanuit de Baskische provincies in Frankrijk naar de andere provincies van Euskal Herria. De herders, kaasmakerijen, sporten, veel komt aan bod. Draait samen met Around the world with Orson Welles op dinsdag 5 oktober om 20.00 en op vrijdag 8 oktober om 20.00.

AROUND THE WORLD WITH ORSON WELLES: THE BASQUE COUNTRIES, Orson Welles Engeland 1955 | 2 x 25 min. | Engels gesproken Wachtend op geld voor zijn volgende film maakte Orson Welles in de jaren '50 verschillende korte films in Europa. Waaronder deze twee zeer curieuze documentaires over Baskenland. Waarin de humor van de meester uiteraard niet ontbreekt. Draait samen met bovenstaande Au Pays des Basques op dinsdag 5 oktober om 20.00 en op vrijdag 8 oktober om 20.00.

CORTOS VASCOS (Basque short films), Verschillende regisseurs, Euskadi | 98 min. | Baskisch gesproken | Engelse ondertiteling Met dit korte-film-programma wordt een overzicht gegeven van een aantal korte films waaronder het eerste filmpje van Alex de la Iglesia MIRINDAS ASESINAS, de winnaar van de Beste korte film op het Fantastische Film Festival 2004 EL TREN DE LA BRUJA en twee korte films van Julio Medem. PATAS EN LA CABEZA - Julio Medem, 1985 | 14 min. 7:35 DE LA MAÑANA - Nacho Vigalondo, 2003 | 8 min. BELARRA - Koldo Almandoz, 2002 | 10 min. TERCERO B - Jose Mari Goenaga, 2002 | 18 min. TOPEKA - Asier Altuna, 2002 | 3½ min. LAS SEIS EN PUNTA - Julio Medem, 1987 | 15 min. MIRINDAS ASESINAS - Alex de la Iglesia, 1990 | 12 min. EL TREN DE LA BRUJA - Koldo Serra, 2003 | 17 min. Draaien enkel op zondag 10 oktober om 20.00.

Programma

VR 1 okt 20.00 uur 800 BALAS
ZA 2 okt 20.00 uur 800 BALAS
ZO 3 okt 13.30 uur LA MUERTE DE MIKEL
16.00 uur LA FUGA DE SEGOVIA
20.00 uur AKELARRE
MA 4 okt 20.00 uur TASIO
DI 5 okt 20.00 uur AUX PAYS DES BASQUES en AROUND THE WORLD WITH ORSON WELLES: THE BASQUE COUNTRIES
WO 6 okt 20.00 uur ATHLETIC, UN SIGLO DE PASIÓN
DO 7 okt 20.00 uur SALTO AL VACIO
VR 8 okt 20.00 uur AUX PAYS DES BASQUES en AROUND THE WORLD WITH ORSON WELLES: THE BASQUE COUNTRIES
ZA 9 okt 14.00 uur LA PELOTA VASCA
21.00 uur LA PELOTA VASCA
ZO 10 okt 13.30 uur LA PELOTA VASCA
16.00 uur EL PROCESO DE BURGOS
20.00 uur CORTOS VASCOS
MA 11 okt 20.00 uur EL BOSQUE DEL LOBO
DI 12 okt 20.00 uur ACCION MUTANTE
WO 13 okt 20.00 uur SALTO AL VACIO
DO 14 okt 20.00 uur VACAS
VR 15 okt 20.00 uur GUERREROS
ZA 16 okt 20.00 uur GUERREROS
ZO 17 okt 13.30 uur LA PELOTA VASCA
16.00 uur LA CAJA 507
20.00 uur VACAS
MA 18 okt 20.00 uur LA CAJA 507
DI 19 okt 20.00 uur LA MUERTE DE MIKEL
WO 20 okt 20.00 uur ATHLETIC, UN SIGLO DE PASIÓN
DO 21 okt 20.00 uur TASIO
VR 22 okt 20.00 uur EL ESPIRITU DE LA COLMENA
ZA 23 okt 20.00 uur EL ESPIRITU DE LA COLMENA
ZO 24 okt 13.30 uur LA PELOTA VASCA
16.00 uur 27 HORAS
20.00 uur LA ARDILLA ROJA
MA 25 okt 20.00 uur LA MADRE MUERTA
DI 26 okt 20.00 uur LA ARDILLA ROJA
WO 27 okt 20.00 uur LOKARRI
KASSATIJDEN & TOEGANGSPRIJZEN
Openingstijden: ma t/m vr van 13.00 tot 17.00 uur
za & zo van 16.00 tot 18.00 uur
Avondprogramma: vanaf 19.30 uur
Matineevoorstelling: vanaf een uur voor aanvang

Reserveren: 020-5318181

Toegangsprijs: 6,00 / 4,50 (korting)
Dagkaart za 9 okt: 15,00 (lidm. niet verplicht)
Avondkaart za 9 okt: 10,00 + lidm.
Reguliere korting geldt voor CJP, Stadspas, Pas 65+, kunststudenten aan landelijke Hogeschool en Universiteit, en Melkweglidmaatschap.

De Melkweg
Lijnbaansgracht 234a
1017 PH amsterdam
020-5318181
www.melkweg.nl

MET MEDEWERKING VAN / LAGUNTZAILEAK Fermin Muguruza, Peio Aldazabal & MªCarmen Ausan (Filmoteca Vasca)

MET DANK AAN / ESKERRAK Jose Luis Rebordinos & Lucia Olaciregui (Donostia Cultura), Koldo Zuazua & Silvia Gomez (Alicia produce), Alex de la Iglesia, Julio Medem, Pedro Olea, Imanol Uribe, Daniel Calparsoro, Manuel Llamas (Icaa), Monica Entio (Sogecable), Paz (El Deseo), Mari Carmen Izagirre & Aitor Gabiña (EiTB), Txema Muñoz (Kimuak), Alfonso Castillo (Videomercury), Mandy Rosencrown (Hollywood Classics), Aintzane Perez del Palomar (Idem produccion), Bibiana Bergia & Elias Querejeta, Sergio Rodriguez (Barton Films), Juan Bautista Mendizabal (Promoción Turística), José Antonio Arbelaiz (Creación y Difusión Cultural), Puri Casado Perez, Waltraud Loges (BFI), Gailu, Inoren Ero Ni, Anari, Asier Zulueta (Metak), Hernani, Eat at Jo's en iedereen die heeft meegeholpen.

DISTRIBUTEURS

A-film Les Films l'Elysée TF1 Contactfilm Filmmuseum