1. Vertel iets over jezelf: waar woon je, wat doe je zoal in het dagelijks leven, was je politiek actief?

Ik heet Alexander, ben 26 jaar, geboren in Deusto, een plaatsje vlakbij Bilbao. In Bilbao woonde, werkte en studeerde ik, normaal zoals bijna alle jongeren, binnen de paar mogelijkheden die het kapitalistische systeem voor jongeren overhoudt. Maar wat is normaal in een land met bijna 700 politieke gevangenen, meer dan 2000 vluchtelingen, straffeloze marteling door de smeris en willekeurige wilde repressie van zowel de Spaanse als de Franse staat? Dan verandert de normale gang van zaken van je leven. Voor een jongere is het normaal dat je knokt om je culturele, politieke en sociale rechten te verdedigen. Ik werkte voor het zelfbeschikkingsrecht voor Baskenland, en was betrokken bij talloze vormen van sociale strijd, zoals recht op huisvesting, recht op fatsoenlijk werk, tegen speculanten. Ook bij de strijd voor onze eigen taal, ons eigen onderwijs en de strijd tegen globalisering was ik betrokken. Dat was mijn dagelijkse leven in mijn wijk in Bilbao.

2. Je werd 8 juli 2003 op Schiphol gearresteerd wegens het gebruik van een vals paspoort. Na je arrestatie wordt bekend gemaakt dat de Spaanse autoriteiten jou al geruime tijd in handen probeerden te krijgen wegens betrokkenheid bij de voorbereiding van een terroristische aanslag. Was dat de reden dat je een vals paspoort gebruikte?

Wie bepaald er wat terroristisch is? Of wie een terrorist? Bush? Balkenende? Aznar? Ten eerste wil ik kwijt dat het gebruik van een vals paspoort geen misdaad is en dat het heel normaal is om dat te gebruiken als je illegaal gemaakt bent, (arbeids)migrant of politiek vluchteling. Hoe dan ook, het is duidelijk dat als de Spaanse autoriteiten naar je op zoek zijn en ze je pakken, je 5 dagen in isolatie-detentie (incommunicado) wordt gehouden en dat de kans op marteling groot is, zowel door de Spaanse politie, de militaire politie Guardia Civil als de Baskische politie. Logischerwijs wilde ik dat voorkomen.

3. Sinds wanneer weet je dat je gezocht wordt, hoe kwam je daar dan achter?

Sinds ik hoorde dat speciale antiterreureenheden het huis van mijn familie bestormden op zoek naar mij, en zij met al hun haat en wapens mijn familie bedreigde.

4. Je ontkent elke betrokkenheid en zegt onschuldig te zijn. Waarom heb je je dan niet vrijwillig aangegeven? Door op de vlucht te slaan met een vals reisdocument wek je de indruk schuldig te zijn.

Schuldig? Onschuldig? Op dit moment is er geen gerechtigheid voor Basken. De rechters volgen een politieke, repressieve agenda en tot mijn droeve constatering is dat in andere Europese landen precies zo. Nederland levert politieke vluchtelingen uit zonder dat ze weten wat er aan de hand is in Spanje. Elk jaar verschijnen er vele rapporten van Amnesty International en de Verenigde Naties die uitleggen hoe systematisch de (mensen)rechten van vooral Baskische onafhankelijkheidsactivisten worden geschonden. Over het niet aangeven bij de politie: Ik vind deze vraag een macabere grap. Waar zou ik heen moeten gaan? Naar de mensen die kranten sluiten, politieke organisaties verbieden, mensen martelen zonder daar ooit voor gestraft te worden, onze straten en bergen bezetten, is dit een serieuze vraag? Ik denk van niet.

5. Je zegt de auto waarin de twee personen zich bevonden niet te hebben gehuurd. Denk je dan dat de politie deze aantijging verzonnen heeft en zoja, met welk doel?

Ik zou niet weten wat het doel van de politie is, dat zou je aan hen moeten vragen. Maar in Baskenland ben je al snel een terrorist als je in kranten schrijft, politieke gevangenen ondersteunt, voor de Baskische taal opkomt, jong en actief bent of naar demonstraties gaat. Trouwens, het huren van een auto is niet strafbaar, niet in Nederland en niet in Spanje. Nu moet voor een uitlevering er wel iets strafbaars zijn gebeurt. Spanje heeft er uiteindelijk van gemaakt dat ik een criminele organisatie zou hebben geholpen, wat ook al niet strafbaar is in Nederland. De Haarlemse rechtbank heeft er dan ook maar van gemaakt dat ik schuldig ben aan het ‘vervoer van explosieven’ en op basis daarvan word ik uitgeleverd. Hier worden dus dingen door de Nederlandse rechter verzonnen. Bizar toch?

6. Was je voorbereid op een arrestatie tijdens je reis? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

Als je leeft in een land waar sinds 1968 meer dan 20.000 mensen zijn gearresteerd om politieke redenen, meer dan 5000 mensen zijn gemarteld en er altijd en overal roadblocks en controles van de politie zijn (vorig jaar 3000), dan ben je natuurlijk voorbereid op een arrestatie. De generatie van mijn Opa en Oma kenden de fascistische gevangenissen, mijn vaders generatie heeft de gevangenissen van Franco van binnen gezien en mijn generatie maakt kennis met de theoretisch democratische gevangenissen van de Spaanse en Franse staten.

7. Hoe is de arrestatie verlopen, en onder welke omstandigheden verblijf je momenteel in de gevangenis van Alphen a/d Rijn?

Taal is een groot probleem, maar het gaat allemaal redelijk correct. Natuurlijk is het vreselijk om vast te zitten, en politie blijft politie, het is geen prettige ervaring. Ik zit veel te veel uur per dag op cel, mag geen boeken hebben, het materiaal tijdens de workshops deugt niet en ik ben onderworpen aan allerlei stomme regeltjes: zo mag mijn bezoek bijvoorbeeld geen trainingsbroeken dragen.

8. Je wordt vanuit Nederland ondersteund door het Baskenland Informatie Centrum. Zij hebben onder meer een kaartenactie opgezet. Merk je vanuit de gevangenis iets van deze vorm van solidariteit?

Internationale solidariteit is zo belangrijk. Ik bedank hen bij deze hiervoor. En roep tegelijk de linkse beweging in Nederland en progressieve organisaties op om zich te bemoeien met de strijd voor onafhankelijkheid in Baskenland.

9. Streef je een onafhankelijk Baskenland na? Zo ja, op welke wijze dient dit proces bewerkstelligd te worden?

Natuurlijk. Dat is de enige manier waarop Basken zelf vorm aan hun toekomst kunnen geven. Waarom zouden we dat niet mogen? Als de Basken zonder staatsbemoeienis en repressie uit Spanje een eigen politiek systeem kunnen opzetten, waarin veel meer ruimte is voor sociale rechtvaardigheid, rechten van arbeiders, minder macht voor bedrijven, een pluraler onderwijssysteem zonder Spaanse propaganda, dan zijn we al een heel eind op weg. Nu kunnen Basken helemaal niets zelf beslissen, behalve hun verzet tegen de Spaanse en Franse overheersing.

10. Is er binnen deze onafhankelijkheidstrijd plaats voor de ETA? Wat vind jij van de werkwijze van de ETA?

ETA is een klein onderdeel van de onafhankelijkheidsbeweging en kiest voor haar eigen manier van werken. Ik hoef daar niet over te oordelen denk ik. Feit is dat hun strijdmiddelen overbodig worden als Basken het recht krijgen om hun recht op zelfbeschikking uit te oefenen. Daar wordt op allerlei manieren aan gewerkt, creatief, geweldloos en elke dag.

11. De onafhankelijkheid van Baskenland lijkt door het geweld van de ETA verder weg dan ooit terwijl het draagvlak voor de ETA onder de Basken nihil is. De repressie die de ETA oproept is ongekend. In feite werkt de ETA contraproductief: ten nadele voor de Bask en ten voordele van de Spaanse overheid. Mee eens?

Niet eens met het eerste deel van de bewering. Blijkbaar ben ik hier in de gevangenis van Alphen a/d Rijn met mijn beperkte bronnen beter op de hoogte van de situatie in Baskenland dan jullie buiten met alle toegang tot media, of het BIC doet zijn werk niet goed, maar de kansen op zelfbeschikkingsrecht zijn groter dan ooit de laatste tijd in Baskenland. Er wordt op een zeer breed vlak samengewerkt door politieke partijen en maatschappelijke organisaties om te werken aan meer onafhankelijkheid. ETA heeft nu gezegd alle mogelijke maatregelen te zullen nemen om dit streven tot een succesvol einde te brengen. Als je goed luistert bieden ze een wapenstilstand aan. Overigens is het niet ETA die repressie oproept, de repressie heeft ETA gecreëerd en daarom zal ETA altijd blijven bestaan zolang er repressie is.

12. In het verleden hebben politiek gevangenen als Esteban Murillo en Juanra Rodriguez, die eveneens in Nederland werden opgepakt, zich nimmer kritisch uitgelaten over de bloederige strijd van de ETA. Ze zeggen niets met de ETA van doen te hebben maar worden wel vanwege diezelfde ETA gevangen gehouden. Is het in het kader van de procesgang niet beter om je met krachtige woorden te distantiëren van de ETA?

Ten eerste; het is niet de schuld van ETA dat mensen om politieke redenen vervolgd worden. En voor zover ik weet hebben Esteban en Juanra zich altijd gedistantieerd van de beschuldigen van de Spaanse staat aan hun adres. Wat moet je verder nog doen dan? De rechter in Haarlem zei ook tegen me dat als ik de beschuldigingen ontkende dat het dan geen politieke zaak was. Dat is toch belachelijk? Hoe moet ik bewijzen dat ik onschuldig ben? Zij moeten bewijzen dat ik schuldig ben en dat is ze voor geen meter gelukt. Er is geen enkel bewijs. Waar moet ik me dan van distantiëren, behalve dan van deze belachelijke rechtsgang?

13. Door je niet openlijk te distantiëren van de ETA wek je op z'n minst de indruk heimelijk met het gewapende verzet te sympathiseren. Ben je niet bang dat als gevolg van deze principiële houding velen uit weerzin tegen de ETA zich niet of nauwelijks om jouw lot zullen bekommeren?

Ik ga ervan uit dat mensen voldoende gezond verstand hebben om te doorzien aan wat voor manipulaties van de Spaanse staat de Baskische onafhankelijkheidsactivisten, en niet alleen zij, onderworpen zijn. Ik kan mensen niets kwalijk nemen als zij niet in actie komen voor mij of voor Baskenland, maar let op; in mijn ogen is Baskenland een proeftuin voor de toekomstige repressie in Europa. Beter om je daar maar op voor te bereiden. Wat mij overkomt, kan iedere politieke activist overkomen.